Moskova’nın Kırım konusunda Erdoğan’ın konuşmasına tepkisi
Türkiye cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın BM genel kurulundaki sözleri ardından Rusya hükümeti sözcüsü ve Kırım yarım adasından iki yetkili Erdoğan’ın bu bölge ile ilgili sözlerine tepki gösterdiler.
Rusya cumhurbaşkanlık sözcüsü Dimitri Peskov Çarşamba günü Erdoğan’ın Kırım yarım adasının mülkiyet hakkı ile ilgili konuşmasına tepki göstererek bu açıklamaların Erdoğan tarafından ve özellikle Suçi oturumu eşiğinde yapılmasının esef verici olduğunu söyledi.
Peskov, “Tabi ki kendimizi, bu konuşmaların muhatabı olarak görüyoruz. ... Doğal olarak benzer açıklamaların şimdi ve Türkiye cumhurbaşkanının Rusya ziyaretinin hazırlıkları sırasında yapılmasından esef duyuyoruz… Kırım meselesi , tutumlarımızda büyük ihtilafların olduğu bir konudur. Türkiye’nin Kırım konusundaki tutumundan esef duyuyoruz fakat zamanla Ankara’nın tutum değiştirmesini ve gerçek duruma saygı duymasını umut ediyoruz ” dedi.
Erdoğan Salı gecesi BM Genel Kurul'daki konuşmasında Kırım yarımadasının Rusya’ya ilhakını kabul etmediklerini ve bölgedeki azınlık Tatarların korunmasını istediklerini ifade etti.
Bu açıklamalar Kırım yetkililerinin tepkisine de sebep oldu.
Sevastopol bölgesinden bir senatör Türkiye'nin yarımadaya olan ilgisini muhtemelen Osmanlı İmparatorluğu'na hakim olan "Orta Çağ nostaljisi"ne kadar uzandığını, fakat aralarında Tatarların da olduğu Kırım sakinlerinin aldığı kararın kesin ve nihai olduğunu söyledi.
Kırım Tatarları Bölgesel Ulusal-Kültürel Özerklik Başkanı Eyvaz Umerov da yarımadanın ilhakının Türkiye tarafından resmiyete tanınmamasının ciddi jeopolitik bir hata olduğunu belirterek Ankara’nın bu konuda ısrarcı olmamasını istedi.
Birkaç gün önce Türkiye Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Büyükelçi Tanju Bilgiç, Kırım'da gerçekleştirilen Rusya Parlamentosunun alt kanadı Devlet Duması seçimlerinin Kırım sonuçlarının Türkiye açısından hukuki bir geçerliliği bulunmadığını belirtti.
2014 yılında yapılan referandumla Kırım’ın Rusya’ya ilhakı ardından Washington ve batılı ülkeler ile Avrupa, Ukrayna'nın doğusunda gerginliği azaltma bahanesi ile Rusya’ya karşı birkaç tur yaptırım uyguladılar.
Erdoğan ise batıya yaklaşmak ve Kırım konusunda bu ülkenin kartıyla oynamakla, batılı müttefikleri var olan gerginlikler ve ihtilaflarda manevra kabiliyetini arttırmaya çalıştı.
Fakat Rusya ile gerginliklerin yoğunlaşması, Ankara’nın Suriye’nin Kürt bölgesindeki ortak sınırın kontrol konusunda Rusya ile anlaşmalarını iptal edebilir. Bu anlaşmalar Türkiye’nin “Suriye Kürtlerinin güçlenme tehlikesini kontrol” etmek ve onların PKK ile ilişkilerini kesmek konusunda bir imtiyaz sayılabilir.
Buna ilaveten gerginliklerin yoğunlaşması, Kürt tehlikesinin kontrolüne ilaveten Şam'da iktidarla ilgili gelecekteki siyasi denklemleri etkilemek gibi hedefleri de izleyen Türkiye’nin Suriye’deki askeri varlığını tamamen sorgulayabilir.
Diğer yandan Türkiye ve Rusya ilişkilerinin çetrefilleşmesi, son yıllarda özellikle Karabağ gibi konularda artmıştır, Moskova ve Ankara arasındaki bazı görüş ayrılıklara rağmen Putin Erdoğan ile ilişkileri güçlendirmek istiyor fakat var olan ihtilaflar iki eski güçlü krallık arsındaki tarihi rekabetlerin tekrar alevlenmesine neden oluyor.
Her halükarda Rusya ve Türkiye arasındaki krizin başlaması ve iki ülke arasındaki siyasi eylemlerde psiko-duygusal eksenin baskınlığı sonucu olan mevcut gerginlikler, iki ülke ilişkilerinin yeni bir döneme girdiğini gösterirken, hatta Rusya’nın Türkiye’ye karşı ticari ve ekonomik kısıtlamaların uygulanmasına sebep olabileceği söylenebilir.
Fakat iki ülkenin mali ve ekonomik yetkilileri, Rusya'nın Türkiye'ye yönelik yaptırımlarının yol açtığı kayıpları önlemek için mantıklı bir çözüm bulmaya çalışıyor.
Ancak, Türk hükümetinin Rusya ile tansiyonun yükselmesinden sonraki tavrının, uluslararası ilişkilerde siyasi oyunlar teorisinin üçüncü ilkesiyle tam olarak uyumlu olduğu kesin olarak söylenebilir; buna "mantıksız davranış veya duygusal eylem" denir ve Ankara makamlarının Rusya veya komşu ülkelerle devam eden siyasi anlaşmazlıklar nedeniyle paniğe kapıldığını gösteriyor./