Suudi Arabistan Suriye ile ilişkileri canlandırmaya çalışıyor
Halid el Hamidan başkanlığında bir Suudi heyeti, Suriye ziyaretinde Suriye cumhurbaşkanı Beşar Esad ile bir araya geldi. İki taraf, tüm alanlarda ilişkilerin yeniden başlatılmasında ilk adım olarak Suudi Arabistan'ın Şam'daki büyükelçiliğini yeniden açma konusunda anlaştılar. Suudi heyeti ayrıca Riyad'ın Suriye'nin Arap Birliğii'ne dönüşünü ve yaklaşan Cezayir'deki konferansa katılacak olmasını memnuniyetle karşıladığını bildirdi.
Suudi Arabistan'ın Suriye ile ilişkileri yeniden kurma çabalarının nedenlerini değerlendirmek için önce Riyad'ın son on yılda Suriye'ye yönelik politikalarına bakılmalıdır. Suudi Arabistan, son on yılda Suriye rejimine karşı çıkan terörist grupların en önemli destekçilerinden biri oldu ve Suriye rejimini devirmek için milyarlarca dolar harcadı. Riyad'ın algısı, Arap dünyasındaki gelişmelerin ve dört diktatörün düşüşünün bölgedeki direniş ekseninin jeopolitiğini güçlendireceği ve güç dengesinin direniş lehine kaymasını önlemek için direnişin merkezinde bulunan Suriye hükumetini devirmek için adımlar atması gerektiği yönündeydi.Suudi Arabistan'ın yanı sıra , ABD, Birleşik Arap Emirlikleri, Türkiye, Siyonist rejim İsrail ve bazı Avrupa ülkeleri de Suriye hükumetine karşı hareket ederek terörist gruplara destek verdiler.
Ayrıca Suudi Arabistan ve diğer Suriye karşıtı aktörler de bölgesel ve uluslararası siyaset alanında Suriye hükumetine karşı çalıştı. Bunlar arasında Suriye'nin Arap Ligi üyeliğinin askıya alınması, Suriye krizini çözmek için siyasi planların engellenmesi ve küresel aktörlerin Rusya, İran İslam Cumhuriyeti ve Lübnan'daki Hizbullah dahil olmak üzere Suriye'nin yabancı destekçilerine yaptırım ve baskı uygulamaya teşvik edilmesi yer alıyor.
Ancak on yıl sonra Suudi Arabistan, Suriye'ye yönelik politikasında net bir dönüş yaptı, sadece Şam'daki rejimi devirmekten bahsetmekle kalmıyor, aynı zamanda Suriye ile ilişkileri yeniden kurmaya çalışmakta. Suudi istihbarat teşkilatı başkanının Suriye'ye yaptığı son ziyaretten önce, Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Farhan geçen ay CNN Arabi'ye verdiği demeçte, "Beşar Esad hükümetinin krizi siyasi olarak çözmek için uygun adımları atacağını umuyoruz ve bu Suriye'de ilerlemek için tek yoldur. Suriye'de istikrara ihtiyacımız var ve bunun gerçekleşmesi Suriye hükümetinden ılımlı bir çözüm gerektiriyor." dedi.
Burada sorulması gereken en önemli soru ise; Suudi Arabistan'ın Suriye konusundaki tutumunu neden değiştirmesidir?
Bu hususta birinci sebep, Suriye hükumetine karşı yıkıcı planların başarısızlığıdır. Suudi Arabistan'ın ve Suriye karşıtı aktörlerin algısı, terörist grupları destekleyerek ve Şam'a topyekün baskı uygulayarak Suriye'nin siyasi sistemini değiştirebilecekleriydi, ancak krizin 11. yılında Suriye devleti ülke topraklarının yüzde 90'dan fazlasını kendi kontrolünde bulunduruyor ve siyasi konumu hem içeride hem dışarıda istikrar kazanmıştır.
İkinci neden, Suriye hükumetini devirememenin Suriye karşıtı eksende bir çatlak yaratmasıdır. Suudi Arabistan'ın Suriye karşıtı politikalarda ana müttefiklerinden biri olan BAE, Şam ile uzun süredir ilişkileri canlandırdı. Diğer Arap ülkeleri de Suriye'nin Arap Birliği'ne dönmesini istiyor. Aynı zamanda, yeni ABD yönetiminin hareketlerini izlemek, Batı Asya bölgesinin Washington için bir öncelik olmadığını gösteriyor.
Üçüncü neden ise, Riyad'ın bölgesel hırsları başarısızlıkla sonuçlanmış olması ve kendisinin de bu sonuca varmasıdır. Suriye ve Yemen, Suudi Arabistan'ın hedeflerine ulaşmada başarısız olduğu ve yenilgiye uğradığı en önemli alanlardır. Bu yenilgiler, Katar ve İran ile gerginlik gibi diğer sorunların yanı sıra Suudi Arabistan'ın bölgedeki konumunu geçmişe göre zayıflattı. Bu nedenle, son aylarda Suud rejimi Suriye dahil olmak üzere bazı bölgesel politikalarında net bir değişiklik yaptı. Suudi yazar ve siyasi analist Süleyman el-Akili, Suudi Arabistan'ın geçtiğimiz günlerde Riyad Tribünü olarak bilinen muhalif gruplara ev sahipliği yapmanın siyasi süreci desteklemediğini ve bu destek eksikliğinin siyasi krizin çözümüne yardımcı olmasının muhtemel olduğunu söyledi.
