Opec Plus'ın petrol üretimini düşürme kararı
OPEC+ olarak bilinen Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü üyeleri ve Rusya'nın da aralarında bulunduğu müttefikleri Pazar günü günlük üretimi 1,17 milyon varil azaltacaklarını açıkladı.
OPEC+'ın aylık toplantısında bir araya gelmesi ile Aralık ayına kadar üretimini 2 milyon varil azaltma kararını koruyacağı da tahmin edilmektedir. Böylece OPEC+ isimli bu petrol üreten grubunun günlük toplam üretimini 3,7 milyon varile düşürecek ki bu da küresel talebin %3,7'sine denk geliyor. Bu karar, küresel petrol piyasalarını hızla etkilemiş ve fiyatında %6'lık bir artışa neden olmuştur. Amerika'nın Batı Asya'daki OPEC+ üyesi bölgesel müttefikleri tarafından bile desteklenen OPEC+'ın bu eylemi Washington'ı kızdırdı. Medya kaynakları, Suudi Arabistan ve diğer beş Arap ülkesinin Mayıs ayı başından bu yılın sonuna kadar petrol üretimini kısma kararı aldığını duyurdu. Bu bağlamda Suudi Arabistan, BAE, Kuveyt, Umman, Irak ve Cezayir günlük olarak gönüllü üretim kısıntısı yapacağını yaklaşık 1 milyon 170 bin varile kadar üretimlerini düşürebileceklerini duyurdu. Bu gönüllüce atılan adım Opek Plus ülkelerinin bakanlar zirvesinde 5 Ekim 2022'de düzenlenen 33. OPEC+ oturumunda kararlaştırılan üretim kısıntısına ilaveten atılan bir adımdır.Pazar günü Biden yönetimi, OPEC+ petrol üretiminin azaltılmasından duyduğu memnuniyetsizliği dile getirdi ve bu kararı uygunsuz ve mantıksız olarak nitelendirdi. ABD ulusal güvenlik konseyi sözcülerinden biri ise bu hususta " Piyasadaki durumun net olmamasından dolayı, mevcutta petrol üretimindeki düşüşün uygun olmayacağını düşünüyoruz. Bunu açıkça ifade ettik." dedi. OPEC+ üyesi ülkelerin dünya piyasalarına petrol arzını kısmaya devam etme kararı, aslında Batı'nın Rusya'ya yönelik düşmanca hareketine bir tepki ve Moskova ile bir tür işbirliği girişimi de sayılır.
Avrupa Birliği, 7'ler Grubu ve Avustralya gibi bazı Batı bloğu ülkeleri, Rus petrolünün varili için 60 dolar tavan fiyat belirleyerek, bunun Moskova'nın petrol gelirlerini önemli ölçüde azaltacağına inanıyor ve bu nedenle kendi görüşlerine göre, Rus savaş makinesini devre dışı bırakabileceklerini düşünüyor. Politico dergisi geçtiğimiz günlerde yaptığı bir analizde, Amerika'nın Rusya'yı tecrit etme çabalarının Rusya liderliğindeki güçlü bir Amerikan karşıtı koalisyonun kurulmasına yol açtığını yazdı; şimdi Çin, Rusya, Hindistan ve Suudi Arabistan eskisinden daha güçlü ve birlikte ABD'yi yenebileceklerini düşündüklerini de vurguladı.
Amerika örneğinde, OPEC+ kararının ardından 2022'de petrol arzının kısılması, yakıt fiyatını artırmış ve etkisi, benzin ve motorin fiyatında benzeri görülmemiş bir artış ve sonuç olarak benzeri görülmemiş bir halk memnuniyetsizliği şeklinde kendini göstermiştir. Bu ülkede son 40 yılın enflasyonu halkı iyice rahatsız etmiştir. Bu nedenle, Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Joe Biden ve Avrupalı ortakları defalarca OPEC+'dan, özellikle Suudi Arabistan gibi etkili üyelerinden, petrol üretimini ve arzını artırarak petrol fiyatını düşürmesini istedi. Dünya pazarlarındaki gerilimi azaltmasını istedi. Ancak şimdi Riyad, Amerika'nın rakip güçleri olan Çin ve Rusya ile ilişkilerinin görülmemiş bir şekilde genişlemesi ve kendi çıkarlarını Washington'un enerji alanındaki çıkarlarından ayrı tutmasıyla, Amerika'nın bu talebini görmezden gelmesi ve çeşitli bahanelerle Washington'un talebini yerine getirmeyi reddetmesi Amerika'yı düşündürmektedir. Amerikalı yetkililerin ve yasa koyucuların öfkesine neden olan bu girişimler sonucunda hatta bazı ABD'li yetkililer Suudi Arabistan'ın cezalandırılmasını talep etmesine yol açtı. Washington'un tekrarlanan tehditlerine rağmen, Riyad ve diğer OPEC+ Arap ülkeleri son kararlarıyla Rusya ve Çin ile uzun vadeli çıkarların ve ilişkilerin Suudiler için iki kat önemli olduğunu gösterdiler. Bir enerji uzmanı olan "Xavier Blas" şöyle diyor: "Amerika ve Batılı müttefikleri, yakın enerji tarihinde ilk kez Washington, Londra, Paris ve Berlin'in OPEC+'da bir müttefiki bile olmadığı gerçeğine dikkat etmelidir." OPEC+ üretimindeki düşüşün petrol fiyatını %7 artırarak Suudi Arabistan ve diğer petrol üreticisi ülkelerin petrol gelirlerini artırması muhtemeldir. Bunun yanı sıra Avustralya milli bankası analistleri de bu girişimin ve Çin'in petrol talebinin artmasının petrol fiyatlarını varil başına 100 dolara da arttırabileceğini düşünüyor.