Milyonlarca insanın yerinden edilmesinin mimarı Theodor Herzl kimdir?

Parstoday- Theodor Herzl, Avrupa dışındaki topraklarda Yahudi devleti kurmayı amaçlayarak 20. yüzyılın en büyük suçlarından birinin kurucusu oldu.

Siyonist hareketin kurucusu ve kendisini Yahudi devleti kurma fikrinin destekçisi olarak tanıtan Theodor Herzl, aslında milyonlarca Filistinlinin yerinden edilmesine ve acı çekmesine yol açmakla kalmayıp, aynı zamanda Yahudiler adına Filistin topraklarını işgal etme planı olarak da değerlendirilen bir planın da kurucusu oldu. Parstoday'deki bu yazıda, Herzl'in biyografisine bir göz atıyoruz.

• Doğum ve aile

Theodor Herzl, 22 Mayıs 1860'ta Macaristan'ın Budapeşte kentinde Yahudi bir ailede doğdu. Üç farklı soyadı vardı: Theodor (Almanca adı), Benjamin Zeev (İbranice adı) ve Theovadara (Macarca adı). 6 yaşında bir Yahudi okuluna girdi ve orada 4 yıl eğitim gördü, ancak Yahudi eğitimiyle bağı koptu ve İbranice veya İbrani alfabesini öğrenemedi. Bu dönemden sonra bir konservatuvara gitti ve 15 yaşında Evanjelik Üniversitesi'ne girerek 1878'de mezun oldu. Macar kökenlerine rağmen Herzl ailesi Alman kimliğini korudu ve "Macarlaşma" sürecine direndi. Sonunda Herzl ailesi 1888'de Viyana'ya taşındı. O dönemde Viyana'daki Yahudi nüfusu binden azdı, ancak 10 yıl sonra bu sayı yüz binin üzerine çıktı.

• Makale yazmaktan oyun yazarlığına

Herzl, 1884'te avukatlık yapmaya başladı, ancak zamanla hayatını yazarlığa adamaya karar verdi. 1885'te makaleler yazmaya başladı ve serbest gazeteci ve yazar olarak çalıştı. Bu dönemde Herzl, aralarında 1894 tarihli önemli ve tanınmış "Yeni Getto"nun da bulunduğu birçok oyun yazdı. Herzl'in oyunları, Yahudilerin Batı kültürüne uyum sağlamaları ve entegre olmaları için yollar bulma çabalarını yansıtıyordu. Herzl ve Max Nordau ve Georg Lukacs gibi birçok meslektaşı, Yahudilerin antisemitizm ve kültürel aşağılanma nedeniyle Batı toplumlarına tam olarak entegre olamayacaklarına ve aynı zamanda Yahudi kimliklerini kaybedeceklerine inanmaya başladılar.

• Evlilik ve kişisel sorunlar

Herzl, 1889'da varlıklı bir aileden gelen Julie Nechavar ile evlendi. Bu evliliğin maddi sorunlarını çözeceğini umuyordu, ancak Herzl'in annesine olan güçlü bağlılığı ve kişisel sorunları nedeniyle evlilik yürümedi. Evlendikten sonra Avusturya gazetelerinde muhabir olarak çalıştı ve 1891'de dört yıllığına Paris'e gönderildi. Paris'teki görevinin sona ermesinin ardından gazetenin edebiyat bölümünün editörü oldu.

• Yahudi Meselesi

Gazeteci olarak çalışırken, 1894 yılında Almanya adına casusluk yapmaktan hüküm giyen Yahudi bir Fransız subayı olan Alfred Dreyfus'un yargılanmasına katıldı. Bu olay ve Fransa'daki yoğun antisemitizm, Herzl'i Yahudilerin kendi bağımsız devletlerine sahip olmaları gerektiği sonucuna götürdü. Herzl, Kasım 1896'da basılan Yahudi Devleti adlı kitabını yayınladı. Bu kitapta "Yahudi Devleti" adlı bir teori ortaya attı ve Filistin veya Afrika gibi Avrupa dışındaki topraklarda bir Yahudi devleti kurulması için bir plan sundu.

• Siyonist Hareket ve 1897 Dünya Kongresi

Herzl, harekete resmi ve örgütlü bir şekilde liderlik edebilecek bir dünya Siyonist örgütü kurmayı amaçladı. 1897'de İsviçre'nin Basel kentinde düzenlenen Dünya Siyonist Kongresi'nde Siyonizm'in hedefleri resmen açıklandı ve Herzl hareketin lideri olarak tanındı.

• Sömürgecilerle müzakereler

Kongre'den sonra Herzl, Almanya ve İngiltere gibi sömürgeci güçlerle görüşmelerini sürdürdü. Hatta Sina, Kıbrıs ve Doğu Afrika gibi çeşitli topraklarda bir Yahudi kolonisi kurma tekliflerinde bulundu. Ancak bu tekliflerin çoğu muhalefetle karşılaştı veya başarısızlıkla sonuçlandı. Herzl, 1901'de Filistin'de bir Yahudi vatanı kurulması için Osmanlı Sultanı II. Abdülhamid ile görüştü, ancak desteğini alamadı.

• Ölümü

Sonunda Herzl, Doğu Afrika'da bir Yahudi vatanı kurulması gibi önerilerle İngilizlerle müzakerelere başladı. Ancak bu planların hiçbiri hayata geçirilemedi. Herzl, 3 Temmuz 1904'te 44 yaşında öldü. Hayatı kısa olsa da çabaları, nihayetinde 1948'de hayali İsrail devletinin kurulmasına yol açan teorilerin ve pratik eylemlerin temellerini attı. Devletin kurulmasından bir yıl sonra, 1949'da Herzl'in naaşı işgal altındaki topraklara nakledildi/.