Trump’ın İsrail’e Yönelik Avrupa Baskısına Katılmama Nedenleri Nelerdir?
Pars Today – Amerikan Politico dergisinin haberine göre, İsrail ordusunun Gazze kentindeki kara operasyonlarına başlamasının ardından, Trump yönetiminin Avrupa müttefiklerinin İsrail’e yönelik baskı girişimlerine destek vermeyeceği bildirildi. Beyaz Saray’dan ismi açıklanmayan iki yetkiliye göre, Trump, Avrupa’nın İsrail’i izole etme çabalarına pek önem vermiyor.
Yetkililerden biri, Trump’ın Avrupa’nın İsrail politikalarını onaylamadığını ancak bu adımların sembolik nitelikte olması nedeniyle onu kaygılandırmadığını belirtti. Bir diğer yetkili ise, Fransa, İngiltere ve Kanada liderlerinin Filistin devletini tanıma yönündeki son açıklamalarına Trump’ın tepkisini aktardı: “Trump bu adımı Hamas’a verilmiş bir ödül olarak görüyor.”
Gazze’deki Savaş Derinleşirken, Avrupa İsrail’e Baskı Uyguluyor
İsrail’in Gazze’ye yönelik kara ve hava saldırıları yoğunlaşırken, Avrupalı ülkeler mevcut durumu “benzeri görülmemiş bir insani kriz” olarak tanımlıyor. İngiltere, Fransa, Kanada ve Avustralya dahil olmak üzere 12'den fazla ülke, bir sonraki BM toplantılarında Filistin devletini resmen tanımaya hazırlanıyor.
Avrupa Birliği Dış İlişkiler Sorumlusu Kaja Kallas, Gazze'deki insani kriz nedeniyle İsrail’e yönelik yeni bir baskı paketinin hazırlandığını duyurdu. Daha önce Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, İsrail’e yönelik üç aşamalı yaptırım planını açıklamıştı. Bu plan; ticari iş birliklerinin askıya alınması, aşırı sağcı bakanlar ve şiddet yanlısı yerleşimcilere yaptırımlar ve Gazze'nin yeniden inşası için özel bir grup oluşturulmasını içeriyor.
Ancak tüm bu gelişmelere rağmen, Trump yönetimi Netenyahu’nun yanında durmayı sürdürüyor ve Avrupa ülkelerinin Filistin’i tanıma kararını eleştiriyor.
Trump’ın Avrupa ile Hareket Etmemesinin Temel Nedenleri
Trump’ın Avrupa’yla birlikte hareket etmeme kararının ardında birçok stratejik, ideolojik ve kişisel neden yatıyor:
1. Orta Doğu Stratejilerinde Farklılık
Trump, ABD çıkarlarını ön plana alan tek taraflı bir dış politika benimsemiştir. Avrupa ise çok taraflılık ve diplomasiye önem verir. Trump’ın İran karşıtı sert politikaları, İsrail’i İran’a karşı ana müttefik olarak konumlandırmasına yol açmış, bu da Filistinlilere yönelik İsrail şiddetinin görmezden gelinmesine neden olmuştur.
2. Siyonist Lobiler ve Evanjelik Grupların Etkisi
Amerika’daki güçlü İsrail lobileri (özellikle AIPAC) ve Evanjelik Hristiyan gruplar, Trump’ın önemli destekçileri arasında yer alıyor. Bu gruplar, İsrail’in tam desteğini savunuyor ve Trump’ın da bu doğrultuda hareket ettiğini görüyoruz.
3. Avrupa ile İdeolojik Uyuşmazlık
Trump, milliyetçi ve göç karşıtı bir lider olarak, küreselciliği savunan Avrupalı liderlerle (özellikle Macron ile) sık sık çatışmıştır. Bu ideolojik farklar, Filistin meselesinde ortak hareket etmelerini zorlaştırıyor.
4. İç Siyasi Çıkarların Önceliği
“Önce Amerika” söylemini benimseyen Trump, dış krizlerde fazla yer almak istemiyor. İsrail’e koşulsuz destek vermesi, iç politikada özellikle Evanjelik tabanın desteğini korumasına yardımcı oluyor.
5. Diplomasiden Uzak, Sert Tarzı
Trump, geleneksel diplomasi yerine baskı ve doğrudan müdahaleyi tercih ediyor. Ancak İsrail söz konusu olduğunda, hiçbir baskı aracı kullanmadı. Avrupa’nın savunduğu “iki devletli çözüm” yaklaşımı Trump’ın politikalarıyla tamamen çelişiyor.
6. Uluslararası Kurumlara Güvensizlik
Trump, BM ve Güvenlik Konseyi gibi uluslararası kuruluşlara güvenmiyor ve bunları İsrail karşıtı olarak görüyor. Bu yüzden Avrupa ile bu platformlarda iş birliği yapmak yerine tek başına hareket etmeyi tercih ediyor.
Genel Değerlendirme
Trump’ın Avrupa ile birlikte İsrail’e baskı uygulamayı reddetmesi, kısa vadeli ulusal çıkarlar, güçlü lobilerin etkisi ve liderler arası çatışmaların bir sonucudur. Bu durum sadece Filistin meselesinde değil, birçok uluslararası konuda da ABD ile Avrupa arasındaki çatlağı derinleştirmektedir.