Rusya ve Türkiye ikili ticarette doların kaldırılması
Amerika dolarının İkinci Dünya Savaşı'ndan sonraki yıllarda başta petrol ve doğalgaz ihracatçıları olmak üzere dünya ülkeleri tarafından ikili, bölgesel ve uluslararası işlemlerde kullanılması Amerika’nın ekonomik ve mali gücünü önemli ölçüde artırmıştır.
Aslında, Amerika’nın ekonomik gücünün önemli bir kısmı para birimi doların uluslararası ticaretten kaynaklanmaktadır. Bu faktör Beyaz Saray yetkililerinin çok uluslu firmalarla danışarak, gelişmekte olan ülkelere yaptırım uygulayabilmelerine ve ekonomi kervanından uzaklaştırabilmelerine sebep olmuştur. Aslında dünya ülkeleri Amerikan doları ile ticaret yapmaları nedeni ile bu ülkenin sultasında bulunuyorlar. Aynı zamanda Amerika da sahip olduğu ulusal para gücü ve uluslararası kuruluşlardaki alt kurumları aracılığıyla dünyanın çeşitli ülkelerine ekonomik yaptırımlar uygulamaktadır.
Bu süreçte hiç şüphesiz dünya ülkelerinin Amerikan doları dışında diğer dövizleri kullanması bu ülkenin gücünü azaltacaktır. Sonuçta Amerika gelişmekte olan ülkelere yaptırım uygulayacak gücünü kaybedecektir.
Bu arda bazı ülkelerin liderleri Amerikan sultasından kurtulmaya çalışıyorlar. Hiç şüphesiz bu ülkelerin ikili ticaretlerinde kendi ulusal para birimlerini kullanması Amerika’nın sönmekte olan ekonomisine ağır darbe vuracaktır. Hiç şüphesiz petrol ihraç eden ülkelerin bu bağlamda hareket etmesi, Amerika’ya daha ağır darbe indirecektir.
İran, Rusya, Türkiye, çin ve hatta Hindistan, Amerika’nın sultasında bulunmak istemiyorlar. Bu ülkeler kendi ticaretlerinde doları kaldırmak hedefiyle bir çok çalışmada bulundular. Rusya cumhurbaşkanı Vladimir Putin 2017 yılından itibaren yani 5 yıldan beri bu ülke limanlarında alışverişlerin Rusya rublesi ile yapılmasının mümkün olduğu direktifi vermiştir.
Bu bağlamda İran’da ekonomi uzmanı ve akademisyen Muhammed Hüseyin Edib Rusya cumhurbaşkanının direktifini, Amerika’ya bir nevi savaş ilanı sayarak şöyle diyor: Putin’in 2017 yılındaki emri, çok düşündürücü bir olaydı. Fakat dünya medyası bu direktife ilgisiz kaldılar ve bana göre Dünya’nın en önemli ve en büyük stratejik haberi, Rusya döviz rezervlerinin değişmesiydi.
Geçen yıldan itibaren Ukrayna ve Rusya savaşını tahmin eden İranlı uzman ayrıca Rusya’nın döviz rezervleri dışında yaklaşık 600 milyar dolara sahip olduğuna işaretle, “Rusya bir petrol ve doğalgaz ülkesidir, petrol ihracatından bazı kaynakları var ve bu ülkenin döviz rezervini 600 milyar dolara ulaştırmıştır.
Rus hükümeti, dolara bağımlılığını ve ekonomisinin yaptırımlara karşı kırılganlığını azaltmak amacıyla, doların döviz rezervlerindeki payını kademeli olarak mümkün olan en düşük seviyeye indirmeye karar verdi.
Bu bağlamda, Türkiye ve Rusya Cumhurbaşkanları Recep Tayyip Erdoğan ve Vladimir Putin bir telefon görüşmesinde, ikili ekonomik ilişkilerin devamına vurgu yaparak, “Ankara ve Moskova karşılıklı ticaret için dolar, euro, ruble, altın ve yuan kullanabilir.” Dediler.
Türkiye cumhrubaşkanı Recep Tayyip Erdoğan bizzat “ülkesinin Rusya ile ticarette ruble kullanabileceğini” söyledi.
Türkiye’nin, Rusya ile ticarette doların kaldırılmasına karar vermesi Amerika ekonomisini fazla kötü etkilemese de düşündürücü bir eylemdir. Aslına 2022 yılına Amerika’nın Türkiye’ye baskılarının devam edeceği şimdiden tahmin edilebilir. Fakat Ankara yetkilileri Türkiye’yi Amerika’nın stratejik müttefiki sayıyor ve aynı zamanda NATO’nın aktif üyelerindendir. Bu yüzden Ankara’nın, bir NATO üyesi ve Washington’un müttefiki olarak Rusya ile ticarette dolar yerine rubleyi kullanması, dünya çapında Amerika’ya büyük bir prestij kaybına sebep olabilir./