Karabağ'da çatışmaların devam etmesi

Azerbaycan Cumhuriyeti ile Ermenistan güçleri arasında karabağ sorunu üzerindeki çatışmalar bugün 7. Gününe girerken devam etti.

Uzmanlara göre Ermenistan ile Azerbaycan Cumhuriyeti arasında son günlerde yeniden başlayan savaş 2016 yılındaki çatışmalardan sonra en şiddetli çatışma sayılıyor. Savaşın büyümesi bölge güvenliği ve istikrarı için olumsuz etkileri olacağı kesindir, ayrıca iki tarafın ekonomisi üzerinde çok kötü olumsuzluklara yol açacağı da muhakkak. 
Bölge ülkeleri ve uluslararası örgütlerin Ermenistan ve Azerbaycan Cumhuriyetini, çatışmayı durdurup, ateşkes rejimine dönmeye çağırmalarına rağmen Bakü ve Erivan yönetimleri, savaşın nihai sonuca ulaşana kadar devam edeceğine vurgu yapıyorlar. 
Son günlerde bölgeden alınan haberlere göre, Azerbaycan Cumhuriyeti ordu birlikleri Karabağ'ın güney bölgelerinde önemli ilerlemelere imza atmış bulunuyorlar.
Kuşkusuz Karabağ'daki çatışmaları durdurma konusunda, AGİT Minsk Grubu eşbaşkanları olan Amerika, Rusya ve Fransa'nın üzerine önemli görev düşmekte. Minsk Grubu  eşbaşkanları bilindiği üzere geçen 30 senede, hiç bir önemli başarıya imza atamammış hatta temas hattında ateşkesi ihlal edenleri bile tanıtamıyor. Oysa geçtiğimiz senelerde ateşkes rejimi defalarca ihlal edilmiştir.
Nisan 2016 ve Temmuz ve Eylül 2020'de ortak sınırda çıkan çatışmalar ve ihlallere rağmen, AGİT Minsk Grubu, herhangi bir  kayda değer girişimde bulunamamış sadece tarafları ateşkese uymaya çağırmakla yetinmiştir.
Çatışma taraflarından biri olan Azerbaycan Cum. Milli Meclisi dünkü toplantısında bir kez daha işgal altındaki bölgelerin tamamen kurtulana kadar savaş ve mücadelenin devam etmesine vurgu yaptı. Ancak uzmanların bu bağlamdaki yaklaşımları farklıdır. Örneğin Finlandiya Dış Politika Enstitüsü'nün üst düzey araştırmacılarından Tony Alaranta yaptığı değerlendirmede, Ermenistan ile Azerbaycan Cumhuriyeti arasındaki yeni çatışmaların çok endişe verici olduğunu belirterek, şöyle diyor: "Bu iki ülke tam bir savaş eşiğine gelmiş bulunuyor ve savaş hatlarında durum oldukça gergindir."
Alaranta ayrıca, Ermenistan ve Azerbaycan cum.nin iç politikasındaki bazı faktörlerin bu çatışmalarda rolü olduğunu ve her iki ülkenin kendi halkına güçlü bir lidere sahip olduğu görüntüsünü vermeye çalıştığını belirterek, bu koşullarda iki tarafın sivilleri hedef almakla birbirini suçladıklarını, bu savaş yüzünden sınır bölgelerinde yaşayan bazılarının daha da mülteci duruma düşebileceğini kaydetti.
Kafkasya bölgesi stratejik olarak, doğu, batı, kuzey ve güney arasında köprü rolü oynamakta ve Hazar Denizi'ni Karadeniz'e bağlıyor. Hazar Denizi'nde enerji gibi doğal kaynakların bulunması ve de enerji boru hatlarının bu bölgeden Avrupa'ya doğru gitmesi, bölgenin stratejik değerini arttırmış ve Kafkasya bölgesinin tarih boyunca büyük bölgesel ve bölge dışı güçlerin rekabet alanı haline gelmesine yol açmıştır. Bu şartlarda, Sovyetler Birliği dönemindeki suni sınır çizimleri, Karabağ münakaşası gibi ciddi sorunların patlak vermesine yol açtı.
Minsk Grubu eşbaşkanlarının Azeri-Ermeni münakaşasına son vermek için yetersiz ve başarısızlığı artık herkes için kanıtlanmıştır.
Birçok uzman İran ve Türkiye gibi bölge ülkelerinin Ermenistan ile Azerbaycan Cumhuriyeti arasındaki Karabağ münakaşasının çözümü için etkin adımlar atabileceğini ve çatışma tarafların liderlerini çatışmaya son vermek için aynı masaya oturtabileceklerini ve bunun kaçınılmaz bir durum olduğuna inanıyorlar./