Josep Borrel'in Amerika'nın İran'a Karşı Silah Ambargosu İsteğine Yaklaşımı
Amerika İran'a karşı maksimum baskı ve yaptırım siyasetlerine devam ediyor. Bu çerçevede tek yanlı yaptırımlarını da sürdürmekte, özellikle de İran ile yapılan nükleer anlaşmada sözü geçen silah ambargosuna vurgu yapmaktadır. Buna rağmen bu ambargoların Ekim 2020'de sona ermesi Trump hükümetini telaşlandırmıştir. Bu doğrultuda anlaşmada kalan 4+1 ve Avrupa Birliği bu hususta farklı bir tutum sergilemektedirler.
Bu bağlamda AB dış siyaset temsilcisi Josep Borrel Perşembe günü Amerika'nın BERCAM nükleer anlaşmasından çekilmesine işaretle bu ülkenin artık böyle bir anlaşmanın üyesi olmadığına vurgu yaptı. Borrel şöyle bir açıklamada bulundu:"Trump'ın bildirisi ve Mayıs 2018 notundan BERCAM nükleer anlaşmasındaki varlıklarına son verdikleri aşikardır. Bu açıklamaların ardından Amerika'nın bu anlaşma çerçevesindeki hiçbir toplantıya da katılmadığını hatırlatmak isterim. Bu yüzden Amerika'nın bu anlaşmanın üyesi olmadığı açık ve nettir. "
Borrel, Amerika hükümetinin son zamanda İran aleyhindeki silah ambargosunu korumak ve uzatmak için çabalarına da değinerek bu ülkenin silah ambargolarının uzatılmasını BMT Güvenlik Konseyinden talep edebileceğini ancak kararın bu konsey tarafından verileceğini belirtti.
Borrel açık bir şekilde Amerika'nın İran'a yönelik silah ambargosu talebine doğrudan karşı çıkmasa da Amerika dışişleri bakanı Mike Pompeo'nun bu süreci devam ettirmek doğrultusunda bu anlaşmaya dönme yöntemini de reddetmiştir. Borrel açık bir şekilde Amerika'nın Mayıs 2018'de nükleer anlaşmadan çekildiğine vurgu yaparak Washington'un bu anlaşma ile ilgili hiçbir toplantıya da katılmadığına dikkat çekti. Buna rağmen Pompeo Amerika'nın hala bu anlaşmanın bir parçası olduğunu ve bu çerçevede tetik mekanizmasını başlatabileceğini ileri sürüyor.
Amerika makamlarının bu husustaki temelsiz ve içi boş izahatları Trump hükümetinin bu girişiminin tamamen mantıktan yoksun olduğunu gösteriyor. Aynı zamanda Josep Borrel Amerika'nın bu isteğini BMT Güvenlik Konseyinde öne sürebileceğini söyledi. Halbuki Rusya ve Çin bu konseyin daimi üyeleri olarak Washington'un bu isteğine karşı çıkacağı aşikardır. Borrel de bunu çok iyi bilmektedir.
Böylece Borrel hem Washington'un izahatlarına karşı çıkmış hem de dolaylı bir şekilde Trump hükümetinin BMT aracılığı ile yürüteceği süreçleri sonuçsuz olarak nitelemiştir.
Amerika son dönemde BMT Güvenlik Konseyi'nin İran'a yönelik silah ambargosunun Ekim ayında sonlanmasından önce bu konseyde bu ambargoların uzatılması için karar çıkartmak çabasındadır. Amerika'nın Mayıs ayında kararının taslağını Güvenlik Konseyinde oylamaya sunması bekleniyor. Buna rağmen Washington bu Konsey'de Avrupalı ortaklarını bile yanına alsa Moskova ve Pekin setti ile karşı karşıya.
Rusya dışişleri bakan yardımcısı Sergey Ryabkov ise gelecek Ekim ayı sonlanacak Güvenlik Konseyi'nin İran'a silah ambargosunun Amerika'nın tüm çabalarına rağmen uzatılmayacağını belirtti.
Trump hükümetinin İran'a yönelik mantık dışı ve yanlış tutumu Amerika kongresi tarafından da dikkate alınmıştır. Bu çerçevede Amerika kongre temsilcilerinin çoğunluğu bir mektup yazarak Trump hükümetinin İran'a yönelik tutumunu değiştirmesini istemişlerdir.
Bu çerçevede Amerika Temsilciler Meclisi üyelerinin yaklaşık yüzde 90'ı Trump hükümetinden İran İslam Cumhuriyeti'ne karşı taktiklerin değiştirilmesini istediler.
Amerika Temsilciler Meclisinin 429 üyesinden 382'si partiler arasındaki görüş ayrılıkları bir kenara bırakarak görülmemiş bir girişimde bulunup Amerika dışişleri bakanı Mike Pompeo'dan İran'a yönelik silah yaptırımının uzatılması doğrultusundaki çabalarını BMT ile uzlaşma ve koordineli hareket etme taktiğine dayalı olarak devam ettirmelerini ve Amerika ortakları ve müttefikleri ile iş birliği yapmalarını istediler.
Bu mektup Amerika temsilciler meclisi dışişleri komitesi başkanı Elliot Angel ve üst düzey Cumhuriyetçi temsilciler meclisi üyesi Micheal Mc. Cowel inisiyatifi ile yazıldı.
Bu mektupta şöyle bir açıklamaya da yer verilmiştir:" İran'a yönelik silah yaptırımları Ekim ayında sona erecek. Biz de bu yasakların sonlanması ile daha fazla ülkenin İran ile silah anlaşması yapmasından kaygılıyız. "
Uzmanlara göre Amerika artık İran ile yapılan BERCAM nükleer anlaşmasından çekilmiş ve bu anlaşma gereği alınan silah alımı ve satımı yasağına değişiklik getiremez ve bu anlaşmayı dayanak olarak gösteremez.
