Trump Yüksek Mahkeme’nin Gündeminde: Başkanın Gümrük Yetkileri Sınırlandırılacak mı?

Parstoday – Siyasi baskılar ve seçim yenilgilerinin ortasında, ABD Yüksek Mahkemesi, Donald Trump’ın gümrük tarifeleri üzerindeki yetkilerini inceliyor; bu, Trump’ın dış politikasının temel direği olarak gördüğü bir araç.

ABD Başkanı Donald Trump için gümrük tarifeleri hiçbir zaman yalnızca ticaret aracı olmadı. Trump, aylarca bu aracı barış anlaşmalarında pazarlık, ülkelerin iç siyasetine müdahale ve yabancı liderlere sınır kontrollerini sıkılaştırmaları yönünde baskı kurmak için kullandı.IRNA’nın aktardığına göre, Yüksek Mahkeme’nin şimdi bu yetkilerin en azından bir kısmını Trump ve yönetiminden alma niyetinde olduğu görülüyor.

Politico’ya konuşan iki Beyaz Saray yetkilisi, Çarşamba günü yapılan duruşmanın ardından Trump yönetimindeki havayı “karanlık” olarak tanımladı.

Bu oturum, Trump yönetiminin Cumhuriyetçi Parti’nin seçim yenilgisi ve hükümetin kapanmasıyla ilgili eleştirilerle boğuştuğu bir dönemde gerçekleşti. Trump bu yenilgiyi hükümetin “benzeri görülmemiş kapanmasına” bağlarken, müttefikleri onu ekonomik meselelere ilgisiz kalmakla suçluyor.

Yüksek Mahkeme’nin Şüphesi: Başkan Aşırı Yetkili mi?

Duruşmada bazı yargıçlar, Trump’ın 1977 Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası’nı (IEEPA) geniş biçimde kullanmasına dair ciddi kuşkularını dile getirdi. Trump, bu yasayı gerekçe göstererek Kongre’ye danışmadan neredeyse tüm ticaret ortaklarına gümrük tarifesi uygulamıştı.

Yüksek Mahkeme’nin vereceği karar  kısmi onay ya da reddetme biçiminde olsa bile  Trump için büyük bir darbe olabilir. Çünkü Trump, tarifeleri sadece ekonomik değil, aynı zamanda dış politikasının stratejik silahı olarak görüyor.

Trump, örneğin Hindistan ve Pakistan arasındaki barış çabalarıyla tarifeleri ilişkilendirmiş; hatta Kanada’yı hoşuna gitmeyen bir televizyon reklamı nedeniyle “ekonomik ceza” ile tehdit etmişti.Eğer Yüksek Mahkeme bu yetkileri sınırlandırırsa, Trump’ın dost ve düşmanlarla kurduğu güç dengesi kökten değişecek.

Mahkemedeki Kritik Duruşma

Politico’nun haberine göre, Çarşamba günkü yoğun oturumda Trump yönetiminden üç üst düzey isim hazır bulundu:Maliye Bakanı Scott Bassent, Ticaret Bakanı Howard Lutnick ve ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer.Bu isimler, acil durum tarifelerini başkanın dış politika yetkilerinin anayasal bir uzantısı olarak savundu.

Buna karşın birçok Yüksek Mahkeme yargıcı, Kongre’nin böylesine geniş bir yetkiyi gerçekten devretmek isteyip istemediği konusunda şüphe belirtti. Bazı yargıçlar, böyle bir yetkinin geri alınmasının başkanlık vetosunu aşacak bir çoğunluk gerektireceğini söyledi. Ayrıca, Anayasa’nın Kongre’ye dış ticaret düzenleme görevini verdiğini, dolayısıyla bu yetkinin devrinin tartışmalı olduğunu vurguladılar.

Yargıç Neil Gorsuch, oturumda şu soruyu yöneltti:

“Kongre’yi, dış ticaret veya savaş ilanı yetkisini tamamen başkana devretmekten alıkoyan şey nedir? Yarın Kongre, ‘Artık yasa yapmak istemiyoruz, her şeyi başkan yapsın’ dese, bunu engelleyen ne olur?”

Gorsuch’un söz konusu duruşmada beklenenden daha sert bir tutum sergilediği bildirildi.

Sonuç Bekleniyor

Trump yönetiminin eski bir yetkilisi Politico’ya yaptığı açıklamada şunları söyledi:

“Kongre, gümrük yetkisini tarih boyunca dikkatle korumuştur. Eğer bu kadar geniş bir yetkinin şu anda başkanda olduğu ortaya çıkarsa, Kongre’nin bunu geri alması oldukça zor olur.”

Yüksek Mahkeme’nin nihai kararının önümüzdeki yılın başlarında açıklanması bekleniyor.Bu süre zarfında Trump, acil durum yasasını kullanmaya devam edebilecek. Eğer mahkeme Trump’ın kullanımını onaylarsa, bu kararı tarifeleri çok yönlü bir baskı aracı olarak sürdürmesi için yeşil ışık olarak görecek.Ancak mahkeme yetkilerini sınırlandırırsa, Beyaz Saray’ın 1977 yasasının hız ve kapsamına sahip olmayan alternatif düzenlemeler arayışına girmesi bekleniyor.

Trump’a yakın çevreler bile, bu yeni yasal yolların daha yavaş işleyeceğini kabul ediyor; zira bu düzenlemelerin çoğu, tarifelerin uygulanmasından önce aylar süren araştırma süreçleri gerektiriyor.