NATO Genel Sekreteri neden Avrupa’nın savunmada ABD’ye bağımlılığında ısrar ediyor?

Parstoday - Mark Rutte, Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) Genel Sekreteri, Avrupa’nın savunmada ABD’ye bağımlı kalması gerektiğini vurguladı.

Parstoday’in haberine göre Rutte, NATO üyesi ülkelerin hâlâ Amerika Birleşik Devletleri’ne güvenebileceğini, Avrupa savunma sisteminin ABD’den bağımsız olmaması gerektiğini açıkladı. Cuma günü Alman Haber Ajansı (DPA) ile yaptığı röportajda, “Avrupa güvenliği için daha fazla harcama yapmalı, ancak ABD ile birlikte” dedi. Rutte, ABD’nin NATO’yu tamamen desteklediğinden emin olduğunu, bu konuda hiçbir şüphe bulunmadığını belirtti.  

NATO Genel Sekreteri, Trump’ın Avrupa’nın kendi savunma sorumluluğunu tek başına üstlenmesi gerektiği fikrini reddetti. Rutte, ABD’nin Ekim 2025’te Romanya’daki bir muharip tugayı geri çekmesine rağmen Washington’un Avrupa’ya bağlı kalacağını iddia etti. Ancak bu adım, ABD’nin Avrupa’daki askeri varlığını azaltmaya yönelik ilk somut adım olarak değerlendiriliyor. Bu açıklamalar, Avrupalı müttefiklerin ABD’nin kaynaklarını Avrupa’dan Hint-Pasifik bölgesine kaydırma kararını beklediği bir dönemde yapıldı. ABD ayrıca Mart 2025’te Ukrayna’ya askeri desteğini askıya alarak Avrupalıları boşluğu doldurmaya zorladı.  

Aralık 2025’te yayımlanan ABD Ulusal Güvenlik Stratejisi belgesi, Avrupa ülkelerinden kendi savunma maliyetlerini üstlenmelerini açıkça talep ediyor. Bu durum, ABD’nin NATO’ya bağlılığının azalacağına dair spekülasyonlarla birlikte, Avrupa için bağımsız bir savunma sisteminin kurulmasını zorunlu hale getirdi. ABD Başkanı Donald Trump defalarca Avrupalı müttefiklerinden “savunma yükünü paylaşmalarını” ve kıtanın güvenliği için “asıl sorumluluğu üstlenmelerini” istedi. Haziran 2025’te Lahey’de yapılan NATO zirvesinde üye ülkeler, askeri harcamalarını GSYİH’nin %3,5’ine ve diğer savunma harcamalarını %1,5’e çıkarma taahhüdünde bulundular. Bugüne kadar yalnızca Polonya ve Litvanya %4’ün üzerine çıkarken, NATO tahminlerine göre üyelerin yarısından fazlası %2 seviyesinde kaldı. NATO, 1949’daki kuruluşundan bu yana ABD ile Avrupa ülkelerinin işbirliği temelinde şekillendi. ABD, askeri gücü, ileri teknolojisi ve devasa savunma bütçesiyle bu Batı askeri ittifakının belkemiğini oluşturdu.  

Rutte’nin görüşünün nedenleri1. ABD’nin askeri gücü Avrupa’dan çok daha üstün. NATO ülkelerinin GSYİH’sinin %75’i AB dışındadır ve büyük kısmı ABD’ye aittir. Bu ekonomik ve askeri üstünlük, Avrupa’nın Rusya veya küresel terörizm gibi tehditlerle mücadelede ABD desteğine ihtiyaç duymasına yol açıyor.  2. NATO’nun stratejik yapısı ABD’nin varlığına dayanıyor. Washington, en büyük askeri teçhizat ve teknoloji sağlayıcısı olmasının yanı sıra, Avrupa’nın tek başına ikame edemeyeceği geniş istihbarat ve lojistik ağlarına sahiptir.  3. ABD’nin Avrupa’dan daha fazla savunma harcaması talebi. Washington, Avrupalı ülkelerin daha fazla maliyet üstlenmesini istiyor, ancak liderlik rolünü kendisine saklıyor. Bu da Avrupa’nın bütçesini artırsa bile fiilen ABD’ye bağımlı kalmasına neden oluyor.  

Sonuç ve Etkiler- Avantajlar: Avrupa’nın güvenliği ABD’nin desteğiyle garanti altına alınır; Avrupa kaynaklarını ekonomik kalkınma ve sosyal refaha yönlendirebilir; ABD’nin varlığı Rusya ve diğer rakip güçlerin etkisini sınırlar.  Dezavantajlar: Avrupa’nın stratejik bağımsızlığı sınırlanır; Washington’daki siyasi değişimlere karşı kırılgan hale gelir (örneğin Trump’ın “Önce Amerika” politikası); bu nedenle bazı Avrupalı liderler bağımsız bir Avrupa ordusu kurulmasını savunuyor, ancak NATO Genel Sekreteri bunu gereksiz buluyor.  

 Özetle, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin Avrupa’nın savunmada ABD’ye bağımlılığında ısrarı, ABD’nin askeri-ekonomik gücü ve NATO’nun yapısal gerçeklerine dayanıyor. Ancak bu bağımlılık, Avrupa’nın stratejik özerkliğini sınırlayarak kıtanın güvenliğini ABD’nin politikalarına bağlı hale getiriyor.