Bakü ve Erivan'ın Barış Anlaşmasında Gerginliklerin Sürmesi
Azerbaycan Cumhuriyeti ve Ermenistan arasında Rusya arabuluculuğu ile sağlanan barış anlaşmasının imzalanması, taraflar arasında ateşkesin sağlanmasına yol açtı. Ancak tarafların bazı girişimleri Karabağ savaşının ve çatışmalarının tekrar patlak vermesi korkusunu körüklemektedir.
Buna rağmen Rusya defalarca çatışma taraflarına 10 maddelik Karabağ barış anlaşmasına karşı istikrarlı ve sabit bir tutum sergilemelerini isteyerek bu hususta her iki ülkeyi de uyarmıştır.
Bu arada Ermenistan halkı tarafından ağır bir baskı altında kalan Erivan, Dağlık Karabağ barış anlaşmasının bazı maddelerine itiraz ederek bu durumdan rahatsızlığını belirtmiştir. Bu koşullar altında Azerbaycan Cumhuriyeti ve Türkiye silahlı kuvvetleri Türkiye'nin Kuzey Doğu bölgelerinde savaş hazırlığını korumak amacı ile ortak tatbikat düzenlediler.
Bu doğrultuda Türkiye savunma bakanlığı bir bildiri yayımlayarak, "Kış-2021 Türkiye-Azerbaycan Birleşik Müşterek Tabur Görev Kuvveti Tatbikatı"nın 1-12 Şubat arasında Azerbaycan Cumhuriyeti ile müşterek icra edilecek.” Dedi.
Azerbaycan Cum. ordu mensuplarının Kars'ta bulunduğu ifade edilen açıklamada, "Karabağ'da Ermenistan Ordusuna karşı büyük bir zafer kazanan kardeşlerimize büyük bir gururla hoş geldiniz diyoruz. 'Tek Millet, İki Devlet' anlayışımızla tek yürek, tek bilek, tek yumruk olarak çalışmaya devam edeceğiz." ifadelerine yer verildi.
Azerbaycan Cumhuriyeti ve Türkiye ilişkileri özellikle de askeri alanda gelişmektedir ve iki taraf da farklı şekillerde ortak tatbikatlar düzenlemek gibi askeri işbirliklerini geliştirmekte ve arttırmaktadır. Bu da Ermenistan'ın ciddi şekilde kaygılanmasına yol açmıştır. Özellikle de Ermenistan başbakanının ülkenin askeri güçsüzlüğü ve zafiyetlerinden dolayı Azerbaycan Cumhuriyeti ile barış anlaşmasını kabul etmek mecburiyetinde kaldığı söylendiği bir sırada bu konunun önemi daha da bariz hale gelmektedir.
Doğal olarak bu durum Ermenistan'ı olumsuz ve tahmin edilemez tepkiler göstermeye mecbur bırakabilir. Bu hususta Rusyalı ünlü askeri uzmanlarından Paul Flegenhauer yazdığı makalede Azerbaycan Cumhuriyeti ordusunun gelişmiş silahlar ile donatıldığına vurgu yaptığı analizinde şu ifadelere yer verdi: "Ermenistan ateşkes anlaşmasının kabul etmek mecburiyetinde kaldı. Ermeniler askeri teçhizat alanında değişiklikler yapmak için tek çaresi Rusya'dan yeni silahlar almasıdır. Bunun şartı da her şeyden ziyade Ermenistan'ın Rusya'ya karşı yumuşak davranmasına bağlıdır."
Bu gerçeğe ve bazı mevcut sorunların devam etmesine karşın, İlham Aliyev hükümeti de Ermenistan ile varılan Karabağ barış anlaşmasının uygulanmasında ciddi sorunlar ile karşı karşıyadır. Bu bağlamda Erivan makamlarının itirazları ve protestoları Ermenistan liderlerinin, Moskova'da Rusya devlet başkanı Vladimir Putin, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Ermenistan başbakanı Nikol Paşinyan'ın katılımı ile 9 Kasım tarihinde imzalanan 10 maddelik barış anlaşmasının kimi maddelerine karşı çıkmaları büyük bir sorun sayılır.
Bu yüzden, Azerbaycan Cumhuriyeti ile Türkiye arasındaki ortak tatbikatın düzenlenmesi İlham Aliyev hükümetini daha fazla militarizme sürüklemesinin yanı sıra Bakü ve Erivan arasında Karabağ Barış Anlaşmasının uygulanması yönünde geriye kalan güvenin de sarsılmasına ve yok olmasına yol açabileceği söylenebilir.
Kuşkusuz 10 maddelik Karabağ barış anlaşmasının adım adım uygulanması karşılıklı güven gerektirir. Azerbaycan Cumhuriyeti ve Ermenistan'ın birbirine karşılıklı olarak güvenmemesi ise hasım tarafları savaşı tekrar başlatmaya yönlendirecektir. Böyle bir ortamda Azerbaycan Cumhuriyeti ve Ermenistan'ın karşı tarafın güvenini yok eden girişimlerden sakınmalılar./