Neden Afrika Ülkeleri Fransız Askerlerini Sınır Dışı Ediyor?

Fransız askerlerinin Afrika ülkelerinden sınır dışı edilmesi süreci devam ediyor ve önümüzdeki haftalarda Fransız askeri güçleri Fildişi Sahili'nden de çekilecek.

Fildişi Sahili Cumhurbaşkanı Alassane Ouattara, kısa bir süre önce yaptığı açıklamada, Fransız askerlerinin 2025'in ilk çeyreğinde ülkeden çekileceğini duyurarak, "Artık modernize edilen ordumuzla gurur duyabiliriz. Bu çerçevede Fransız askerlerinin koordineli ve düzenli bir şekilde çekilmesi kararı aldık." dedi. Fransız askerlerinin ayrılması için 20 Şubat tarihi belirlendi.

Son yıllarda Afrika ülkelerinden Fransız askerlerinin sınır dışı edilmesi süreci, Fransa'nın on yıllardır Afrika’nın özellikle Sahraaltı ve Batı Afrika’daki ülkelerini doğrudan ve dolaylı olarak kontrol etmesine rağmen hız kazandı. Aslında Paris, sadece Afrika’nın doğal kaynaklarını ve stratejik konumunu sömürmekle kalmadı, aynı zamanda güvenliği sağlama ve terörle mücadele bahanesiyle askeri varlığını artırarak kıtadaki nüfuzunu pekiştirdi.

Ancak Fransa'nın tüm politikalarına rağmen, son yıllarda Afrika'da siyasi bilinç artışı ve toplumsal dönüşümler yaşandı. Birçok Afrika ülkesi artık yabancı güçlerin, özellikle de Fransa’nın sömürgeci politikalarına karşı çıkıyor. Kolonyal dönemin acılarını yaşamış olan bu ülkeler, ekonomik ve siyasi olarak kendi yollarını çizmeye, fırsatlarını en iyi şekilde değerlendirmeye odaklanmış durumda ve bu nedenle artık yabancı güçlerin varlığını kabul etmiyorlar.

Afrika ülkelerinin Fransız askerlerini sınır dışı etmeye başlaması, Fransa’nın kıtadaki politikalarına yönelik eleştiriler, bölgesel iş birliklerinin güçlendirilmesi, ticari ve siyasi ilişkilerin geliştirilmesi gibi nedenlerle hız kazandı. Bu bağlamda, Çad Cumhurbaşkanı Abdurrahman Gulamullah da Fransa’yı uyararak, "Fransız liderler, Afrikalı halklara saygı göstermeleri gerektiğini anlamalıdır." dedi.

Son bir yılda, Afrika ülkelerinin uyguladığı politikalar Fransız yetkilileri, kıtada yaşanan siyasi ve sosyal değişimleri kabul etmeye zorladı. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da kısa bir süre önce yaptığı açıklamada, “Afrika değişiyor, çünkü kamuoyu ve hükümetler değişiyor.” dedi.

Fransız askerlerinin sınır dışı edilme süreci Mali'de başladı ve Nijer, Nijerya, Çad, Senegal ve Burkina Faso gibi ülkeler tarafından devam ettirildi. Şimdi ise Fildişi Sahili de aynı yolu izliyor. Bu ülkeler, Fransız askerlerini resmen sınır dışı edip Paris’in askeri üslerini kapattılar ve Afrika halklarının bağımsızlık taleplerinin karşılıklı saygı çerçevesinde tanınmasını istediler.

Avusturya Uluslararası Politika Enstitüsü bu konuda şunları yazdı:

"Afrika ülkelerinin Fransız askerlerini sınır dışı etmesi, bağımsızlık hareketlerinin ve ulusal egemenliğe verilen önemin bir parçasıdır."

Stratejik Araştırmalar Vakfı’ndan Jenabu Sise, "Afrika'daki askeri varlık, Fransa'nın son kalan sert güç sembollerinden biriydi, ancak artık etkisini yitirdi." dedi.

Afrika ülkeleri, yeni dönemde sömürge karşıtı politikalar izleyerek, Avrupa’nın özellikle Fransa’nın kıtadaki hakimiyetinin sona erdiğini ilan etmek ve uluslararası arenada bağımsız ve güçlü aktörler haline gelmek istiyor.

İsviçre gazetesi Le Temps ise şu değerlendirmeyi yaptı:

"Son yıllarda Afrika kıtası, çok hızlı sosyal ve politik değişimler yaşadı. Bu ani uyanış ve farkındalık süreci, Avrupa’nın Afrika hakkındaki geleneksel algılarını alt üst etti. Genç nesiller, Afrika’nın muazzam kaynaklarını Batılılara bırakmak yerine daha fazla demokrasi ve adil kaynak dağılımı talep ediyor."