Viyana görüşmelerinin yeniden başlaması

İran ile 4+1 Grubu arasında 8. tur görüşmeler kısa bir aradan sonra bugün Viyana'da yeniden başladı. ABD, anlaşmaya varmak için kararlı mı!

İran İslam Cumhuriyeti ile 4+1 Grubu heyetleri ve de ABD heyeti, siyasi kararlar için kendi başkentlerine 29 ocak tarihinde döndükten sonra, bugün Viyana'ya gelerek, yeniden toplanmaya başladılar. 

Bugün başlayan görüşmelerde taraflar, ABD'nin nükleer anlaşmaya olası dönmesi ve tüm taraflarca anlaşmanın etkin ve tam şekilde nasıl temin edilmesine ilişkin konuları ele alıyor.

Rusya'yı görüşmelerde temsil eden Mihail Ulyanov yaptığı açıklamada, kısa bir aradan sonra görüşmelerin başladığına işaretle, görüşmelerin anlaşılan nihai aşamada olduğunu, bu aşamada anlaşmaya varmak ve yaptırımları kaldırmak için tüm tarafların kararlılığı ve enerjik çabalarına ihtiyaç olduğunu vurguladı.

Görüşmeler başlamadan önce ABD Dışişleri Bakanlığı, İran'ın nükleer programının teknik alanında bazı yaptırımları kaldırma kararı aldı. Batılı kaynaklar ve medya, ABD'nin bu girişimini Washington yönetiminin iyi niyeti olarak nitelerken, İran İslam Cumhuriyeti yetkilileri ise, ABD'nin bu girişiminin İran için herhangi bir ekonomik getiri ve kazanımı olmadığını deklare ettiler. Nitekim ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü yaptığı açıklamada, ABD'nin kendi çıkarları için böyle bir karar aldığını duyurdu.

İranlı eski diplomatlardan ve siyaset uzmanı Abulfazl Zührevend yaptığı açıklamada, ABD'nin son sıralarda İran'ın sivil nükleer programına yönelik yaptırımları kaldırma kararının İran'ın müzakere timine baskı yapmak amacıyla olduğunu belirterek, bu tür girişimlerin bir nevi kandırma ve psikolojik operasyon olduğunu, Amerikalılar'ın en az bedelle anlaşmaya dönmek istediklerini kaydetti.

Kuşkusuz İran İslam Cumhuriyeti, ABD'nin zalimce ve yasadışı yaptırımlarının kaldırılması için müzakere masasına oturmuştur ve yaptırımların etkin şekilde kaldırılması ve İran'ın çıkarlarını somut şekilde sağlayacak biçimde gereken güvencelerin alınması halinde yeni bir anlaşma elde edilecek, aksi takdirde yeni bir anlaşma diye sözkonusu olmayacak.

İran İslam Cumhuriyeti'nin müzakere heyetinin baştan itibaren izlediği ilkeli politika da bu çerçevede olmuştur. İran İslam Cumhuriyeti heyetinin gösterdiği ciddiyet ve öneriler sayesinde Viyana görüşmelerinde ilerleme kaydedilmiştir ve gelinen aşamada tarafların önünde taslak metin hazır bulunmakta ve esas konularda tarafların görüşlerinin birbirine yakınlaşması halinde, kayda değer şekilde görüşmelerde kuşkusuz ilerleme elde edilecektir.

Böylece, nihai anlaşmanın çerçevesi bellidir ve görüşmelerin sonuca varması ABD başta olmak üzere karşı tarafın siyasi irade ve hazırlığına bağlıdır çünkü gündeme alınan önemli konular Washington'da siyasi kararlar alınmadan çözümlenmeyecek.

Washington yönetimi, yaptırımların etkin şekilde kaldırılması ve gerçekçi olmayan taleplerinden vazgeçmesi halinde, kısa sürede anlaşmaya varılabilir. Nitekim İran Dışişleri Bakanı Emir Abdullahiyan aynı konuya vurgu yapmıştır.

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Ali Şemhani ise bu konuya işaretle, Viyana görüşmelerdeki kısıtlı ilerlemelere rağmen, hala tarafların yükümlülükleri konusunda gereken dengenin oluşmasının uzağında olduklarını ifade ederek, Washington'daki siyasi kararların iyi bir anlaşmaya varmak için yükümlülüklerde denge sağlanması için şart olduğunu belirtti.