ABD Senatosunun Türkiye'ye karşı baskılarının artması

2016 yılının Temmuz ayında vuku bulan başarısız darbe girişiminin ardından Türkiye ile ABD ilişkileri çeşitli gerginliklerin etkisi altında kaldı. Bu gerginliklere örnek olarak Türkiye'nin Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi almasına karşı Washington'un şiddetli muhalefeti ve Suriye kuzey bölgesindeki kürtler konusunda ihtilafların sürmesine değinebiliriz.

ABD Kongresi’nin Ankara’nın kuzey Suriye’deki son askeri müdahalesine karşı yaptığı muhalefet nedeniyle, ABD milletvekilleri Türkiye'ye karşı yaptırımların  devam etmesini isteyerek  Ankara üzerindeki baskıyı artırıyorlar. Bu doğrultuda ABD Senato meclisi 12 Aralık perşembe günü oy birliği ile Osmanlı devleti tarafından Ermeni soykırımının yapıldığını resmiyete tanıyan bir tasarıyı onayladı. Bu yasa tasarısını Senato’nun kararına sunanlardan biri olan ABD’li Senatör Bob Menendez bunun onaylanmasına ilişkin tepkisinde söz konusu tasarının  Ermeni Soykırımı'nı resmiyete tanımak ve anmak olduğunu söyledi. Beyaz Saray da bundan önce bu kararın yasalaşmasına karşı çıkarak bunun ikili diyalog sürecine zarar vereceğini bildirmiştir. ABD temsilciler meclisi 30 Ekim tarihinde 3'e karşı 305 olumlu oy ile 1915 yılında Osmanlı İmparatorluğu döneminde ermeni soykırımını resmiyete tanıyan bir yasa tasarısını onayladı. Türkiye dış işleri bakanlığı da ABD temsilciler meclisinde onaylanan söz konusu tasarıya karşı gösterdiği tepkide bir bildiri yayımlayarak bu kararın utanç verici bir hareket olduğunu ve Türkiye açısından geçersiz olduğunu açıkladı. Ermeni Soykırımı Kararı nihai onay İçin ABD başkanı Donald Trump'ın imzasına sunulmuştur. ABD başkanı Trump gelecek 10 gün zarfında bu kararı onaylayıp veya veto edebilir. ABD anayasasına göre Cumhurbaşkanının vetosu ardından bu konu tekrar Temsilciler Meclisi ve ABD Senatosu’nda üçte iki çoğunluk tarafından geçerse, başkanın veto hakkı iptal edilmiş olacak.

Beyaz Saray'ın Türkiye ile ilişkileri iyileştirme çabalarına rağmen, ABD Kongresi, S-400 füze sisteminin Rusya'dan satın alınması ve konuşlandırılması konusunda ısrar etmesi de dahil olmak üzere, Washington'un taleplerine karşı çıktığı için Ankara'ya baskıların arttırılmasını istiyor. Kongre ayrıca Kürt militanları ortadan kaldırmak için Suriye’nin kuzeyindeki bir Türk askeri müdahalesine de karşı çıkıyor. Kongre’nin bir başka hamlesinde, 11 Aralık Çarşamba günü Senato Dış İlişkiler Komitesi, ABD’nin,  S-400 füze sisteminin satın alınması ve Suriye'nin kuzeyine saldırı yapma konularında Türkiye’ye ambargo uygulamasının yanı sıra bu sürecin devam etmesini istedi. Bu yasa tasarısı söz konusu komitede, 4 oya karşı 18 oyla onaylandı ve yakın zamanda Senato tarafından oylanacak. Senato dış ilişkiler komitesi başkanı ve ABDli senatör Jim Ricch konuyla ilgili şöyle konuştu: " Şimdi, senatonun birleşerek  bu fırsatı Türkiye'nin davranışını değiştirme yönünde kullanmalıdır." Demokrat senatör ve Dış İlişkiler Komitesi üyesi olan Bob Menendez de attığı bir twitte şöyle yazdı: "Bu plan Türkiye'ye Suriye'ye yönelik davranışlarının ve S-400 sisteminin satın alınmasının kabul edilemez olduğunu gösteriyor." Ancak ne var ki bazı senatörler de bu yasa tasarısına karşı çıktılar.Örneğin Cumhuriyetçi senatör Rand Paul bu karara karşı çıkarak " Trump yönetimi, teklife karşı çıktı çünkü cumhurbaşkanının gücünü zayıflatacak ve Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’la NATO, Rusya’dan  füze sistemlerinin satın alınması ve Suriye savaşı gibi konularda müzakere etmesini  zorlaştıracak." Temsilciler Meclisindeki ABD'li milletvekilleri ayrıca ABD’nin 2020 askeri bütçe tasarısında, Rusya'dan S-400 füze savunma sistemini satın alması konusunda Türkiye’ye ambargo uygulamanın  yanı sıra F-35 savaş uçaklarının  satışını yasaklayan maddeleri de ekledi. Kongre, Türkiye ile daha sıkı bir politika benimsemek için Trump'a baskı yapıyor. ABD'nin tüm attığı bu adımlarına baktığımızda,bu önlemler ABD Kongresi’nin  Washington’la ihtilaf konusu olan meseleler üzerinde Türkiye ile anlaşmaya niyetli olmadığını ve Ankara’ya baskı ve yaptırımların yoğunlaştırılması politikası izlediğini göstermektedir.