Trump’ın Tartışmalı Barış Planı: Washington’ın Baskısı ve Kiev’in Kader Belirleyen Çıkmazı

Parstoday – ABD’nin 28 maddelik barış planını kabul etmesi için artan baskısına rağmen, Ukrayna ve Avrupa’daki müttefikleri bu planı dengesiz, Ukrayna’nın egemenliğini tehdit eden ve Kremlin’in taleplerine yakın bir girişim olarak görüyor. Planın sonuçları, savaşın geleceğini, Kiev’in iç istikrarını ve Avrupa’nın güvenliğini etkileme potansiyeline sahip.

ABD Başkanı Donald Trump tarafından Ukrayna savaşını sona erdirmek amacıyla sunulan 28 maddelik plan, yalnızca Kiev ve Batı’daki siyasi havayı sarsmakla kalmadı, aynı zamanda Avrupa müttefikleri arasındaki görüş ayrılıklarını ve Ukrayna’daki iç endişeleri de gün yüzüne çıkardı. Washington, Zelenskiy hükümetini bu planı kabul etmeye zorlamak için bir son tarih belirlerken ve yardımları kesmekle tehdit ederken, uzmanlar planın uygulanmasının ciddi siyasi ve toplumsal istikrarsızlık yaratabileceği konusunda uyarıyor. Aşağıda, Parstoday’in son günlerde Ukrayna ile ilgili en önemli gelişmelere dair haber paketi yer almaktadır.

Washington Baskıyı Artırıyor; Ukrayna Zor Bir Kavşakta

Trump’ın barış planının resmî olarak sunulmasının ardından Avrupa ve Ukrayna’da yoğun tepkiler yükseldi. Plan, Ukrayna topraklarının bir kısmının Rusya’ya bırakılmasını, Kiev ordusuna ciddi sınırlamalar getirilmesini ve Kremlin’in taleplerinin büyük ölçüde karşılanmasını öngörüyor. Trump, “Zelenskiy planı kabul etmeli” diyerek, Ukrayna lideriyle yaptığı zorlu görüşmeyi yeniden hatırlatıp “Elinizde güçlü kartlar yok” ifadelerini kullandı. ABD’li yetkililer, planın reddedilmesi hâlinde istihbarat paylaşımı ve askerî ekipman gönderiminin durdurulacağını bildirdi. CNN ve NBC gibi ABD medyası, Washington’ın Ukrayna’ya bu planı kabul etmesi için bir son tarih koyduğunu yazdı.

Planın İçeriği: Toprak Devri ve Ukrayna Ordusunun Sınırlandırılması

Axios ve diğer ABD medya kuruluşlarına göre Trump’ın planı; Donetsk ve Luhansk’ın kontrolünün Rusya’ya bırakılmasını, Herson ve Zaporijya’daki cephe hatlarının korunmasını, bazı bölgelerin “askerden arındırılmış bölge” ilan edilmesini ve Ukrayna ordusunun 600 bin askerle sınırlandırılmasını içeriyor. Ayrıca Ukrayna, anayasasından NATO’ya katılma hedefini çıkarmak zorunda olacak; karşılığında ABD güvenlik garantileri verecek.

Kiev’den Sert Tepki ve İstikrarsızlık Uyarısı

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, ülkesinin “tarihinin en zor anlarından birinden geçtiğini” belirterek, Ukrayna’nın “onurunu kaybetmek” ile “kilit bir ortağını kaybetmek” arasında bırakıldığını söyledi. Chatham House uzmanları ise planın kabul edilmesinin “geniş kapsamlı siyasi, sosyal ve ekonomik istikrarsızlığa” yol açabileceği konusunda uyardı. Ukrayna medyasına göre, Zelenskiy’nin birçok danışmanı, planın maddelerini “kabul edilemez” buluyor ve değerlendirmeyi ertelemiş durumda.

Avrupa Alternatif Arıyor; Zorla Taviz Vermeye Karşı

Bu arada İngiltere, Fransa ve Almanya; bir barış planının ancak Ukrayna’nın egemenliğini koruduğu, Kiev’in tam katılımını içerdiği ve uzun vadeli güvenlik garantileri sunduğu takdirde kabul edilebilir olduğunu açıkladı. Üç Avrupa lideri, Zelenskiy ile yaptıkları telefon görüşmesinde, Ukrayna’nın rızası olmadan hiçbir çözümün meşru olmayacağını vurguladı. Avrupa Birliği Dış Politika Şefi Kaja Kallas da “Rusya’nın saldırdığı bir ülkeden taviz koparma hakkı yoktur” diyerek uyarıda bulundu.

Genel olarak Washington baskıyı sürdürürken, Avrupa alternatif bir plan üzerinde ısrar ediyor ve Rusya temkinli bir yaklaşım sergiliyor. Ukrayna’nın bu anlaşmayı kabul edip etmeyeceğine dair vereceği nihai karar, savaşın geleceğini ve Avrupa’nın güvenlik dengelerini ciddi şekilde etkileyebilir. Zelenskiy bu kararı “ülkenin geleceği için son derece zor bir tercih” olarak nitelendiriyor.