Bakü ve Erivan'ın Güney Kafkasya Bölgesindeki Silahlanma Yarışı
Karabağ sorununun tarafları barış anlaşmasını imzalamayı gündeme aldığı bir sırada, görünen o ki Azerbaycan Cumhuriyeti ile Ermenistan arasındaki silahlanma yarışı iki ülke tarafından ciddi bir şekilde devam ettirilmektedir.
Karabağ Barış Anlaşmasının 9 Kasım 2020'de Rusya cumhurbaşkanının arabuluculuğuyla iki ülke liderleri arasında imzalanmasının ardından bazı gelişmeler Bakü ile Erivan arasındaki silahlanma yarışını tetikledi.
Kasım ayında barış anlaşmasının imzalanmasından kısa bir süre sonra Azerbaycan Cumhuriyeti, Kafkasya bölgesinde Türkiye ile onlarca ortak tatbikat düzenlemesi, bölgedeki bağımsız siyasi çevreler, siyasi uzmanlar ve hatta Ermeni hükümeti tarafından kışkırtıcı, dostluk karşıtı ve iyi komşuluğa aykırı olarak değerlendirildi.
Azerbaycan Cumhuriyeti ile Türkiye'nin ortak tatbikat yapma işbirliği, başta "İlham Aliyev" hükümetinin yanı sıra Ermenistan'daki "Nikol Paşinyan" hükümetini de orduyu güçlendirmeye teşvik etti.
Şüphesiz bu bağlamda Ankara, Bakü'yü ortak tatbikatlar yapmaya teşvik etmekle, Azerbaycan Cumhuriyeti'ne ve Batı Asya'daki bazı müttefiklerine büyük miktarlarda askeri silah satmayı başardı. Böylece diğer ülkelere silah satışı için de koşullar ve zemin hazırlanmış oldu. Türkiye yetkilileri, bazı kısıtlamalarla Ermenistan'a silah satmayı bile kabul ettiler.
Bu arada, Türkiye'nin Kuzey Atlantik Paktı - NATO'nun bir parçası olarak, Güney Kafkasya'da aktif varlık sergilemesi, Rusya dahil bölgedeki bağımsız ülkelerin bazı endişelerini artırdı.
Bakü ve Ankara'nın 2020'nin ikinci yarısı ve 2021'in ilk yarısında yapılan tatbikatlarla ilgili gelişmeler, düzenlen ortak askeri tatbikatların, esasen Ankara tarafından kışkırtıldığını kanıtladı.
Azerbaycan Cumhuriyeti ve Türkiye'nin olumsuz hamleleri Ermenistan'ın Güney Kafkasya bölgesindeki askeri mevzilerini daha da güçlendirmesine neden oldu. Nitekim Erivan'ın duyurduğuna göre "yakında zırhlı araçların montaj hattı açılacak". Erivan ayrıca zırhlı aracın üretimi, ünlü "Boran" modeli de dahil olmak üzere zırhlı araç üreticisi olan Rus şirketi Reed's Plant ile işbirliği içerisinde Ermenistan'daki Çarentsavan otomobil fabrikasında gerçekleştirileceğini" duyurdu.
2020'de İkinci Dağlık Karabağ Savaşı'nın Ermenistan için başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından Erivan yetkilileri Ermeni ordusunun güçlendirilmesini gündeme getirdi. İkinci Karabağ Savaşı'nda Ermenistan, Azerbaycan Cumhuriyeti üzerindeki askeri üstünlüğünü kaybetti ve bunun sonucunda teslim olmayı kabul etti.
Sonuç olarak, Ermeni hükümeti Azerbaycan Cumhuriyeti'nin işgal altındaki topraklarının bir kısmını bu ülkeye bırakmak zorunda kaldı. Erivan'ın yenilgisinden sonra Bakü'nün, İkinci Karabağ Savaşı'nda galip taraf ilan edilmesine rağmen Türkiye ile provokatif ortak tatbikatlar düzenlemeye devam etti. Aynı zamanda, bu ülkenin günlük basını ve Türk medyasında Türkiye ve Siyonist rejim İsrail'den silah alımı konusunu gündeme getirdi. Bu olumsuz hareketler, Kafkasya bölgesinde askeri rekabetlerin ve silahlanmanın önünü açmıştır.
Bu bağlamda Ermenistan en yakın adım olarak Rusya ile askeri ittifakı gündeme almıştır. Bu bağlamda Ermeni uzmanlar, Ermeni-Rus askeri işbirliğinin ilerlemekte olduğunu belirttiler.
Bu konuda Ermeni askeri-politik analist "Mehr Hakobyan" şunları söyledi: "İkinci Dağlık Karabağ Savaşı'ndan sonraki durum ve bölgedeki jeopolitik gelişmeler dikkate alındığında Rusya, Ermeni ordusunun modernizasyonunu hızlandırmaya ve orduyu Rus ordusu seviyesine getirmeye çalışacak. Ermeni ordusunun modernizasyonu, hem bu ülkenin hükümeti hem de halkı ve Rusya için ortak çıkarlara sahiptir."
Şüphesiz, Ermeni ordusunun güçlendirilmesiyle Erivan'ın Dağlık Karabağ barış anlaşmasına uyması pek olası görünmüyor. Aslında Bakü ile Erivan arasında yabancı tarafların kışkırttığı silahlı çatışmalar, eninde sonunda hükümetin ve Kuzey Aras'ın Müslüman halkının zararına olacaktır. Özellikle Müslüman Azerbaycan Cumhuriyeti halkının zarar görmesi Güney Kafkasya'da kendi çıkarlarını düşünen yabancı hükümetler için pek önemli değildir./
