Koronanın petrol üretimi üzerindeki etkisi

OPEC üyesi olan ve olmayan ülkelerin petrol bakanlarının olağanüstü toplantısı cuma günü OPEC merkezinde sonuç bildirisinin ardından son buldu.

OPEC üyesi olan ve olmayan ülkeler toplantısına katılan İran Petrol Bakanı Zengene'nin tahmin ettiği gibi, bu toplantı zorlu geçti ve sonunda da bir anlaşma yapılmaması üzerine petrol fiyatları düşmeye başladı.

Haber kaynakları toplantı öncesinden Rusya'nın petrol üretiminin düşürülmesine karşı olduğunu duyurmuştu. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin pazar günü yaptığı açıklamada, petrolün şimdiki fiyatlarını savunmuştu. Bu nedenle Moskova'nın petrol üretiminin düşürülmesine karşı çıkacağı düşünülüyordu. Oysa OPEC üyesi olan ve olmayan ülkelerin Viyana'daki toplantısına yaklaştıkça petrol fiyatları artışa başlamış ve varil başına 52 dolara kadar yükselmişti. Ancak toplantıdan kapsamlı bir anlaşmanın imzalanmaması, petrol piyasasının bu duruma tepki göstermesine ve fiyatlarda yüzde 10 oranında düşüşe yol açtı.

OPEC üyeleri, perşembe günkü toplantıda, koronavirüsün küresel piyasa üzerindeki olumsuz etkisini önlemek için cuma günü OPEC üyesi olan ve olmayan ülkelerin toplantısında 1.5 milyon varil petrol üretiminin azaltılmasını önermeyi kararlaştırmışlardı. OPEC ayrıca üretimdeki 1.5 milyon varillik düşüşe ilaveten önceki anlaşma uyarınca üretimindeki 1.7 milyon varil düşüşün sürmesini de önermişti.

OPEC üyeleri kasım 2016 yılında kendi petrol üretimini günlük bazına bir milyon 200 varil düşürülerek 32 milyon 500 bin varile geriletilmesi konusunda mutabık kalmışlardı. 10 gün sonra da OPEC üyesi olmayan ülkeler ile ortak toplantıda yaklaşık 600 bin varil daha düşürülmesini kabul etmişlerdi. Rusya ise bu anlaşma uyarınca günlük bazında petrol üretimini 300 bin varil azaltmayı üstlenmişti. OPEC üyesi olan ve olmayan ülkeler arasında varılan anlaşma 2028 yılının sonuna kadar uzatıldı. OPEC ve müttefikleri ayrıca aralık 2019'da günlük bazında 1 milyon 700 bin varil petrol üretimindeki düşüşü kabul etmişlerdi ki bu anlaşma 2020 yılının mart ayının sonuna kadar uzatılmıştı.

Rusya Enerji Bakanı Aleksander Nova, OPEC üyesi olan ve olmayan ülkelerin ortak toplantısının ardından yaptığı açıklamada, bu ülkenin nisan ayından itibaren kendi petrol üretimi için artık bir kısıtlama koymayacağını kaydetti.

Rusya Enerji Bakanı OPEC'in önerisi hakkında ise, "Bir sonraki toplantı için zaman veremeyiz. Önce koronavirüsün durumu ve diğer ülkelerin tavırları değerlendirilmeli" diye konuştu.

Bilindiği gibi Ruya, OPEC üyesi olmayan ülkeler arasında en büyük petrol üreticisi sayılıyor ve koronavirüs salgınından ekonomisi etkilenmiş değil. Ancak Uluslararası Enerji Ajansı raporunda, yılın ilk 3 ayında petrol için küresel talepte günlük bazında 435 bin varil gerilme olduğunu ve son 10 yılın en düşük seviyesini gördüğün ve daha fazla da düşebileceğini bildirdi.

Petrol üreticilerinin anlaşmaya varmamasına göre, piyasada talep-arz dengesindeki bozulma ilerleyen aylarda da artabileceğini ve bunun için üreticilerin yeniden biraraya gelme zorunda kalabilecekleri tahmin ediliyor.

İran Petrol Bakanı'nın ifade ettiği gibi koronavirüs ile ilgili sağlık endişeleri yüzünden OPEC üyesi olan ve olmayan ülkelerin yeniden toplanmaları zor bir iştir, ancak toplantı video konferans aracılığıyla yapılabilir.