Çin neden küresel düzeyde doları renminbi (yuan) ile değiştirmeyi hedefliyor?

Pars Today – Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, ülkenin para birimi olan “renminbi”nin (yuan) küresel bir rezerv para birimine dönüştürülmesi çağrısında bulundu.

Pars Today’in haberine göre, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, renminbi’nin (yuan) küresel bir rezerv para birimi haline gelmesini istedi. Şi, son açıklamalarında “güçlü bir para birimi” oluşturulmasının gerekliliğini vurgulayarak, Çin’in küresel ekonomide daha önemli bir rol oynayabilmesi ve ABD dolarıyla rekabet edebilmesi için merkez bankasının ve uluslararası finansal kurumlarının güçlendirilmesi gerektiğini belirtti. Ona göre Çin, “uluslararası ticarette, yatırımlarda ve döviz piyasalarında geniş ölçekte kullanılabilecek ve rezerv para statüsüne ulaşabilecek güçlü bir para birimine” ihtiyaç duymaktadır.

Çin Devlet Başkanı uzun süredir renminbi’nin uluslararası anlaşmasını teşvik etmeye çalışmaktadır. Ancak bu açıklamalar, onun “güçlü bir para birimi” hedefine dair şimdiye kadarki en net tanımı ortaya koymakta ve Pekin’in bunu desteklemek için oluşturması gereken daha geniş mali temelleri de göstermektedir. Şi, bu unsurların; etkili para politikası yönetimine sahip “güçlü bir merkez bankası”, küresel ölçekte rekabet edebilen finansal kurumlar ve “küresel sermayeyi çekebilen ve küresel fiyatlandırma üzerinde etkili olabilen” uluslararası finans merkezlerini kapsadığını ifade etti.

Çin, son yıllarda küresel düzeyde ABD dolarına alternatifler bulmak için ciddi çabalar göstermektedir ve bunların en önemlilerinden biri renminbi’dir (yuan). Çin’in bu hamlesi; ekonomik, siyasi ve stratejik birçok faktörün birleşiminin sonucudur ve bu faktörler ülkenin ekonomik kararlarını etkilemektedir.

Birinci ve en önemli neden, Çin’in ABD dolarına olan bağımlılığını azaltmak istemesidir. Dolar, petrol ve diğer emtiaların ticareti de dâhil olmak üzere birçok uluslararası işlemde küresel rezerv para olarak kullanılmaktadır. Dolara olan bu bağımlılık, Çin’in ABD’nin ekonomik ve yaptırım politikalarından etkilenmesine yol açmaktadır. Dünyanın en büyük ekonomilerinden biri olan Çin, küresel finans sistemini, gücün Batılı olmayan ülkelerin elinde daha fazla toplanacağı şekilde değiştirmek istemektedir.

İkinci neden, Çin’in küresel ölçekte ekonomik ve siyasi nüfuzunu genişletme çabasıdır. Çin, “Kuşak ve Yol Girişimi” (Belt and Road Initiative) gibi projeler aracılığıyla farklı ülkelerle ekonomik ilişkilerini geliştirmektedir. Bu bağlamda, bu projelerde renminbi’nin değişim para birimi olarak kullanılması, Çin’in küresel ticareti üzerindeki hâkimiyetini artırmasına ve ABD dolarının etkisini azaltmasına yardımcı olabilir.

Üçüncü neden, Çin’in ekonomik kapasitesi ve giderek artan büyümesiyle ilgilidir. Dünyanın ikinci büyük ekonomisi olan Çin, artık alternatif bir para birimi yaratacak güce sahiptir. Ekonomik gücün artmasıyla birlikte Çin, kendi para birimini uluslararası düzeyde güvenilir bir para olarak tanıtabilir. Birçok Asya ve Afrika ülkesi ile hatta bazı Avrupa ülkeleri, ikili ticaretlerinde renminbi kullanmaya isteklidir; çünkü bu durum döviz dönüşüm maliyetlerini azaltabilir ve Çin ile ekonomik ilişkilerin gelişmesine katkı sağlayabilir.

Çin ayrıca finansal sistemini ABD’nin ekonomik yaptırımlarından korumaya çalışmaktadır. Renminbi’nin küresel ölçekte kabul gören bir para birimi hâline gelmesi durumunda, bu durum Çin’in ABD’nin mali yaptırımlarına karşı daha dirençli olmasına yardımcı olabilir. Günümüzde Çin, finansal piyasalarını güçlendirmek, uluslararası işlemlerde yuan kullanımını artırmak ve renminbi için finansal altyapıyı geliştirmek amacıyla yoğun çabalar göstermektedir.Bunun yanı sıra Çin, para birimini küresel düzeyde güçlendirerek, dolara bağımlı mevcut tek kutuplu finansal sistemin yerine çok kutuplu bir finansal sistem kurmayı hedeflemektedir. Bu adım yalnızca Çin’in değil, küresel ekonomide doların hâkimiyetinden kurtulmak isteyen diğer ülkelerin de yararına olacaktır.

Bir diğer nokta ise, Şi’nin bu açıklamalarının küresel piyasalardaki belirsizliğin arttığı bir dönemde yapılmış olmasıdır; zira ABD doları zayıflamıştır. Öte yandan, ABD Merkez Bankası (Federal Reserve) yönetimindeki değişiklikler ile jeopolitik ve ticari gerilimler, birçok ülkenin merkez bankasını dolara dayalı varlıklara olan bağımlılıklarını yeniden gözden geçirmeye zorlamıştır. Bu durum, geçtiğimiz hafta ABD Başkanı Donald Trump’ın doların küresel değerindeki zayıflamaya ilişkin açıklamaları ve doların durumunu “çok iyi” olarak nitelendirmesinin ardından, ABD para biriminin son dört yılın en düşük seviyesini kaydetmesiyle daha da dikkat çekmiştir.