ABD'nin Ticaret Savaşının Başlangıcı: Nedenler ve Sonuçlar
Pars Today – ABD'nin müttefikleriyle yeni ticaret savaşı, Kanada ve Meksika'dan yapılan ithalata %25, Çin'den yapılan ithalata ise %10 gümrük vergisi uygulanmasıyla başladı.
Bu durumun yanı sıra, ABD Başkanı Donald Trump, Avrupa Birliği’nden bazı ürünlerin ithalatına da gümrük vergisi getireceği tehdidinde bulundu. Ayrıca, BRICS üyeleri doları başka bir para birimiyle değiştirdiği takdirde, bu ticaret bloğunun üyelerine %100 gümrük vergisi uygulanacağını belirtti. Trump'ın "Önce Amerika" sloganıyla Beyaz Saray’a dönüşü, ABD’nin müttefikleri ve ticari ortaklarıyla olan ilişkilerinde yeni bir dönemi başlatıyor. ABD’de hâkim olan siyasi kesim, Trump’ın öncülüğünde, ülkeler arasındaki serbest ticaret politikalarının ve düşük gümrük tarifelerinin ABD'nin çıkarlarına zarar verdiğine inanıyor. Bu nedenle, ABD’nin ekonomik üstünlüğünü koruyabilmesi için son birkaç on yılda izlediği politikaları tersine çevirmesi gerektiğini savunuyorlar.
Trump bu bağlamda yaptığı açıklamada, "Ülkemiz, gümrük tarifelerini uyguladığı zaman zenginleşti." ifadelerini kullandı. Trump’ın bu sözleri, ABD'nin II. Dünya Savaşı öncesinde dış ticarette yüksek gümrük tarifeleri uyguladığı döneme bir göndermeydi. Günümüzde ise, ticaret tarifelerinin kaldırılması veya önemli ölçüde azaltılması sonucu, ABD büyük bir ihracatçı ülke olmaktan çıkarak büyük bir ithalatçı ülkeye dönüşmüştür. Bu durum, ABD’nin yaklaşık 500 milyar dolarlık dış ticaret açığına yol açmıştır. Başka bir deyişle, ABD her yıl, ihracatından 500 milyar dolar daha fazla ithalat yapmaktadır.
Bu tablo, ABD yönetimi açısından kabul edilemez olarak görülüyor ve her ne pahasına olursa olsun değiştirilmeye çalışılıyor. Bunun temel aracı da ithalata uygulanan gümrük vergilerini artırmak olarak belirlenmiştir. Bu sayede, ithal ürünlerin fiyatlarının artmasıyla, ithalat hacminin azalması ve böylece ABD’nin dış ticaret açığının düşürülmesi amaçlanmaktadır. Aynı zamanda, yerli üretimi ve Amerikalı işçileri koruma hedeflenmektedir.
Ancak, Kanada, Meksika, Çin veya Avrupa Birliği ülkelerinden ithal edilen ürünlere uygulanan yüksek gümrük vergileri, söz konusu ülkelerin de ABD ürünlerine benzer vergiler uygulamasıyla karşılık bulacaktır. Bu durumda, ABD'nin ihracatı da zarar görecektir. Yani, Trump’ın başlattığı gümrük tarifeleri savaşı, yalnızca ithal ürünlerin fiyatlarını artırmakla kalmayacak, ABD'nin ihracat pazarlarını da olumsuz etkileyecektir. Böylece hem ithalat hem de ihracat yönünden Amerikan halkı baskı altına girecektir.
Trump bile bu durumun ABD halkı üzerinde baskı yaratacağını kabul etmektedir. Ancak, tüm bu olumsuzlukların Trump ve yönetiminin ticaret savaşına girme ve bunu tırmandırma kararını etkilemeyeceği görülmektedir. Onlara göre, ABD ekonomisi, özellikle Kanada, Meksika veya Avrupa Birliği ülkeleri gibi rakiplere karşı savaşta mağlup olmayacak kadar güçlü ve büyük. Sonunda ise, bu ülkelerin ABD'nin dayattığı koşulları kabul edeceği öngörülmektedir.
ABD, Çin'e karşı da siyasi ve güvenlik alanlarında baskıyı artırarak, Pekin’i ticaret konusunda taviz vermeye zorlamaya çalışmaktadır. Ancak, ABD’nin ticaret savaşındaki en zayıf noktası iç dinamikleridir. Amerikalılar, ithal ürün fiyatlarının artışını ve ihracat pazarlarının kaybını tolere edemeyebilir ve bu nedenle hükümeti, ticaret politikasını gözden geçirmeye zorlayabilirler.
Özellikle, ticaret savaşının neden olduğu iç huzursuzluklar, önümüzdeki yıl yapılacak ara seçimlerde Cumhuriyetçilerin yenilgiye uğramasına yol açabilir. Bu da, sonrasında Trump yönetimi üzerindeki baskıyı artırarak, müttefikleriyle sürdürdüğü ticaret savaşının şiddetini düşürmeye zorlayabilir.