Paris zirvesi Ukrayna savaşının kaderini değiştirebilir mi? 

Pars Today – Dünyanın 27’den fazla ülkesinin liderleri Paris’te düzenlenen bir zirvede Ukrayna savaşını ve bu savaşı sona erdirmenin yollarını ele alıyor. 

Ukrayna savaşı etrafındaki diplomatik hareketliliğin artmasıyla birlikte, Paris’teki toplantı Avrupa, Kiev ve Washington arasında uyumlu bir anlaşma ihtimalini güçlendirdi. ABD’den, Başkan Donald Trump’ın Ukrayna dosyasındaki özel temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner katılacak. Daha önce heyete Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun başkanlık etmesi planlanmıştı, ancak Venezuela dosyasındaki gelişmeler buna engel oldu. 

Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodymyr Zelenskyy, Almanya şansölyesi ve İngiltere Başbakanı Keir Starmer gibi Avrupa’nın önde gelen liderleri de zirvede yer alacak. 

Paris Zirvesi’nin başlıca hedeflerinden biri, Avrupa taahhütleri ile ABD’nin güvenlik garantilerinin uyumlaştırılmasıdır. Ayrıca, olası bir ateşkesin denetlenmesi, ihlallere nasıl karşılık verileceği, uluslararası güçlerin muhtemel varlığı için çerçeve, uzun vadeli güvenlik taahhütleri ve Rusya ile barış müzakerelerinin ilkeleri toplantının gündeminde yer almaktadır. 

Ukrayna savaşı, Şubat 2022 tarihinde başlamış olup hâlâ dünyanın en karmaşık ve en kritik askerî çatışmalarından biri olarak devam etmektedir. Bu savaş yalnızca bölgesel bir ihtilaf değil, küresel boyutları olan bir çatışma olarak tüm siyasi, ekonomik ve diplomatik cepheleri etkilemektedir. 

Savaş sürerken Ukrayna ordusu kaybedilen toprakları geri almaya çalışmaktadır. Buna karşılık Rusya özellikle son haftalarda önemli ilerlemeler kaydetmiş, Rus yetkililer ordularının Sumi bölgesindeki Grabovske köyünü ele geçirdiğini açıklamıştır. 

Bu bağlamda, Ukrayna barış planı ve mevcut savaşın sona erdirilmesi hâlâ temel bir kaygı olarak gündemdedir. Ukrayna, işgal edilen topraklarını geri almak için Batı’nın askerî ve mali desteğine ihtiyaç duyarken, Rusya Ukrayna’ya yönelik politikalarında ısrarcıdır. 

Rusya’nın barış anlaşmasına ulaşmak için talepleri açıkça iki temel noktada yoğunlaşmaktadır: 
- Toprak ve güvenlik durumunda değişiklikler, 
- Batı’dan, özellikle NATO’dan gelebilecek askerî tehditlerin önlenmesi. 

Rusya şimdiye kadar birçok kez özel şartlarını dile getirmiştir. Bunların en önemlilerinden biri, işgal edilen bölgelerin ilhakının tanınmasıdır. Rusya, Donbas (Luhansk ve Donetsk) bölgeleri ile 2014 yılında Rusya’ya katılan Kırım’ın Rus toprağı olarak kabul edilmesini istemektedir. 

Buna karşılık Ukrayna ve Batılı ülkeler bu ilhakı yasa dışı saymakta ve bu bölgelerle ilgili her türlü müzakereyi Kiev’in egemenliğine geri dönmeleri şartına bağlamaktadır. 

Rusya’nın başka bir önemli talebi, Ukrayna’nın NATO’ya katılmaması konusunda güvenlik garantileridir. Rusya, NATO’nun doğuya doğru genişlemesine şiddetle karşı çıkmakta ve bunu kendi güvenliği için tehdit olarak görmektedir. Bu nedenle Ukrayna’nın NATO üyeliğinin engellenmesini ve hatta Batılı ülkelerden diğer ülkelerin de bu ittifaka katılmasının önlenmesi için güvenlik garantileri talep etmektedir. 

Ukrayna’ya yönelik askerî desteğin sona erdirilmesi, Rusça konuşanların ve Rusya yanlılarının haklarının korunması da Rusya’nın diğer taleplerindendir. Ancak Ukrayna ve Batılı ülkeler bu talepleri kabul etmemektedir. Bu nedenle tarafların taleplerindeki temel farklılıklar, barış müzakerelerini karmaşık bir sürece dönüştürmekte ve bu krizin çözümünü dünyanın en önemli meselelerinden biri hâline getirmektedir. 

Avrupa ülkelerinin Ukrayna konusunda talepleri arasında da farklılıklar bulunmaktadır. Ayrıca Avrupa ile ABD arasında da Ukrayna meselesinde görüş ayrılıkları vardır. 

Örneğin, Batılı ülkelerden özellikle Almanya ve Fransa savaşın diplomatik müzakereler yoluyla sona erdirilmesini şiddetle istemekte ve barışın yalnızca Rusya ile müzakere yoluyla sağlanabileceğine inanmaktadır. Ancak bazı Avrupa ülkeleri, özellikle Doğu Avrupa ülkeleri, Rusya’dan daha fazla taviz verilmesini engellemek ve Moskova’ya daha fazla baskı yapılması gerektiğini savunmaktadır. Bu çeşitlilik Avrupa ülkeleri arasındaki durumu daha da zorlaştırmaktadır. Bu nedenle Paris Zirvesi’nin en önemli hedeflerinden biri, Avrupa ülkeleri arasında uyum sağlamak ve Ukrayna konusunda ortak bir tutuma ulaşmaktır.