Trump’ın politikaları ve Avrupa ile ABD arasındaki çatlakların derinleşmesi

Pars Today – Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Avrupa ile Amerika arasında transatlantik ittifakta oluşabilecek bir ayrışma tehlikesine karşı Washington’u uyardı.

Pars Today’in haberine göre, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, cumartesi günü 17 Ocak’ta Avrupa ile ABD arasındaki transatlantik ittifakta bir kopuş riski bulunduğu konusunda Washington’a uyarıda bulundu ve ABD’nin Grönland’ı ele geçirme girişimine atıfta bulunarak, Avrupa Birliği’nin kendi egemenliğini savunacağını söyledi.

Bu açıklamalar, ABD Başkanı Donald Trump’ın, Grönland’ın ABD’ye ilhakına karşı çıkan ülkelere 1 Şubat’tan itibaren yüzde 10 gümrük vergisi uygulanacağını ve bu vergilerin 1 Haziran’dan itibaren yüzde 25’e çıkarılacağını duyurmasının ardından geldi.

Washington, ABD Grönland’ı satın alana kadar bu tarifelerin yürürlükte kalacağını açıkladı. Danimarka, Norveç, İsveç, Finlandiya, Hollanda, Fransa, Almanya ve Birleşik Krallık bu tarifelerden etkilenecek ülkeler arasında yer alıyor.

Bu gelişme Avrupalı yetkililerin sert tepkisine yol açtı. Avrupa Birliği Dış Politika Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Grönland meselesi nedeniyle ABD’nin Avrupalı müttefiklerine karşı uygulayacağı tarifelerin hem Avrupa’yı hem de Amerika’yı daha yoksul hale getireceğini ve ortak refahı zayıflatacağını söyledi.

Kallas ayrıca, ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland konusundaki gümrük tehdidinden Çin ve Rusya’nın fayda sağladığını ileri sürdü.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da Trump’ın tarife tehditlerine karşı çıkarak, Grönland meselesi nedeniyle Avrupalı müttefiklere yönelik ABD tarifelerinin kabul edilemez olduğunu ifade etti.

Avrupa ülkeleri, Trump’ın Grönland’ı ele geçirme girişimine karşı Danimarka’nın bu ada üzerindeki egemenliğini savunacaklarını vurguladılar. Almanya ve Fransa da bu kapsamda Grönland’a askeri güç gönderdiler.

Donald Trump’ın Grönland’a ilişkin politikaları ve Avrupa ülkelerine karşı uyguladığı gümrük baskıları, ABD ile Avrupa arasındaki ayrışmayı derinleştiren en ciddi etkenlerden biri haline geldi. Süreç, Trump’ın Avrupa’nın Grönland’ın ABD’ye satılmasına karşı çıkması halinde sekiz Avrupa ülkesinden ithal edilen mallara ağır gümrük vergileri uygulanacağını açıklamasıyla zirveye ulaştı.

Avrupalı liderler tarafından “kabul edilemez”, “ekonomik şantaj” ve “Avrupa’nın egemenliğine yönelik bir tehdit” olarak nitelendirilen bu adım, fiilen Atlantik’in iki yakası arasındaki ilişkileri benzeri görülmemiş bir gerilim dönemine soktu.

Bu politikaların nedenleri birkaç başlık altında değerlendirilebilir. İlk olarak Trump’ın Grönland’a yönelik jeopolitik bakışı öne çıkmaktadır. Kuzey Kutbu’ndaki stratejik konumu, zengin maden kaynakları ve Rusya ile Çin’in faaliyetlerini izleme açısından askeri önemi nedeniyle Grönland, Washington için özel bir değer taşımaktadır.

Trump defalarca ABD’nin “Grönland’a ihtiyaç duyduğunu” ve Danimarka’nın bu adayı savunma kapasitesine sahip olmadığını iddia etmiştir. Bu açıdan bakıldığında, Avrupa’ya Grönland’ı devretmesi yönünde baskı yapılması, ABD’nin hassas bölgeleri kontrol etme yönündeki daha geniş stratejisinin bir parçası olarak görülmektedir.

İkinci neden, Trump’ın dış politikada gümrük vergilerini bir baskı aracı olarak kullanmasıdır. Trump, ekonomik araçları müttefikleri ve rakipleri Washington’un politikalarına uymaya zorlamak için defalarca kullandığını göstermiştir.

Avrupa mallarına yüzde 10 ila 25 arasında gümrük vergisi uygulama tehdidi, ABD’nin taleplerini dayatmaya ve Danimarka ile Avrupa Birliği’nin direncini kırmaya yönelik bir girişimdir. Avrupa açısından bu adım bir ticari anlaşmazlıktan ziyade, üye ülkelerin siyasi ve ekonomik bağımsızlığına doğrudan bir saldırı olarak algılanmaktadır.

Trump’ın Avrupa’ya yönelik zorba ve baskıcı politikalarının sonuçları da oldukça kapsamlıdır. İlk sonuç, ABD ile Avrupa arasındaki güvenin eşi benzeri görülmemiş şekilde zayıflamasıdır.

Yıllarca ABD’yi başlıca güvenlik ortağı olarak gören Avrupa Birliği, artık Washington’dan gelen ekonomik ve hatta askeri tehditlerle karşı karşıyadır. Bu durum, Avrupa’yı stratejik özerkliğe yönelmeye, savunma kapasitesini güçlendirmeye ve ABD’ye bağımlılığı azaltmaya her zamankinden daha fazla sevk etmiştir.

İkinci sonuç, Avrupa içindeki yakınlaşmanın artmasıdır. Pek çok konuda görüş ayrılığı yaşayan Avrupa ülkeleri, Trump’ın tehditleri karşısında ortak bir tutum benimsemiştir. Avrupa Birliği’nin acil toplantıları, Danimarka’ya destek amacıyla Grönland’a Avrupa güçlerinin gönderilmesi ve ticari karşı önlemler tehdidi, Avrupa’nın ABD baskısına karşı daha birleşik hale geldiğini göstermiştir.

Üçüncü sonuç ise ABD’nin uluslararası sistemdeki konumunun zayıflamasıdır. Trump’ın saldırgan politikaları, Çin ve Rusya’nın Avrupa ile ABD arasındaki ayrışmadan yararlanmasına ve Avrupa’daki nüfuzlarını artırma çabalarını yoğunlaştırmalarına zemin hazırlamıştır.

Sonuç olarak Trump’ın Grönland’a yönelik politikaları, onu bu toprakları satın alma hedefine yaklaştırmak bir yana, transatlantik ayrışmayı daha da derinleştirmiş ve Batı bloğu ülkeleri arasındaki geleneksel ilişkiler düzenini ciddi bir sınamayla karşı karşıya bırakmıştır.