Merz’in arabuluculuğu, Macron’un öfkesi ve Trump’ın dünya ekonomisiyle büyük kumarı

Pars Today – Trump’ın saldırgan politikaları (Avrupa ile ticaret savaşı, Grönland meselesi ve İran’a yönelik baskılar dâhil) küresel güvenlik ve ekonomik düzeni sarsmıştır.

Pars Today’in haberine göre, ABD dış politikası yeniden baskı, tehdit ve tek taraflılık ekseninde dönerken; Avrupa öfke, pasif ve mevcut düzenin çökmesinden duyulan kaygı arasında bocalamaktadır. Berlin’in Washington’la ticari gerilimleri yatıştırmaya yönelik perde arkası çabalarından, tartışmalı Grönland dosyasına ve İran’a yönelik artan baskılara kadar pek çok gösterge, Trump’ın yeni projelerinin yalnızca ABD’nin müttefiklerini değil, küresel ekonomi ve güvenliğin temellerini de sınadığını ortaya koyuyor.

Merz, Macron–Trump ticaret savaşına arabulucu oluyor

Bloomberg, Almanya Şansölyesi Friedrich Merz’in Macron’un öfkesini dindirmek için verdiği çabayı manşetine taşıdı. Bloomberg’e göre Merz, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’u, Trump’ın Avrupalı müttefiklere yeni ticaret tarifeleri uygulama tehdidine vereceği tepkiyi yumuşatmaya ikna etmeye çalışıyor. Bloomberg daha önce Macron’un, “AB’nin Anti-Zorlama Aracı” olarak bilinen mekanizmanın devreye sokulmasını talep etmeyi planladığını bildirmişti. Ancak Merz, pazartesi günü yaptığı açıklamada Almanya’nın ihracata olan bağımlılığının, bu bloğun en güçlü ticari misillemesini uygulamaya Almanya’yı daha az istekli kıldığını söyledi.

Bu günlerde gücün kendisinden çok adını kullanan Trump, Grönland konusunda “gücün adını” bile telaffuz etmedi; bu durum gazetecilere garip geldi. Ancak başka bir yerde Grönland üzerinden gerilimi yeniden alevlendirdi.

Trump Grönland’ı zorla istemiyor ama barışa da hevesli değil

NBC’nin haberine göre Trump, Grönland’ı ele geçirmeye yönelik çabalarını artırdı; bu çabalar şimdilik yüzde 10, ardından yüzde 25 gümrük tarifesi tehdidiyle sınırlı. Ancak Trump, NBC’ye verdiği kısa bir telefon röportajında Grönland’ı ele geçirmek için güç kullanıp kullanmayacağı sorusuna “Bir fikrim yok” yanıtını verdi. Buna karşılık Norveç Başbakanı Jonas Gahr Støre’ye gönderdiği kısa mesajda, Grönland’ı geçen yıl Nobel Barış Ödülü’nü alamamasının başlıca nedeni olarak göstererek şunları söyledi: “Ülkeniz ‘8 savaşı durdurduğum’ için Nobel Barış Ödülü’nü bana vermemeye karar verdiğine göre, artık yalnızca barışı düşünmek zorunda hissetmiyorum!”

Kısa bir süre öncesine kadar ABD’nin adımlarının arkasında dimdik duran Avrupalı ülkeler, bugün bizzat ABD’nin açtığı kuyuya düşmüş durumdalar:

Grönland, NATO ve Avrupa Birliği’nin çöküşünün anahtarı

Avrupa Dış İlişkiler Konseyi (ECFR) şöyle yazdı: Avrupalı liderler kararlı biçimde harekete geçmezse, Grönland’ın ABD’ye ilhakı yalnızca NATO’yu değil, Avrupa Birliği’ni de yok edebilir. Konsey bu iddiayı şu şekilde gerekçelendiriyor: “NATO’nun varlık nedeni üyelerinin kolektif güvenliğidir; dolayısıyla ABD gücünü müttefiklerine yönelttiği anda NATO çöker. NATO aynı zamanda siyasi bir örgüttür. İlhaktan sonraki gün Kuzey Atlantik Konseyi anlamsız hâle gelir. NATO artık bir demokrasiler ittifakı değil, Varşova Paktı’nın 21. yüzyıl kopyası olur.”İlhakın AB üzerindeki etkisine dair ise şöyle devam ediyor: “Grönland’ın ilhakı, AB’nin temel değeri olan dayanışmayı ortadan kaldırır. Daha da kötüsü, üye ülkelerin nasıl tepki verileceği konusundaki görüş ayrılıkları, Birliğe ölümcül bir darbe vurabilir.”

Ancak Trump’ın bu günlerdeki sömürgeci projeleri yalnızca örgüt ve birliklerin yıkımıyla sınırlı kalmıyor; tüm dünya ekonomisini bir kumar masasına sürüklüyor.

İran’a baskı, ABD merkezli küresel ekonomik düzeni çökertecek

Uygulamalı Ekonomi Fakültesi öğretim üyesi ve Küresel Enerji Stratejisi Araştırma Merkezi’nin bağlı yöneticisi Li Haoran ile Çin Güney Elektrik Şebekesi Başkan Yardımcısı Gong Heqiang, ortak bir makalede Trump’ın İran’a ilişkin “Danrow Doktrini” konusunda uyarıda bulundu. CGTN’nin yayımladığı makalede, “ilk Monroe Doktrini”nin coğrafi olarak sınırlı olduğu ve Batı Yarımküre’den yabancı güçleri dışlamayı hedeflediği belirtildi. Ancak Trump, bu doktrini küresel ölçekte genişleterek İran üzerinde uygulamakta ve bu yolla ülkenin enerji yönetimi üzerinde hâkimiyet kurmayı amaçlamaktadır. Trump, İran’ı ezici baskılarla hedef alarak yalnızca Tahran’ın seçeneklerini değiştirmekle kalmamış; aynı zamanda bir zamanlar ABD’nin nüfuzunu güçlendiren küresel ekonomik düzenin çöküşünü de hızlandırmıştır.