Neden Amerikalıların ezici çoğunluğu Grönland’ın ele geçirilmesine karşı çıkıyor?
Pars Today – Yeni bir anket, Amerikalıların Grönland’ın ele geçirilmesine geniş çapta karşı çıktığını gösteriyor.
Pars Today’in haberine göre, yeni bir anketin sonuçları Amerikalıların yalnızca yüzde 17’sinin ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’ı ele geçirme çabalarını desteklediğini ortaya koyuyor. Demokratların ve Cumhuriyetçilerin kayda değer bir çoğunluğu ise bu adanın ilhak edilmesi için askeri güç kullanılmasına karşı. Çarşamba günü 14 Ocak’ta yayımlanan iki günlük Reuters/Ipsos anketine göre, katılımcıların yaklaşık yüzde 47’si Trump’ın Grönland’ı ele geçirme girişimine karşı çıkarken, yüzde 35’i bu konuda “emin olmadığını” söyledi. Her beş kişiden biri ABD’nin Grönland’ı ele geçirme planları hakkında hiçbir şey duymadığını belirtti. Amerikalıların yalnızca yüzde 4’ü Grönland’ı Danimarka’dan koparmak için askeri güç kullanılmasının “iyi bir fikir” olduğunu söylerken, yüzde 71’i Grönland’a karşı askeri güç kullanılmasının kötü bir fikir olduğunu ifade etti. Ayrıca katılımcıların yüzde 66’sı — Demokratların yüzde 91’i ve Cumhuriyetçilerin yüzde 40’ı — Grönland’ın ele geçirilmesinin ABD’nin Avrupa ve NATO ile ilişkilerine zarar vereceğinden endişe duyduklarını söyledi.
Bu arada ABD Başkanı Donald Trump, salı günü ABD ile Avrupa ülkeleri arasındaki sözlü gerilimlerle eş zamanlı olarak, NATO’nun Danimarka egemenliği altında bulunan bir ada olan Grönland’a Washington’un erişimini sağlamak için yolu açması gerektiğini açıkladı. ABD Başkanı bir kez daha, eğer Amerika Birleşik Devletleri bu topraklara sahip olmazsa Rusya ya da Çin’in bunu yapacağını iddia etti ve bunun gerçekleşmeyeceğini söyledi. Trump, Grönland ABD’nin elinde olduğunda NATO’nun çok daha güçlü ve etkili olacağını, bunun altındaki her şeyin ise kabul edilemez olduğunu savunuyor. Trump ayrıca çarşamba günü Truth Social adlı sosyal ağda şu ifadeleri kullandı: “ABD’nin ulusal güvenlik amacıyla Grönland’a ihtiyacı var. Bu, inşa etmekte olduğumuz ‘Altın Kubbe’ için hayati öneme sahip.” Altın Kubbe projesinin, Dünya yörüngesinden ABD içindeki yerel altyapılara kadar uzanan çok katmanlı bir sistem olması planlanıyor. Trump, sanılanın aksine bu sistemin yalnızca önleyici füzelerden ibaret olmadığını; geniş bir uydu ağı, radarlar, anti-dron sistemleri ve hatta belki de yönlendirilmiş enerji silahlarını da kapsadığını vurguladı.
Washington’un baskı ve tehditlerine rağmen Grönlandlı yetkililer, bu toprağın Danimarka’ya bağlı kalmasının devam edeceğini vurguluyor. Bu çerçevede Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen, Danimarka egemenliği altında bulunan bu neredeyse özerk adanın mevcut siyasi statüsünün korunmasından yana olduğunu dile getirdi. Nielsen, “Eğer Danimarka ile Amerika Birleşik Devletleri arasında bir seçim yapmamız gerekirse, bizim tercihimiz Danimarka olur” dedi.
Daha önce Avrupa ülkeleri de ABD’nin Grönland’ı ele geçirme kararına açıkça karşı olduklarını açıklamıştı. Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, salı günü “bazı çok yakın müttefiklerden” geldiğini söylediği “kabul edilemez baskıyı” kınadı.
