Amerika'nın İran'a baskı siyasetine Fransa'nın muhalefeti

Amerika başkanı Donald Trump, Bercam nükleer anlaşmaya muhalefetine ve mayıs 2018'de anlaşmadan çekilmesine ilaveten İran'a karşı maksimum baskı siyasetini izleyerek Tahran'a daha önce eşi görülmemiş yaptırımları uygulamaya başladı. Bu konu Washington'un Avrupalı müttefiklerinin muhalefeti ile karşılaştı.

Fransa dışişleri bakanı Jean-Yves Le Drian 27 Ocak Salı günü Hollanda mevkidaşı Stef Blok ile Lahey'de görüşmede "Avrupalı ülkelerin Bercam'ın korunmasına vurgu yaptıklarını ve Amerika'nın maksimum baskı siyasetine karşı olduklarını" belirtti.
Le Drian, AB ve Bercam üyesi ülkelerin nükleer anlaşmanın korunmasına ve İran'ı sorumluluklarını eskiden olduğu gibi gerçekleştirmekte ikna etmekte kesin kararlı olduklarını da belirtti.
Bundan önce de Almanya dışişleri bakanı Heiko Maas da 19 Ocak tarihinde Trump'ın İran'a karşı maksimum baskı siyasetini açıkça eleştirerek, batı Asya'da geniş çaplı krizin başlaması konusunda uyarıda bulunarak Tahran ile tekrar görüşmek istediklerini belirtti.
Maas Washington'un Tahran karşıtı "maksimum baskı" siysetini eleştirerek, "tehdit pozları ve askeri operasyonların" İran İslam cumhruiyetinin tutumunda bir değişiklik yapmayacağı" kanaatinde olduklarını duyurdu.
Avrupalı üst düzey yetkililerin Trump'ın İran karşıtı başarısız ve hatalarla dolu siyasetini yoğun eleştirmesi, aslında Washington’un NATO'daki yakın müttefikleri olan Avrupalıları bile, Trump'ın yanlış siyasetlerinin bir sonucu olmadığı, sadece gerginlikleri ve durumun vahametini yoğunlaştırdığını anladıklarını gösteriyor.
Trump hükümeti İran'a maksimum baskı siyseti ile Tahran'ı bir kez daha müzakere masasına oturtabileceği ve Mike Pompeo'nun 12 maddelik önerisi kapsamında kendi isteklerini İran'a dayatabileceğini umut ediyordu.
İslam inkılabı rehberi Amerika'nın gayrı meşru istekleri ve Amerika ile müzakereyi açıkça nefyetmesine dair tutumu, maksimum baskı siyasetinin İran halkı üzerinde etkisi olmayacağını çok rahat bir şekilde Trump hükümetine bile açıklamıştır. İslam inkılabı rehberi ekim 2019’un başlarında Amerika’nın maksimum baskı siyasetinde yenilgiye uğradığına işaretle, “İran üzerine maksimum baskı siyaseti üzerine odaklansalar, İslam cumhuriyetinin yumuşamaya mecbur kalacağını sanıyorlardı; bu saate kadar ilahi yardım ve güç sayesinde maksimum baskının, kendilerine sorun olduğunu anladılar” dedi.
Avrupa Birliği ve Fransa, Almanya ve Britanya’dan oluşan Avrupa troykası kendi çıkarları doğrultusunda Bercam anlaşmasının korunmasını istiyorlar; bu yüzden Amerika’nın 8 mayıs 2018 tarihinde anlaşmadan çekilmesi üzerine İran’ın ekonomi çıkarlarını garantiye almak için bu anlaşmayı koruyacaklarını vadettiler fakat pratikte hiçbir etkin girişimde de bulunmadılar. 
Avrupalılar ister Avrupa troykası ister Avrupa Birliği olsun 4+1 grubu üyeleri olarak Washington’un İran’a karşı siyasetlerinin yenilmiş siyaset olduğunu biliyorlar fakat pratikte baskılarını, İran’a karşı siyasetlerini değiştirmesi için Amerika’ya yöneltmek yerine Washington’un Tahran’a yönelik görüşü doğrultusunda hareket ediyorlar. 
Avrupalılar Amerika’nın Bercam anlaşmasından çekilmesinden geçen bir buçuk yıl zarfında, Amerika’nın İran’a yönelik yaptırımlarının olumsuz etkilerini azaltmak ve özellikle özel ticari ve mali mekanizması olan INSTEX sistemini çalıştırmak bağlamında kesinlikle he hangi bir etkin girişimde bulunmadılar.
Avrupalıların pasifliği ve hareketsizliğine ve de Amerika’nın illegal çıkışına tepki olarak İran adım adım 5 etapta Bercam’daki nükleer sorumluluklarını azalttı. Buna karşı Avrupa Birliği Tahran’a karşı yapıcı siyaset izlemek yerine Amerika’nın baskısı ile 14 ocak tarihinde Bercam ihtilafları çözme mekanizmasını çalıştırdılar; gerçi İran’ın kesin tepkisi ile Avrupa troykası mekanizmanın çalışma sürecini uzattı.
Şimdi eğer Avrupa gerçek anlamda Bercam nükleer anlaşmasının korunmasını istiyorsa, girişimlerini tersine çevirerek Bercam sorumlulukarını yerine getirmeye yönelmeli, böylece İran da Bercam taahhütlerine tekrar başlayacaktır./