Güvenlik Konseyi Geçici Başkanının Amerika'nın Tetik Mekanizması Talebine Ret Cevabı
Amerika'nın Güvenlik Konseyinde İran'a karşı silah yaptırımlarını uzatma oylamasındaki başarısızlığının ardından İran'ın BERCAM nükleer anlaşmasındaki taahhütlerini ihlal etme bahanesi ile tetik mekanizmasının çalıştırılmasını istemiş ve bu durum için 30 günlük mühlet tanımıştır. Trump'ın bu girişimi ise Güvenlik Konseyi'nin muhalefeti ile karşılaşmıştır.
Bu çerçevede BMT Güvenlik Konseyi geçici başkanı Dian Triansyah Djani Salı günü Rusya ve Çin temsilcilerinin sorularına cevaben bu konseyde Amerika'nın İran'a yönelik uluslararası yaptırımların geri getirilmesi planı hususunda oybirliğinin olmamasına değinerek bu konseyin Washington'un bu talebine yanıt verecek durumda olmadığını belirtti. Dian Djani şöyle bir açıklamada bulundu:" Bu konseyin üyelerine danıştıktan sonra üyelerden birinin diğer üyelere nazaran çok farklı bir görüşe sahip olduğunu gördüm. Bence Konseyde bir oybirliği söz konusu değildir. Bu da konseyin daha fazla girişimde bulunamayacağı anlamına gelir. "
BMGK geçici başkanının açık ve net tutum sergilemesi aslında daimi ve geçici üyeler olmak üzere çoğunluğun Amerika'nın yasa dışı talebine karşı olduğunu gösteriyor. Bu tutum, Amerika temsilcisi Kelly Craft'ın sert tepkilerine yol açmıştır. Craft öfkelenerek şu açıklamalarda bulunmuştur:" Trump hükümeti bu süreçte yanında kimsenin olmamasından pek de kaygısı yoktur. "
Görünen o ki Trump hükümeti açısından Amerika'nın yanında yer almayan ülkeler yollarını kaybetmişlerdir. Aslında bu yaklaşım tam da Amerika'nın kibirli ve tepeden bakışı, ve tek yanlılığını gösteriyor. Bu durum özellikle de Trump döneminde pekişmiştir.
Resmi olarak iki yıl önce BERCAM anlaşmasından çıktığını ilan eden Trump şimdi de İran'a yönelik silah yaptırımlarını tekrar çalıştırmak için her yola baş vurmuş ve çıkmaza girmiştir. Trump sırf Amerika'nın isminin Güvenlik Konseyinin 2231 sayılı kararnamesinde katılımcı ülke olarak anılmasını suistimal ederek BERCAM anlaşmasındaki tetik mekanizmasına baş vurabileceğini iddia ediyor.
Sanki Amerika bu hakkın sırf bu anlaşmada kalan üyelere ait olduğunu bilmiyor.
Amerika'nın 21 Ağustos gününde İran'ı şikayet edip tetik mekanizmasının çalıştırılması sırasında Güvenlik Konseyi başkanına mektup yazıp bu talebe açıkça karşı çıkan 13 üye ülke bu durumun yasa dışı olduğuna değinerek 15 Ağustos Salı günü sanal oturumda da bu hususa vurgu yaptılar.
Fransa'nın BMT'ndaki temsilci ise yaptığı konuşmada bir kez daha Fransa, Almanya ve Britanya'dan oluşan Avrupa Troykasının Amerika'nın tetik mekanizmasını çalıştırması talebine yönelik tutumuna vurgu yapıp şu açıklamalarda bulundu:" 2231 karar içerisinde Amerika artık Kapsamlı Ortak Eylem planı üyesi değildir ve bu yüzden de tetik mekanizmasını çalıştıramaz.
Rusya'nın BMT'ndaki daimi temsilcisi Vasili Nebenziye ise Amerika'nın Güvenlik Konseyi başkanına yazdığı mektubun 2231 kararının 11'inci paragrafı çerçevesinde değerlendirilemeyeceğini belirtti. " Amerika bu mektupla tetik mekanizmasını çalıştıramaz çünkü BERCAM'daki katılımı sona ermiştir. "ifadelerine yer verdi.
BMT'daki Çin temsilcisi ise Amerika'nın artık BERCAM nükleer anlaşması üyesi olmadığına vurgu yaparak BERCAM taraflarının ve Güvenlik Konseyi çoğunluğunun Amerika'nın talebinin hiçbir yasal temele dayanmadığını ve bu yüzden tetik mekanizmasını da çalıştıramayacağını düşündüğünü belirtti.
İran İslam Cumhuriyeti dışişleri bakanı Muhammed Cevad Zarif ise Tweet'inde şöyle yazdı:" Pompeo'nun yasalardan kaçarak yaptığı zorbalık bir kez daha Amerika'yı tecride sürüklemiştir. Amerika Cuma günü yasa dışı bildirisi ile ilgili Güvenlik Konseyinde istişareler yapılmasını engellemesine rağmen üyeler Batı Asya meseleleri ile ilgili düzenlenen bugünkü oturumda Amerika'nın çabalarını geçersiz kıldı. "
Böylece Amerika'nın Güvenlik Konseyinde İran'a karşı tetik mekanizmasını çalıştırmak çabaları doğrultusunda açık bir yenilgiye uğradığı söylenebilir. Mevcutta ise Güvenlik Konseyi geçici başkanı ve diğer 13 üyenin kesin tutumları ile esasında Amerika'nın bu girişimleri konseyde görülmemiş krize yol açacak ve faaliyetlerinin devamına büyük halel getirecektir.
