Trump neden NATO’ya öfkeli?

Pars Today – Trump bir yandan NATO üyesi Kanada’nın tüm topraklarına göz dikmiş durumda, diğer yandan ise NATO’nun bir başka üyesi olan Danimarka’nın büyük bir kısmını ele geçirmek istiyor.

ABD Başkanı Donald Trump’ın Batı’nın en önemli askerî ittifakı olan NATO’ya yönelik öfkesi gün geçtikçe artıyor. Son olarak Trump, Truth Social adlı sosyal medya platformunda şunları yazdı: “NATO geçmişte bize yardımcı olmadı, gelecekte de olmayacak.”Trump’ın bu sözleri, Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü’nün, ABD ve İsrail’in İran’a karşı saldırgan savaşında Washington’a eşlik etmemesine bir göndermedir. Bu yıl 28 Şubat’ta başlayan ve yaklaşık 40 gün süren ortak ABD–İsrail saldırısının ardından NATO üyeleri bu savaşa dahil olmayı reddettiler. Bazı NATO üyesi ülkelerin liderleri açıkça bu savaşın NATO’nun savaşı olmadığını ve İran’a saldırmak için hiçbir gerekçe bulunmadığını ifade ettiler. NATO Anlaşması’na göre, bu teşkilatın bir üyesi saldırıya uğradığında tüm üyeler ortak savunmada bulunmakla yükümlüdür. Oysa İran, 28 Şubat’ta ABD’ye saldırmamıştı ve bu nedenle NATO’da kolektif savunma kuralı işletilmedi. NATO’nun bu yaklaşımı, ittifakın en önemli üyesi olarak ABD Başkanı’nın öfkesine yol açtı. Son haftalarda Trump, NATO’yu ve üye ülkeleri defalarca sert sözlerle hedef aldı. Hatta bir keresinde açıkça ABD’yi bu ittifaktan çıkarma fikrini düşündüğünü söyledi; böyle bir adım gerçekleşirse Batı’nın temel güvenlik yapısının fiilen çökmesi anlamına gelir. Gerçi daha önce ABD Kongresi, ülkenin NATO’dan ayrılmasını yalnızca Kongre onayıyla mümkün kılan bir yasa çıkarmıştı ve böyle bir kararın Kongre desteği alması pek olası görünmüyor. Buna rağmen Trump, NATO’ya yönelik sözlü saldırılarına ve ayrılma tehdidine devam ederek üye ülkeleri ABD’nin dünya genelindeki savaş odaklı gündemine – Ukrayna’dan Venezuela’ya, İran’dan Çin’e kadar – uymaya zorlamak istiyor. Bu arada, mevcut ABD Başkanı’nın NATO’ya karşı güç kullanma ve tehdit içeren yaklaşımı Atlantik’in iki yakasındaki müttefikler arasında büyük korku ve endişe yaratmış durumda. Trump, bir yandan NATO üyesi Kanada’nın tamamına göz dikiyor, diğer yandan NATO üyesi Danimarka’nın büyük bir kısmını ele geçirmek istiyor. ABD Başkanı, Danimarka toprağı olan Grönland Adası’nı zorla alabileceğini bile söyleyerek tehditte bulundu; böyle bir tehdidi Rusya dahi hiçbir NATO üyesi için dile getirmemiştir. Öte yandan, mevcut ABD yönetimi Ukrayna savaşı konusunda NATO üyelerinin görüşlerini dikkate almadan Kiev’i, savaşın sona ermesi karşılığında Ukrayna topraklarının bir kısmından vazgeçmeye zorlamaktadır; bu da Avrupalıların büyük endişesine neden olmuştur. Ayrıca son bir yılda mevcut ABD yönetimi, NATO üyesi ülkelerin iç işlerine müdahale ederek Trump’a yakın muhafazakâr partilerin ve siyasetçilerin iktidara gelmesini sağlamaya çalışmaktadır. NATO üyelerinin Trump’ın Amerikası karşısında derin korku ve güvensizlik içinde olduğu böyle bir ortamda, ABD Başkanı bu askerî ittifakın neden Washington’un politikalarını desteklemediğinden şikâyetçidir. Oysa böyle bir talebe boyun eğmek, NATO üyelerinin ulusal çıkarlarını görmezden gelmek ve bu ülkeleri giderek kaprisli ve bencil bir ABD başkanının elinde bir araca dönüştürmek anlamına gelir. İşte bu duruma karşı gösterilen direnç, Trump’ı son derece öfkelendirmiş ve ittifakın iç bütünlüğünü eşi benzeri görülmemiş bir şekilde tehlikeye atmıştır.