DSÖ yapısı hakkında Amerika’nın Fransa ve Almanya ile yoğun ihtilafı

Trump yönetiminin Amerika’da Korona salgını ile mücadeledeki başarısızlığı ardından başkan Trump’ın yoğun eleştirilerden kurtulmak için Dünya Sağlık Örgütü’nü suçlu tutarak örgüte yapmış oldukları yardımı kesmeye ilaveten Amerika’nın örgütten ayrıldığını duyurdu. Bu konu şimdi de Amerika ve Avrupa arasında çatlakların daha da büyümesine sebep olmuştur.

Almanya ve Fransa, Amerika’nın Dünya Sağlık Örgütü reform planı liderliğini üstlenmeye çalışmasına itiraz amacı ile, müzakereleri terk ettiler. Avrupa’nın iki büyük ülkesi Washington’un bu bağlamdaki müzakerelerin kontrolünü ele geçirme çalışmalarından üstelik Amerika’nın örgütten ayrılmışken, hiç hoşnut değiller. Fransa ve Almanya sağlık bakanları Amerika’nın müzakereler liderliğini üstlenmesine karşı olduklarını açıkladılar. 
Avrupalıların bu muhalefeti, Trump için tek yanlı ve zorba siyasetlerini ilerletmekte bir başka yenilgi sayılıyor. Amerika G7 grubu dönem başkanlığını yürüttüğü için ortak bir bildiri ile Eylül ayında Dünya Sağlık Örgütü yapısında reform için bir yol haritası çizmeyi umut ediyordu. Fakat Amerika reform müzakereleri yönetme dümenine geçmeye çalışırken, Dünya Sağlık Örgütü’nü Çin’e yaklaşmak ve Korona salgının kontrol etmekte başarısızlıkla suçluyor ve bu yüzden örgütten ayrılmıştır. DSÖ ise Amerika’nın suçlamalarını reddediyor.
Gerçi Almanya ve Fransa gibi Avrupa ülkeleri Amerika’da daha yumuşak bir tarzla DSÖ’nü eleştirdiler fakat yine de Trump yönetiminin olumsuz tutumu ve tamamen tek yanlı siyasetlerini kabul etmeyerek bu tutumun DSÖ’nü tamamen zayıflatacağını savundular. Nitekim bir üst düzey Avrupa yetkilisi “kimsenin, reformun genel planını DSÖ’nden ayrılan bir ülkeden almak istemediğini” söyledi.
Avrupa Birliği’nin Trump tehditlerine karşı açık DSÖ'ne desteği, Washington’un ağır top müttefiklerinin bile Trump yönetiminin tek yanlı siyasetleri çerçevesinde olan mantıksız ve illegal tutumlarından bıktıklarını gösteriyor. Zira Trump, dünyada çeşitli hastalıklar ve salgınlara karşı mücadelede koordinasyon sağlamakla görevli olan Örgüte yardım yerine para desteğini kesmenin ardından Örgütten ayrılarak uluslararası örgütün zayıflaması için ortam hazırladı.
Bu konu Trump yönetimine ülke içinde ve dışında bir çok eleştirilere sebep oldu. Nitekim temsilciler meclisi başkanı Nancy Pelosi yaptığı açıklamada, “Trump yönetiminin Dünya Sağlık Örgütü’ne mali yardımlarını durdurma kararının “tehlikeli ve illegal” olduğunu, Amerika ve tüm dünya halklarının hayat ve geçimini tehlikeye attığını” söyledi.
Trump 29 Mayıs 2020’de Amerika’nın DSÖ ile ilişkisini, Örgütün “tamamen Çin’in nüfuz altında olduğu” iddiası ile kesti. Amerika başkanı yaklaşık 10 gün önce de BM’e gönderdiği mektupta Dünya Sağlık Örgütü’nün çalışmalarını yoğun şekilde eleştirerek ilişkilerini kesmekle tehdit etti. Trump DSÖ’ne köklü değişikliklerde bulunmak için 30 günlük süre tanıdı, aksi halde Örgütteki bütçe payını daimi olarak keserek üyeliğini de gözden geçireceğini belirtti.
Trump’ın bu kararı başta Avrupa ülkeleri olmak üzere uluslararası toplumun tepkisi ile karşılaştı. Herkes mevcut tehlikeli ve acil durumda Washington’un bu örgüte yardım sorumluluğuna karşı siyaset izlediğini, üstelik Korona pandemisi ile küresel mücadeleye ağır darbe indireceğini belirttiler.
Bu bağlamda Almanya sağlık bakanı Jens Spahn Amerika’nın bu kararını eleştirerek bu hareketin “hayal kırıklığı” olduğunu ve dünya sağlığı için bir gerileme olduğunu söyledi.
Burada önemli olan konu ise Amerika’nın ortakları, eski rakipleri ve muhaliflerinin hep birlikte bu konuda hem fikir olmalarıdır. Bundan önce Washington’un küresel rakipleri olan Çin ve Rusya defalarca Trump’ın tutumlarını tenkit ederek, Amerika kararına tepki gösterilmesi ve diğer ülkelerin DSÖ’ne yardımlarını arttırmalarını istediler. 
Şimdi DSÖ yapısında reform müzakerelerinden Almanya ve Fransa’nın, Amerika’nın tutumuna itiraz amacı ile çekilmesi,  Amerika’nın konumuna ağır darbe indirmeye ilaveten Washington’un müttefikleri ve Avrupalı ortaklarının çeşitli konularda desteğini almakta güç ve nüfuzunun açıkça azaldığını gösteriyor./