NATO Drone Gölgesinde ve Enerji Anlaşmazlıklarıyla; Doğu Cephesinde Yeni Zorluklar

Parstoday – Polonya hava sahasının Rusya’ya ait olduğu iddia edilen insansız hava araçları (İHA) tarafından ihlal edilmesi olayı, NATO’nun yeni tehditlere karşı savunma sistemlerindeki zayıflığını bir kez daha gözler önüne serdi.

Rusya’ya atfedilen İHA’ların Polonya hava sahasını ihlal ettiği an ile bu ittifakın üyeleri arasındaki Rus enerjisi ithalatı konusundaki sert anlaşmazlıkların aynı zamana denk gelmesi, NATO’nun Moskova karşısındaki pozisyonunu daha da karmaşık hale getirdi. Pars Today bu haberde Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO)’ndaki son gelişmeleri ele almaktadır:

Polonya Semalarında “Eşi Benzeri Görülmemiş” Olay

Polonya hükümeti geçtiğimiz Çarşamba (10 Eylül) Rusya’ya ait İHA’ların 19 kez hava sahasını ihlal ettiğini açıkladı ve bu olayı “eşi benzeri görülmemiş” olarak nitelendirdi. Varşova ayrıca Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin acil toplantıya çağrılmasını talep etti. Öte yandan Moskova, kasıtlı herhangi bir saldırıyı reddederek Polonya’nın iddialarını “asılsız” olarak değerlendirdi ve bu konunun “Avrupa’daki savaş yanlıları” tarafından abartıldığını vurguladı. Gelen haberlere göre NATO, bu İHA’larla mücadelede Hollanda’ya ait F-35 savaş uçakları, İtalya’dan bir keşif uçağı ve Almanya’nın Patriot savunma sistemi kullanıldı. Ancak sadece yedi İHA yakalanabildi ve Polonya yetkililerine göre bunların sadece üçü veya dördü düşürüldü.

Batı Medyasından Savunma Yetersizliğine Eleştiriler

Avusturyalı "Kurier" gazetesi, yaklaşık 11 bin dolarlık insansız hava araçlarının 400 bin dolarlık füzelerle düşürülmesini, bu dengesizliğin NATO’nun yetersizliğini ortaya koyduğunu yazdı. Polonya medyası da “Skycontrol” adlı yeni İHA karşıtı sistemlerin şimdiden yükseltme ve yenileme ihtiyacı olduğunu sorguladı. Daha önce “Financial Times” gazetesinin haberine göre NATO, Doğu Avrupa ve Baltık bölgesindeki üyelerini tam koruyacak hava savunma kapasitesinin sadece %5’ine sahip.

Brüksel Toplantısındaki Tepkiler

Polonya’daki İHA olayları, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin Avrupa Birliği büyükelçileri ile Brüksel’de yaptığı toplantıda ele alındı. “Politico” haberine göre birçok katılımcı, NATO’nun böyle saldırılara karşı etkili savunma yapamadığını kabul etti. Bir Avrupa diplomatı, NATO Genel Sekreteri’nin her İHA saldırısına karşı F-35 gönderilemeyeceğini kabul ettiğini söyledi.

NATO’dan Yeni Askeri Hareketlilikler

Polonya’nın Kuzey Atlantik Antlaşması’nın 4. maddesinin etkinleştirilmesi talebi üzerine NATO, İspanya, İngiltere, İtalya ve İsveç’in katılımıyla “Doğu Muhafızı” operasyonunu başlattı. NATO açıklamasına göre Almanya’nın Eurofighter savaş uçakları ve Çek Cumhuriyeti helikopterleri Polonya’da konuşlandırıldı. Ancak Rusya, kullandığı İHA’ların menzilinin 700 kilometreyi aşmadığını ve teknik olarak Polonya topraklarına ulaşmasının mümkün olmadığını belirtti.

Rusya’nın Tutumu; Diyaloğa Hazır

Rusya Savunma Bakanlığı, son İHA operasyonlarının tamamının sadece Ukrayna’daki askeri hedeflere yönelik olduğunu ve Polonya’ya yönelik herhangi bir İHA sevkiyatı yapılmadığını açıkladı. Moskova, Varşova’nın suçlamalarına karşılık “hoparlör diplomasisi” yerine yapıcı görüşmelere hazır olduğunu vurguladı. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise Batılı hükümetleri tehditleri abartarak artan askeri bütçelerini meşrulaştırmaya ve iç ekonomik sorunlardan halkın dikkatini dağıtmaya çalışmakla suçladı.

Rus Petrolü Üzerindeki Anlaşmazlık

Güvenlik kaygılarının yanında NATO, Rus enerjisi konusunda da ciddi bir ayrılıkla karşı karşıya. Washington Times’a göre ABD Başkanı Donald Trump’ın Moskova petrolünün tamamen yaptırıma tabi tutulması çağrısı bazı Avrupa üyelerinin itirazıyla karşılandı. Macaristan ve Slovakya, Rus enerjisine bağımlı olmaları nedeniyle yaptırımların tam olarak uygulanmasına direniyor. NATO üyesi Türkiye ise Çin ve Hindistan’dan sonra Rus fosil yakıtlarının üçüncü büyük alıcısı konumunda. Tahminlere göre Ankara, Ukrayna savaşı başladığından beri Rusya’dan 80 milyar doların üzerinde petrol ithal etti.

İttifak İçindeki Farklı Tutumlar

İngiltere, Rus tanker filosuna yönelik baskıyı artırma sözü verirken, Macaristan yetkilileri Rus petrolü ve gazı olmadan enerji ihtiyaçlarının karşılanamayacağını belirtiyor. Macaristan Dışişleri Bakanı Péter Szijjártó, Avrupa Birliği kararlarının coğrafi ve altyapı gerçeklerini görmezden geldiği uyarısında bulundu. Öte yandan Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Avrupa Birliği’nin Rus fosil yakıtlarına bağımlılığı en kısa sürede bırakması ve yenilenebilir ile nükleer enerjiye dayalı enerji bağımsızlığı yolunu izlemesi gerektiğini vurguladı.

Doğu Cephesinde Belirsiz Gelecek

Polonya’daki İHA olayı ve NATO üyeleri arasındaki derin enerji anlaşmazlıkları, bu ittifakın çok yönlü zorluklarla karşı karşıya olduğunu gösteriyor; bir yandan drone tehditleri savunma yeteneğini sorgulatırken, diğer yandan enerji bağımlılığı Moskova karşısında ortak tutum alınmasını engelliyor. Uzmanlar, bu durumun NATO’nun yakın gelecekte karar alma süreçlerini daha da zorlaştıracağını düşünüyor.