Büyük Göller Bölgesi'nde Savaş Başlıyor mu?

Pars Today – Demokratik Kongo Cumhuriyeti topraklarında "M23" olarak bilinen isyancı güçlerin ilerlemeye devam etmesi, Büyük Göller bölgesinde kapsamlı bir savaşın patlak verme riskini artırdı.

M23 isyancı grubu, son günlerde Goma'dan sonra Kongo’nun doğusundaki Bukavu'ya girdi ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nin başkenti Kinşasa'ya kadar ilerlemeyi hedefliyor. Bu grup, 2025 yılının başından itibaren Goma ve Bukavu da dahil olmak üzere Kongo'nun doğusundaki bazı bölgeleri kontrol altına aldı ve ilerleyişini sürdürüyor. 

Demokratik Kongo Cumhuriyeti Başbakanı Judith Suminwa, ülkenin doğusundaki çatışmalarda yılın başından bu yana yaklaşık yedi bin kişinin hayatını kaybettiğini belirtti. 

Kongo yetkilileri, Ruanda’yı isyancıları desteklemekle suçlarken, Ruanda hükümeti bu iddiaları reddederek, M23’ün Kinşasa yönetimi tarafından desteklendiğini öne sürüyor. Ruanda Devlet Başkanı Paul Kagame, Ruanda’nın bölgesel genişleme amacı taşımadığını vurgularken, ülkesinin doğu komşularında faaliyet gösteren ve Ruandalıların hayatını tehdit eden silahlı gruplara karşı kendilerini savunmaları gerektiğini belirtti. Kagame, bu grupların, 1994 yılında Ruanda’da soykırım gerçekleştiren güçler olduğunu ve şu anda Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin doğusunda Kinşasa hükümetinin desteğiyle faaliyet gösterdiklerini ileri sürdü. 

Ruanda Devlet Başkanı’nın söz ettiği grup, Ruanda’daki Hutu etnik kökenine mensup olan ve 1994’te yaklaşık bir milyon Tutsi’nin öldürülmesinde rol oynayan "Ruanda Demokratik Kurtuluş Güçleri" adlı örgüt. 

Bölgede gerilim giderek tırmanırken, bölge ülkeleri arasındaki siyasi ve askeri saflaşmalar, Büyük Göller bölgesinde savaş ihtimalini artırıyor. Bu bölge, Afrika kıtasının en gergin bölgelerinden biri olup Demokratik Kongo Cumhuriyeti (Kongo-Kinşasa), Ruanda, Burundi, Uganda ve Tanzanya gibi ülkeleri kapsıyor. Bölgedeki en önemli ülke olan Demokratik Kongo Cumhuriyeti, hem coğrafi konumu hem de zengin doğal kaynakları nedeniyle bölgesel çatışmalarda merkezi bir rol oynuyor. 

Kongo, dünyadaki en büyük kobalt, bakır, elmas, altın, petrol ve kereste üreticilerinden biri. Bu kaynaklar, bölgede yaşanan savaşların temel sebeplerinden biri olarak öne çıkıyor. Silahlı gruplar ve çeşitli hükümetler, bu zenginlikleri ele geçirmek için sürekli bir mücadele içinde. Aynı zamanda, bu kaynaklar birçok silahlı grup tarafından finansal güç elde etmek amacıyla kullanılıyor. 

Öte yandan, Ruanda ile Kongo arasında uzun süredir devam eden etnik çatışmalar da mevcut. Bölgedeki en büyük etnik ve siyasi gerilim, Tutsi ve Hutu grupları arasındaki çatışmalardan kaynaklanıyor. 1994’te Ruanda’da yaşanan soykırım sırasında, Tutsilere yönelik katliam gerçekleştiren binlerce Ruandalı Hutu, Kongo’ya kaçtı. Bu durum, Kongo’nun doğusunda halen süren etnik ve askeri çatışmaları körükledi. 

Bu gelişmelere ek olarak, Batılı ülkelerin Kongo’daki zenginliklerden pay alma amacıyla yürüttüğü gizli müdahaleler, bölgedeki durumu daha da karmaşık hale getirerek kapsamlı bir savaşa zemin hazırlıyor. Burundi, Ruanda destekli isyancılarla savaşmak için Kongo'ya asker gönderdi. Burundi Devlet Başkanı Evariste Ndayishimiye, Ruanda'nın bölgesel yayılmacı politikalarına devam etmesi halinde, Burundi’nin harekete geçeceğini ve büyük bir savaşın kaçınılmaz olacağını belirtti. 

Öte yandan, Kongo’nun komşusu Uganda, belirsiz bir tutum sergiliyor. Uganda ordusu, bir yandan Kongo’da M23 isyancılarına karşı savaşırken, Birleşmiş Milletler’in raporlarına göre aynı zamanda bu isyancıları destekliyor. 

Bu süreçte, Kongo’nun doğusunda milyonlarca savunmasız insan ölümcül şiddet, yerinden edilme ve temel yaşam ihtiyaçlarından yoksun kalma tehlikesiyle karşı karşıya. 

Kısa süre önce Afrika Birliği, Kongo’daki savaşın Büyük Göller bölgesinin tamamına yayılabileceği konusunda uyarıda bulundu. Birlik, bu savaşın büyük bir insani ve ekonomik krize neden olabileceğini ve küresel boyutlara ulaşabileceğini belirtti. 

Bölgedeki savaşın daha geniş bir alana yayılmasını önlemek için uluslararası toplumun acil ve etkili adımlar atması ve bölge ülkelerinin iş birliği içinde hareket etmesi hayati önem taşıyor.