Çin'in Ukrayna yönelik barış planına küresel destek
Çin Dışişleri Bakanlığı, Pekin ve Brezilya'nın Ukrayna münakaşası çözümüne ilişkin kapsamlı planının, İran İslam Cumhuriyeti dahil 110'dan fazla ülke tarafından onaylandığını duyurdu.
Bu arada Çin'in Avrasya işlerinden sorumlu özel temsilcisi “Li Hui”, Brezilya'yı ziyaret ederek ülke yetkilileriyle hem bu konu hem de Ukrayna'daki çatışmalar hakkında görüştü. Çin ve Brezilya, dünyadan olumlu tepki alan Ukrayna krizinin çözümüne yardımcı olmak için ortaklaşa 6 maddelik bir plan açıkladı.
Rusya’nın stratejik müttefiki olan Çin, Ukrayna krizi ile ilgili olarak özellikle batıdan gelen uluslararsı baskıyla karşı karşıya. Pekin daha önce bu konuda 12 maddelik bir plan sunmuştu ancak Batı'dan olumsuz tepki almıştı.
Bu nedenle Çin ve Brezilya, Ukrayna'daki krizin sona ermesine yardımcı olacak, küresel tepki nedeniyle etkili olabilecek ve önünü açabilecek ortak bir plan sundu.
Siyasi meseleler uzmanı sn. İsmail Bagıri bu bağlamda şöyle diyor: Hiçbir ülke krizden ve savaştan fayda sağlamaz. Amerika, Rusya'ya Ukrayna tuzağı kurarak Moskova'ya diz çöktürebileceğini düşündü, ancak bu gerçekleşmedi, aynı zamanda Batı, Ukrayna krizinin sona ermesini diğer tüm taraflardan daha çok istiyor. Çünkü bu savaşın devamının askeri ve mali maliyetleri özellikle Avrupa açısından yıpratıcıdır."
Bu nedenle Çin, Ukrayna krizinin siyasi yollarla nihai olarak çözülmesi için ortak çabaların gerekliliğini vurguluyor. İran İslam Cumhuriyeti her zaman siyasi çözüme vurgu yaptı ve Ukrayna krizinin devam etmesinin dünya barışını da istikrarsızlaştırabileceğine inanıyor. Bu nedenle İran İslam Cumhuriyeti, Çin'in Ukrayna'da barışın sağlanması yönündeki girişimini memnuniyetle karşıladığını açıklamış, Ukrayna savaşında savaş taraflarından hiçbirinin yanında olmadığını vurgulamış ve bu savaşın başından itibaren her iki tarafı da barışın gerçekleşmesi için müzakereye davet etmiştir.
Bu arada Çin Dışişleri Bakanlığı da Brezilya'nın 6 maddelik planı ilerletmek ve Ukrayna krizinin çözümü için daha uygun koşullar yaratmak amacıyla Pekin ile çalışmaya devam etmeye hazır olduğunu duyurdu.
23 Mayıs 2024'te Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi ile Brezilya Cumhurbaşkanı'nın uluslararası ilişkilerdeki özel temsilcisi Celso Amorim'in görüşmesinin ardından iki taraf, Ukrayna'daki krizin tek çözümünün diyalog ve barış müzakereleri olduğunu belirten ortak bir açıklama yayınladı.
Çin ve Brezilya, tüm tarafların eşit katılımıyla uluslararası bir konferans düzenlenmesini ve Ukrayna'daki krizin sona erdirilmesine yönelik planların tartışılmasını önerdi.
Daha önce Batılı ülkeler ile ABD, Rusya'nın reddettiği Ukrayna krizinin çözümüne yardım etme başlığı altında İsviçre'de bir toplantı yapmış, Ukrayna ve Batılı destekçilerinin karşı çıktığı Moskova da bu konudaki planını sunmuştu.
Bu nedenle Çin ile Brezilya arasındaki ortak barış planının ve İran İslam Cumhuriyeti dahil küresel desteğinin Ukrayna'daki krizin çözümüne yardımcı olacağı umulabilir./