Acaba Rus Gazının Dünya Piyasasına Geri Dönüşü ABD’nin Lehine Mi!
Ukrayna ve Rusya arasındaki barış ihtimali ve Moskova’nın gaz ihracatının küresel pazarlara geri dönmesi, ABD hükümetinin çıkarlarına hizmet edebilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Ukrayna savaşının küresel enerji sektörüne etkisi büyük oldu. Avrupa’nın onlarca yıllık Rus gazına bağımlılığı sona ererken, küresel piyasalardaki gaz fiyatları üzerinde baskı oluştu. Bu durum, kıtanın yaşam maliyetlerini artırarak ekonomik bir kriz yarattı.
PARS TODAY’in IRNA haber ajansına dayandırdığı habere göre, İngiliz The Guardian gazetesi bir raporunda şu soruyu gündeme getirdi: Rusya ile Ukrayna arasındaki olası bir barış süreci, küresel enerji sektörünü yeniden şekillendirebilir mi?
Guardian’a göre, küresel petrol ve gaz piyasaları, Ukrayna savaşının sona ermesi ihtimalini fiyatlandırmaya başladı. Rusya gibi büyük bir üreticinin tekrar tam kapasiteyle piyasaya dönmesi, ABD Başkanı'nın olası bir barış anlaşmasına aracılık etme çabalarına siyasi avantaj sağlayabilir.
Özellikle Avrupa’nın Rus gazına bağımlılığı konusunda daha önce enerji silahı kullanıldığı yönündeki siyasi argümanlar düşünüldüğünde, bu gelişme bazı çevreler için rahatsız edici olabilir.
2021 yılında, Avrupa'nın gaz talebinin üçte birini Rusya'nın boru hatları sağlıyordu. Ukrayna savaşından önce Almanya, gaz ihtiyacının yarısından fazlasını Rusya’dan temin ediyordu.
Avrupa’nın en büyük ekonomisi olan Almanya, Rus gazını sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ile değiştirmeye çalıştı. Ancak LNG, boru hattı gazına kıyasla çok daha pahalı olduğundan, Almanya’da gaz tüketimi düştü ve gaz yoğun sanayiler üretimlerini azalttı.
Avrupa yetkilileri, Ocak ayında Rus boru hattı gazının yeniden Avrupa Birliği’ne satışının olası bir barış anlaşmasının parçası olup olamayacağını tartıştı.
Ancak Financial Times’a göre, bu teklif Ukrayna’ya sadık ülkelerin sert tepkisini çekti. Buna karşılık, Rus gazının dönüşünün Avrupa’daki enerji fiyatlarını düşürebileceği ve kıtanın yaşam maliyeti krizini hafifletebileceği yönünde de argümanlar var.
Öte yandan, ABD Başkanı Donald Trump’ın olası bir barış anlaşmasında arabuluculuk yapması, Avrupa’nın Amerikan LNG'sine olan yeni bağımlılığını koruma sebebi olabilir.
Mevcut planlara göre, 2021 ile 2030 yılları arasında Avrupa’nın LNG ithalat kapasitesinin %60 artması bekleniyor. Bu büyümenin öncülüğünü Almanya, Hollanda, Türkiye, İtalya, Fransa, Belçika, Yunanistan, Finlandiya, Polonya ve Hırvatistan yapıyor.
ABD’de fosil yakıtları destekleyen Trump’ın seçimleri kazanması ihtimali ve Avrupa’nın deniz yoluyla LNG ithalatını artırma çabaları, Rus boru hatlarının da tekrar devreye girmesiyle, küresel enerji piyasalarına yeni bir fosil yakıt dalgası getirebilir.
Uzmanlara göre, Rus doğalgazının dünya piyasalarına geri dönmesi birkaç açıdan ABD’nin aleyine olabilecek:
Birincisi; Avrupa ülkeleri LNG’yi Rus gazıyla değiştirmeye çalışıyordu. Eğer Rusya Avrupa’ya tekrar gaz sağlamaya başlarsa, ABD’nin LNG ihracatı zayıflayabilir ve kârlılığı düşebilir.
İkincisi; Gaz ihracatının artması, Rusya’nın ekonomik olarak toparlanmasına ve savaş finansmanına destek olmasına yol açabilir. Bu da ABD’nin Rusya’ya uyguladığı yaptırımların etkisini azaltabilir.
Üçüncüsü; Eğer Avrupa, Rus gazına kısmen geri dönerse, ABD’nin enerji politikaları üzerindeki etkisi zayıflayabilir ve Avrupa ülkeleri daha bağımsız hareket edebilir.
Sonuç olarak, Rus gazının küresel pazarlara geri dönüşü, kısa vadede küresel enerji fiyatlarını dengeleyerek ABD’ye ekonomik fayda sağlayabilir. Ancak uzun vadede ABD’nin enerji ihracatındaki pazar payını kaybetmesi ve Rusya’nın güçlenmesi riski taşıyor. Bu nedenle, ABD yönetimi Rus gazının dönüşüne tamamen karşı çıkmayabilir ancak bunu kontrol altında tutmak isteyebilir.