Avrupa ülkelerinin Danimarka ile birlikte Trump’ın Grönland’ı ele geçirme talebine kesin biçimde karşı çıkması, ABD içindeki benzer itirazlarla paralellik gösteriyor. Nitekim Reuters/Ipsos’un iki günlük anketine göre Amerikalıların ezici çoğunluğu Grönland’ı ele geçirme girişimine karşı ve bu muhalefet siyasi, tarihsel, ahlaki ve stratejik unsurların bir birleşiminden kaynaklanıyor. Ankete göre Amerikalıların yalnızca yaklaşık yüzde 17’si başkanın Grönland’ı elde etme çabasını desteklerken, Demokratların ve Cumhuriyetçilerin çoğunluğu buna karşı çıkıyor. Bu rakamlar, bu fikre karşı çıkışın parti temelli değil, ulusal bir uzlaşı olduğunu gösteriyor.
Muhalefetin başlıca nedenlerinden biri, Amerikan kamuoyunun başka toprakları ele geçirmek için güç veya tehdit kullanılmasına karşı duyarlılığıdır. Anket, her iki partinin çoğunluğunun da Grönland’ın ilhakı için askeri güç kullanılmasına karşı olduğunu gösteriyor. Bu durum, ABD’nin tarihsel deneyimlerine ve pahalı, uzun süren savaşlara yönelik genel kamuoyu algısına dayanıyor. Amerikalılar genel olarak dış çatışmalara karşı daha kuşkucu hale gelmiş durumda ve müdahalecilik ya da yayılmacılık kokan her adım olumsuz tepkiyle karşılanıyor.
Bir diğer önemli etken, ABD’nin geleneksel müttefiklerine duyulan saygıdır. Grönland, Danimarka’nın özerk bir bölgesidir ve Danimarka NATO’nun kilit üyelerinden ve Washington’un en yakın müttefiklerinden biri olarak görülmektedir. Danimarka’ya baskı yapılması ya da bu ülkeyle gerilim yaratılması, birçok Amerikalı tarafından gereksiz hatta zararlı olarak değerlendiriliyor. Anket, Danimarka ile ilişkilerin zarar görmesi endişesinin yaygın muhalefetin nedenlerinden biri olduğunu ortaya koyuyor.
Öte yandan birçok Amerikalı, bir toprak parçasını satın alma ya da ele geçirme fikrini sömürgecilik dönemine ait görüyor. Yirmi birinci yüzyılda böyle bir girişim, Amerikan toplumunun geniş bir kesimi açısından ahlaki ve siyasi olarak kabul edilemez bulunuyor. Bu bakış açısı, ABD’nin halkların kendi kaderini tayin hakkına dair ilan ettiği değerlerle de çelişiyor.
Buna ek olarak Grönland, jeopolitik önemine rağmen sıradan Amerikalıların günlük yaşamından uzak bir konu olarak görülüyor. Altyapının geliştirilmesi, geniş ve soğuk bir coğrafyanın yönetimi ve bunun vergi mükelleflerine olası ekonomik yükleri, muhalefeti güçlendiren kaygılar arasında yer alıyor.
Sonuç olarak Amerikalıların Grönland’ın ele geçirilmesine yönelik geniş çaplı muhalefeti; siyasi gerçekçilik, ahlaki hassasiyet, ekonomik endişeler ve müttefiklerle istikrarlı ilişkileri koruma isteğinin bir bileşimini yansıtıyor. Reuters/Ipsos’un yeni anketi, Amerikan toplumunun Trump’ın dış politikadaki maceracı fikirlerine — özellikle Grönland’ın zorla ele geçirilmesi ya da Danimarka’dan satın alınması gibi girişimlere — karşı temkinli ve akılcı bir tutum sergilediğini gösteriyor.