Art arda baypaslar; Witkoff, Rubio’yu karar alma çemberinden çıkarmanın peşinde mi?

Pars Today – ABD Dışişleri Bakanı, ciddi bir diplomatik krizin eşiğinde bulunuyor; kökleri, Beyaz Saray’ın Ukrayna Özel Temsilcisi ile arasındaki gizli rekabete dayanan bir kriz.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, hızla tırmanan bir diplomatik krizle mücadele ediyor. Bu kriz, ABD destekli ve Başkan Donald Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff liderliğinde hazırlanan bir barış planının ifşa edilmesinin ardından ortaya çıktı ve Ukrayna’ya karşı Rusya’nın lehine bir plan olarak gündeme geldi. Pars Today’in haberine göre, Rubio’nun İsviçre’de Ukraynalı yetkililerle yapılacak barış görüşmelerine katılması planlanıyordu; ancak iki Amerikalı yetkili ve konuya vakıf bir kişiye göre Witkoff daha önce yola çıkmıştı. Bazı yetkililere göre bu adım, Rubio’nun önüne geçme girişimi olarak değerlendirildi. Aynı üç kaynak, Witkoff’un seyahat planlarını Rubio’ya ve Dışişleri Bakanlığı’ndaki diğer yetkililere bildirmediğini söyledi; onların görüşüne göre bu, Witkoff’un Ukrayna ile görüşmeleri kendi uygun gördüğü şekilde yapabilmesi için atılmış bir adımdı. Yine aynı kaynaklara göre, sonunda Rubio Cenevre’ye ulaştı ve Witkoff’un Ukraynalı yetkililerle kendisi olmadan görüşmemesini sağladı.

Amerikan yetkililerinin gözünde Witkoff’un Rubio’yu baypas etmesi

Bu, Amerikan yetkililerinin Witkoff’un adımlarını Rubio’yu baypas etme çabası olarak gördükleri ilk olay değildi. Bu durum, Trump yönetimindeki bu iki üst düzey isim arasındaki derin anlaşmazlığın en son örneğiydi; Ukrayna savaşının nasıl sona erdirileceği ve ABD’nin Rusya’nın vaatlerine ne ölçüde güvenmesi gerektiği konularında son derece farklı bakış açılarına sahip kişiler arasındaki bir yarılmayı yansıtıyordu. Eski kariyer diplomatı ve ABD’nin NATO’daki eski büyükelçisi Alexander Vershbow şöyle diyor: “Bu, iki kişinin iki farklı nota kağıdından şarkı söylemesine benziyor; eğer bir müzakerede sorunlar ve karşı taraf hakkında ortak bir anlayış yoksa, iyi bir sonuç elde edilemez.”

Trump’ın talimatıyla hızlı anlaşma isteyen Witkoff, Rubio ise Rusya’ya karşı daha sert tutumda

Trump’ın talimatı doğrultusunda hızlı bir anlaşmaya varmak isteyen Witkoff, Ukrayna’dan toprak devri de dahil olmak üzere tavizler vermesini ve gelecekteki güvenliği açısından riskler üstlenmesini bekleyen öneriler üzerinde çalışıyor. Rubio ve ABD yönetimindeki bazı diğer yetkililer ise, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’i taviz vermeye zorlamak ve Ukrayna için güvenli bir gelecek sağlamak amacıyla Rusya’ya yönelik ekonomik ve askeri baskının artırılmasından yana. Bu görüş, ABD’nin Avrupalı müttefiklerinin yaklaşımıyla da örtüşüyor.

Macron görüşmesi meselesinde Rubio’nun dışlanması ve aşağılanması

Bir üst düzey Beyaz Saray yetkilisi, bir Amerikalı yetkili ve eski bir Fransız yetkiliye göre, nisan ayında Rubio’nun Ukrayna ile ilgili görüşmeler için Paris’e uçması planlanıyordu; ancak yola çıkmadan önce ekibi, Witkoff’un Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile özel bir görüşme ayarladığını fark etti. Rubio bu görüşmeye katılmak istedi, ancak Fransa Dışişleri Bakanlığı Witkoff’un bu değişikliği onaylaması gerektiğini bildirdi. Bu durum Rubio için aşağılayıcıydı ve yardımcıları bir süre Witkoff’a ulaşmaya çalıştı. Sonunda, Amerikalı yetkiliye göre, Rubio Witkoff’a ulaşmayı başardı ve Witkoff, Rubio’nun görüşmeye katılmasına onay verdi.

Florida’daki görüşmelerden Rubio’nun habersiz bırakılması

Geçen ayın sonlarında, Cenevre görüşmelerinden birkaç gün sonra, Witkoff Florida’da Ukraynalı yetkililerle bir toplantı düzenledi. Bir Amerikalı yetkiliye göre Rubio, bu toplantının planlandığını ancak Ukraynalıların kendi ekibine bu konuda soru sorması üzerine öğrendi. Trump yönetiminden üst düzey bir yetkili, “Rubio’nun bu süreçten tamamen dışlandığı çok açık,” dedi.

Güvenlik konularında Witkoff ile Rubio arasındaki anlaşmazlıklar

Ukrayna’daki barış çabalarına ilişkin görüş ayrılıklarının yanı sıra, Witkoff özellikle Rusya’ya yaptığı seyahatlerde güvenlik meselelerinin nasıl yönetileceği konusunda Rubio ve Dışişleri Bakanlığı yetkilileriyle de anlaşmazlık yaşadı. İki Amerikalı yetkiliye göre, Trump yönetiminin başından bu yana Witkoff ile Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, onun özel uçağında güvenli iletişimin nasıl sağlanacağı ve bu uçak için koruma personelinin temini konularında karşı karşıya geldi. Üç Amerikalı yetkiliye göre, bazı yönetim yetkilileri özel olarak, diplomatik seyahatler için devlet filosu mevcutken Witkoff’un kişisel uçağını kullanmasını sorguladı. ABD yönetiminden üst düzey bir yetkili, Witkoff’un uçağında güvenli iletişimin bulunmamasının Dışişleri Bakanlığı’nda ciddi endişelere yol açtığını; bu endişelerin mayıs ayında kapsamlı bir incelemeye ve sonunda Witkoff için daha fazla güvenlik sağlanmasına yönelik koordineli bir çabaya dönüştüğünü söyledi. Bunun sonucunda Dışişleri Bakanlığı, Witkoff’un uçağında kullanması için kendisine güvenli bir mobil iletişim sistemi sağladı. Ancak bir Amerikalı yetkiliye göre, Witkoff devletin güvenli iletişim sistemini düzenli olarak kullanmıyor.