Karşılıksız Tavizler: Trump Çin Karşısında Geri Adım Attı

Parstoday – Amerika Birleşik Devletleri Başkanı, sık sık kendi tutumlarından geri adım atmasıyla tanınıyor. Son aylarda da Çin karşısında defalarca geri çekildi ve belirgin bir kazanım elde etmeden Pekin’e büyük tavizler verdi.

“American Enterprise Institute” adlı kuruluşun raporuna göre Trump, Çin ekonomisine baskı uygulama yönündeki iddialarını gerçekleştiremediği gibi, Doğu Asya’daki bu ülke karşısında geri adım atmak zorunda kaldı. Parstoday’in Fars Haber Ajansı’na dayandırdığı habere göre, Trump’ın ikinci başkanlık dönemi Çin’e karşı ticaret savaşını sertleştirerek başladı. Çin’den ithal edilen ürünlere uygulanan gümrük vergilerini hızla artırdı ve Pekin’e benzeri görülmemiş ekonomik baskı uygulayacağını vaat etti. Ancak 2025 baharının ortalarından itibaren durum değişti. Çin’in direnişi karşısında Trump geri adım attı ve vergilerin büyük kısmını düşürdü. Buna karşılık Çin yalnızca kendi vergilerini eski seviyeye çekti ve Amerika’ya yeni bir ekonomik ya da ticari taviz vermedi. Washington’un Çin pazarının açılacağı yönündeki vaatleri de gerçekte boş çıktı.

• Hassas Teknolojilerin Devri

Gümrük vergilerinin etkisinin sınırlanmasıyla Beyaz Saray yeni bir yol izlemeye başladı: Çin’e hayati teknolojilerin verilmesi. Son aylarda Trump yönetimi, Nvidia’nın H20 çipinin Çin’e ihracatına izin verdi. Pekin her ne kadar bu çipi yetersiz bulsa da, Blackwell ailesine ait daha gelişmiş çiplerin ihracatı için görüşmeler başladı. Ayrıca Temmuz ayında çip tasarım yazılımının ihracatına da izin verildi. Bu adım, eleştirmenler tarafından Amerika’nın Çin’e son yıllarda verdiği en büyük teknolojik taviz olarak değerlendiriliyor. Uzmanlara göre bu gelişmeler, Pekin’in 15 yılı aşkın süredir peşinde olduğu şeyi sağladı: Amerikan ileri yarı iletken teknolojilerine erişim.

• Petrol ve Amerika’nın Çifte Standardı

Aynı zamanda Trump yönetiminin enerji politikaları da Çin’in lehine yorumlanıyor. Washington, bu yaz Hindistan’ın Rusya’dan petrol alımını gerekçe göstererek ağır gümrük vergileri uyguladı. Oysa Çin, Rusya’dan çok daha fazla petrol ithal ediyor ancak hiçbir kısıtlamayla karşılaşmadı.

• TikTok: Kaçırılan Fırsat

Bir diğer tartışmalı dosya ise TikTok uygulaması. ABD Kongresi, Başkan’a TikTok’un Amerika’daki faaliyetlerinin hızla Çin dışı şirketlere devredilmesini zorunlu kılacak bir yasa çıkarmıştı. Ancak Trump, bu yasaya rağmen belirlenen süreleri defalarca erteledi ve böylece elindeki baskı gücünü kaybetti. Beyaz Saray her ne kadar bir “anlaşma”dan söz etse de, Pekin bu konuda henüz resmî bir taahhütte bulunmuş değil.

• Tayvan’a Farklı Yaklaşım

Trump’ın Çin’e karşı izlediği politikanın önemli boyutlarından biri de Tayvan ile kurduğu ilişkilerdeki değişimdir. Önceki yönetimi Taypey’e silah satışını hızlandırmışken, şimdi bu sürecin yavaşladığına dair işaretler görülüyor. Raporlara göre Trump, Tayvan’a yönelik 400 milyon dolarlık bir silah paketini reddetti. Ayrıca ABD Savunma Bakanlığı, Tayvan Savunma Bakanı’nın Washington’a yapacağı ziyareti iptal etti ve onu yalnızca Alaska’da daha alt düzeydeki yetkililerle görüşmeye yönlendirdi. Hatta Tayvan Cumhurbaşkanı’nın New York’tan geçişi bile Beyaz Saray’ın itirazıyla karşılaştı. Tüm bu gelişmeler, Trump’ın Pekin ile gerilimi azaltma ve Çin’e karşı daha yumuşak bir tutum benimseme eğiliminde olduğunu gösteriyor.

Genel olarak, Trump’ın son aylardaki politikaları Çin karşısında taviz verme yönünde şekillenmiş ve Amerika için kayda değer bir kazanım getirmemiştir. Hassas teknolojilerin devri, petrol yaptırımlarından vazgeçme ve Tayvan ile ilişkilerin sınırlandırılması gibi adımların tümü Pekin’in talepleri doğrultusunda gerçekleşmiştir. Eleştirmenlere göre bu süreç, Doğu Asya’daki güç dengelerini Amerika’nın aleyhine değiştirebilir ve Washington’un Çin ile olan stratejik rekabetindeki konumunu zayıflatabilir./