Avrupa'nın Rusya'ya karşı yeni yaptırımları

Rus muhalif elebaşı Alexei Navalny'nin Almanya'dan Rusya'ya dönüşü sırasında havaalanında gözaltına alınıp, ardından tutuklanmasına Avrupa Birliği tepki göstererek, Rusya'ya karşı yaptırım kararı aldı.

AB üyesi 27 Dışişleri Bakanı, Belçika'nın başkenti Brüksel'de yılın ilk yüz yüze toplantısını gerçekleştirdi, AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell toplantının sonunda düzenlediği basın toplantısında AB Dışişleri Bakanlarının Rus muhalif lider Alexei Navalny'nin tutuklanması nedeniyle Rusya'ya yaptırım uygulanmasını kararlaştırdığını açıkladı.

AB Dışişleri Konseyi'nin yaptırım kararına tepki gösteren Rusya Dışişleri Bakanlığı, kararı 'hayal kırıklığı' olarak değerlendirerek, "AB Dışişleri Konseyi'nin 22 Şubat'ta uyduruk bahaneyle Rus vatandaşlarına yönelik yeni gayri haklı tek taraflı yaptırımlar hazırlama kararı hayal kırıklığı oluşturuyor" denildi.

 

Alınan kararın Rusya'nın içişlerine müdahale olduğu vurgulanan açıklamada, "Rus yasalarına göre ülkemizin topraklarında bir Rus mahkemesi tarafından ekonomik suçlardan mahkum edilen blog yazarı Alexei Navalny'nin serbest bırakılmasına yönelik sürekli kanuna aykırı olarak saçma talepler kabul edilemez. Uluslararası uygulamada buna egemen bir devletin içişlerine müdahale deniyor" ifadelerine yer verildi.

Görünüşe göre Avrupa Birliği'nin ve bazı ülkelerinin tutum ve eylemleri Moskova'da kafa karışıklığına ve Lavrov'un bu  tür sert tepkisine neden olmuştur. Aslında, yeni ABD Başkanı Joe Biden'in göreve başlaması ve yönetiminin Rusya karşıtı tutumlarını yoğunlaştırmasıyla, Avrupalılar, hedeflerini gerçekleştirmek için Moskova üzerindeki baskıyı artırmanın şimdi doğru zamanı olduğuna inanıyor.

Rusya Dışişleri Bakanlığı'nın AB'nin Rusya'ya karşı Navalniy olayı gerekçesiyle aldığı yaptırım kararına sert tepkisi, Moskova'nın artık Batı'nın aynı taktiğini, yani yaptırımları, ve onlar ile bağları koparma tehdidini kullanmayı planladığını gösteriyor. Özellikle Avrupalılar, Navalni'yi desteklemek için net pozisyonları ve girişimleriyle onun serbest bırakılmasını talep ederek, aslında doğrudan Rusya'nın içişlerine müdahale ederek, Moskova'nın amaçladığı kırmızı çizgiyi aşmış ve yasadışı talepler ve müdahale dayatmaya çalışmıştır. 

Moskova şimdiye kadar, geniş ekonomik ve enerji bağları göz önüne alındığında, özellikle Avrupa'nın katılımıyla inşa edilen STREAM-2 ortak doğal gaz boru hattı projesi bağlamında, Avrupa Birliği ile ilişkilerde bir hoşgörü ve tedbirli olma politikası izledi.  Ama Rus yetkilileri ve Dışişleri Bakanlığı'nın açıklamalarına bakıldığında bundan böyle Rusya'nın AB'ye yönelik tutumunun sertleşeceği düşünülüyor. Rus yetkililerinin duruşu, Rusya'nın Avrupa ile mevcut ilişkilerini ne pahasına olursa olsun sürdürmeye istekli olmadığını gösteriyor. Bir süre önce bilindiği üzere Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Avrupalıları, ilişkilerin kopmasıyla uyarmış, Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov de, Rusya'nın ilişkilerin durdurulması sürecini başlatma niyetinde olmadığını açıkça belirtmişti.

Rusya Etnik Gruplar Konseyi üyesi İsmail Şabanov ise yaptığı değerlendirmede, Batı'nın Navalniy olayı, kendi siyasi hedeflerine ulaşmak ve daha ötesi Rusya yönetimini devirmek için Moskova'ya karşı baskı unsuru olarak kullandığını belirtti. 

Rusya-Avrupa ilişkileri, özellikle diplomatların karşılıklı olarak iki tarafça ihraç edilmesiyle birlikte  yakın gelecekte Moskova ile Brüksel arasında herhangi bir uzlaşma olmayacağı söylenebilir. Özellikle Biden döneminde ABD ile Avrupa yakınlaşmasının yeni eğilimi ve Washington'un Rusya karşıtı tavrı göz önüne alındığında, Brüksel'in ABD ile birlikte bu konuda Rusya üzerindeki baskıyı artırması beklenmelidir. Ancak Rusya da, Batı'nın müdahaleci yöntemleri ve araçlarına muhakkak sert biçimde yanıt verecektir.