Amerika Başkanının Savaş Yetkilerinin İptal Edilmesi Kararı

Amerika temsilciler meclisi 17 Haziran Perşembe günü Amerika başkanının Kongre'ye danışmadan savaş başlatma yetkisini iptal etme yönündeki tasarıyı onayladı.

2002 yılında onaylanan Irak'a karşı askeri güç kullanma izni-AUMF, Amerikalı yasa belirleyicilerinin  Irak'a askeri saldırıdan önce onayladığı bir yasadır.  Bu yasa Amerika başkanına  kimi belirli durumlarda, Kongre'ye danışmadan  Batı Asya'da askeri girişimlerin talimatını vermesine ve savaş başlatmasına izin veriyordu.  Amerika dönem başkanı G.W.Bush da  Irak'ta kitle imha silahlarının olduğu bahanesi ile Mart 2002'de  bu yasaya dayanarak  Irak'a askeri saldırı talimatını verdi. 

Bu yasanın kaldırılması ve yetkinin iptali ise  temsilciler meclisinde 268 olumlu oy ve 161 karşı oy ile onaylandı.  Her iki parti tarafından da desteklenen bu kararın onaylanması 11 Eylül 2001 yılındaki olayların ardından Amerika başkanına verilen geniş çaplı askeri yetkilerin sonunun başlangıcı sayılmaktadır. 

Bu kararın yasaya dönüşmesi için, Senato Meclisinde de benzer bir karar onaylanmalı ve ardından Amerika başkanı Joe Biden tarafından onaylanmalıdır. 

Beyaz Saray da  bir kaç gün önce, Biden'in de Kaliforniya eyaletinin demokrat temsilcisi Barbara Lee'nin önerdiği bu tasarıyı destekleyeceğini bildirdi. Beyaz Saray sözcüsü  bu öneriyi desteklemenin nedenleri hususunda ise şu açıklamalarda bulundu: " Bu öneriyi destekleyeceğiz. Çünkü Amerika Birleşik Devletleri halihazırda hiçbir özel askeri faaliyeti bulunmaktadır. Bunlar sırf yasalara dayanarak gerçekleştirilen  faaliyetlerdir. Bu yasanın kaldırılması  mevcut askeri operasyonlar üzerinde çok az etkiye sahiptir. "

Temsilciler Meclisinin demokrat üyesi Alexandria Ocasio-Cortez ise Twitter'dan şöyle bir mesaj paylaştı: " Yirmi yıla yakın süredir,  itibarını kaybeden " 2002 yılına ait Irak'a karşı askeri güç kullanma izni" Kongre onayı olmadan askeri girişimlerin izahı için kullanılmıştır.  Hiçbir başkan Kongre'yi kenara iterek savaş meselelerinde tek taraflı davranamaz.  Artık  bu iznin kaldırılması ve  sonsuz savaşların durdurulması gerekir. "

2011 yılında Amerika eski başkanı Barack Obama ilk başta Irak'tan Amerikan askeri güçlerinin  çekilmesi talimatını verdi. Ancak  2014 yılında IŞİD ile mücadele bahanesi ile  aynı yasadaki yetkilerinden yararlanarak Amerikan askerlerini tekrar Irak'a yerleştirdi.

Amerika eski başkanı Donald Trump da  Irak'taki savaş yetkilerinden yararlanarak İran İslam Cumhuriyeti Devrim Muhafızları Ordusu Kudüs Kuvvetleri komutanı General Kasım Süleymani'ye suikast düzenlemek için  kullandı ve bu büyük direniş komutanını ve dava arkadaşlarını  3 Ocak 2020'de şehit düşürdü. 

 Bu terör eyleminin ardından  Amerika'da  başkanın Kongre izni olmadan  İran'a karşı savaş çıkarma ihtimalleri konuşulmaya başlandı. 

 Mevcut Amerika başkanı Joe Biden bile  bu yasaya dayanarak Kongre'ye danışmadan  Şubat 2021'in sonlarında  Irak ve Suriye sınırında Direniş gruplarına karşı askeri operasyon talimatı verdi. Bu durum Amerika'da geniş çaplı eleştirilere de yol açtı. 

Senatoda Amerika başkanının savaş ve askeri yetkilerini iptal etme için tasarı sunan Demokrat senatör Tim Kaine de yayımladığı bildiride Biden'in bu girişimine yönelik şöyle bir tepki göstermişti: " Kongre,  yeni askeri operasyonlar hususunda izin onaylama sorumluluğunun yanı sıra  zaruri olmayan izinleri de kaldırma sorumluluğuna sahiptir. "

Kongre'deki yasa belirleyicileri  Amerika başkanının sık sık bu yasaya baş vurmasının  Kongre'nin savaş konusunda yasal merciliğin kaybettiği anlamına geldiğini de vurguladılar. 

Kongre temsilcileri bu kararın yanlış bir karar olduğunu da vurguladılar. Bu kararın iptal edilmesinde olumlu oy kullanan Demokrat ve Cumhuriyetçi temsilciler Amerika'nın savunması alanında Amerika başkanının yetkiye sahip olduğunu ancak saldırı konusunda  Kongre'nin onayı olması gerektiğini düşünüyorlar.