Nükleer müzakerelerin devamı için Doha'nın seçilme sebebi
https://parstoday.ir/tr/news/world-i212268-nükleer_müzakerelerin_devamı_için_doha'nın_seçilme_sebebi
Bir müzakere için bir yerin belirlenmesi bağlamında en az 3 konunun birbiriyle uyumlu olması gerekir: Her şeyden önce ev sahibinin tutumu ve ihtiyacı, ikincisi müzakere taraflarının tutumu, üçüncüsü de görüşmelere hakim şartlar.
(last modified 2024-12-09T04:22:16+00:00 )
Haziran 29, 2022 02:00 Europe/Istanbul
  • Nükleer müzakerelerin devamı için Doha'nın seçilme sebebi

Bir müzakere için bir yerin belirlenmesi bağlamında en az 3 konunun birbiriyle uyumlu olması gerekir: Her şeyden önce ev sahibinin tutumu ve ihtiyacı, ikincisi müzakere taraflarının tutumu, üçüncüsü de görüşmelere hakim şartlar.

Birinci faktör, yani ev sahipliği konusuna Katar'ın müzakerelerin sonuca varılması için gerekli motivasyona sahip olduğu söylenebilir. Bu ülke birkaç yıl önce dünya kupası evsahipliği için en az 200 milyar dolar harcamış ve maçların başlamasına bir kaç aydan fazla bir süre kalmamışken maçların güvenliğini ve istikrarının sağlanması için uygun şartlar mevcuttur. Bu konu Doha için hayat memat meselesi kadar önemlidir. Nükleer müzakerelerin alternatifi en azından bölgede istikrarsızlık ve güvensizlik, en fazla da savaş olabilir, fakat bunların hiç biri Katar'ın istediği şey değildir. Gerçi Siyonist rejimden Suudi Arabistan'a, Bahreyn ve BAE'ne kadar Katar'ın rakipleri ve muhalifleri böyle bir durumu olumlu karşılayabilir, Katar'ın dünya kupasındaki beklentilerini gerçekleştirmede başarısız olmasından memnun olabilirler.
İkinci faktör ise, müzakereci tarafların tutumları ve ihtiyaçlarının uyumlu olması gerekir. Eski dönem görüşmeler, Güvenlik Konseyi daimi üyelerine ilaveten Almanya'nın da katıldığı 4+1 formatında düzenlenirken  bu tur görüşmelere 3 taraf düşünülmüştür: Birincisi İran, ikincisi AB ve üçüncüsü de dolaylı olarak Doha oturumunda hazır bulunan Amerika. 
İran için Katar bir kaç yönden uygun bir ev sahibidir: öncelikle Katar İran'ın komşusu sayılır ve Katar'ın ev sahipliği ise 13. hükümetin komşularla dış ilişkilerdeki siyaseti ile uyumludur, ayrıca müzakerelerde komşulara öncelik verilmesi de daha önce yaşanan bir durumdur. 
İkincisi ise Katar eskiden de İran ile dostluğunu ispatlamıştır ve İran da bu ülkenin Arabistan ve müttefiklerinin kuşatmasında olduğu kriz döneminde Katar'ın yanında durdu. Şimdi de Katar'da dünya kupası maçlarının başarılı şekilde düzenlenmesi ve kupa boyunca izleyiciler ve misafirleri ağırlamaya hazır olduğunu belirtiyor. 
Avrupa için de Katar'ın arabulucu olması Rusya'dan doğal gaz ihracatının kesilmesi durumunda bu kıtanın doğal gazını karşılayabilmesi açısından önem taşıyor, nitekim son zamanlarda Avrupa'dan Fransa TOTAL ve İtalya'dan ENI firmaları Katar'ın doğal gaz üretimini arttırması için 28 milyar dolarlık anlaşmayı imzaladılar. Katar'ın İran ile ortak olan doğal gaz havzası dışında başka bir doğal gaz kaynağı olmadığı için bu anlaşmalar ancak İran'ın çıkarlarının dikkate alındığı sürece başarılı olabilir. Amerika konusunda da bu ülke daha önceden de olduğu gibi direkt olarak görüşmelere katılmasa da son 10 yıllar boyunca Demokrat hükümetler Katar ile daha iyi ilişkiler kurabilmişken rakip Cumhuriyetçi parti ise aynı ilişkileri Arabistan ve BAE ile kurdu. Şimdi Demokrat ve Cumhuriyetçi başkanların böyle bir geçmişi dikkate alındığında Katar, yeni tur müzakerelerin başlaması için iyi bir seçenek sayılır.
Üçüncü faktör, yani müzakerelere hakim olan uluslararası şartlar konusunda ise, Ukrayna savaşı ardından nükleer müzakerelere katılan taraflar açıkça ikiye bölündüler, batılı taraf Rusya'ya karşı cephede yer alırken Çin ise uluslararası dengelerde Rusya'nın yanında durdu. Ukrayna savaşından doğan uluslararası şartlar dikkate alındığında, eğer müzakereler eski çerçevede başlansaydı, belki de istenilen olumlu sonuçlara ulaşamazdı. Fakat Ukrayna savaşından doğan mevcut şartlarda kutuplaşmalardan uzak bir şekilde müzakerelerin başarılı olma şansı daha yüksek görünüyor./