Londra’da istifa şoku / İngiltere Savunma Bakanı’nın istifasının perde arkasında ne vardı?

Parstoday - İngiltere Savunma Bakanı John Healey’nin ani istifası; artan askeri harcamalar üzerindeki gizli anlaşmazlıkları, Ukrayna savaşının yarattığı baskıyı ve Londra’nın Batı Asya’daki maceracı politikalarının maliyetini, kabinenin kalbinde açık bir krize dönüştürdü.

Parstoday’in IRNA’ya dayandırdığı habere göre, İngiltere Savunma Bakanı John Healey perşembe günü Başbakan’a hitaben yazdığı sert bir mektup yayımlayarak, ülkenin savunma yatırım planında öngörülen mali kaynakların yetersiz olması nedeniyle kabinedeki görevine artık devam edemeyeceğini açıkladı. Healey, İngiliz hükümetinin yeni mali planının silahlı kuvvetlerin hazırlık düzeyini düşürebileceğini, operasyonlardaki askerler için riski artırabileceğini ve İngiltere’yi daha güvensiz bir hale getirebileceğini belirtti.

Healey mektubunda, hükümetin silahlı kuvvetlerdeki eksikliklerin derinliğinin ve savunma sektörüne yönelik artan baskının farkında olduğunu; ancak Starmer’ın bu duruma rağmen gerekli adımları atamadığını ve Hazine’nin de artan tehdit koşullarında ülkenin savunması için gereken kaynakları sağlamayı istemediğini yazdı.

İngiliz medyasının haberlerine göre, anlaşmazlığın ana ekseni, İngiltere ordusunun yeniden yapılandırılması, teçhizatı ve hazırlık seviyesinin önümüzdeki yıllarda nasıl ilerleyeceğini belirlemesi beklenen yeni savunma yatırım programıydı. Ancak bu program, Savunma Bakanlığı, Hazine ve Başbakanlık Ofisi arasındaki görüş ayrılıkları nedeniyle defalarca ertelendi.

The Guardian’ın haberine göre, söz konusu plan savunma harcamalarını gelecek yıl gayrisafi yurt içi hasılanın %2,6’sından, 2030’da yalnızca %2,68’e çıkarıyordu. Oysa Healey, bu oranın 2030’a kadar %3’e ulaşmasını talep ediyordu.

Reuters de Haley'nin istifasını, Starmer ve İngiliz Maliye Bakanı Rachel Reeves ile aylarca süren sonuçsuz müzakerelerin bir sonucu olarak değerlendirdi ve istifanın hükümetin ana krizini ortaya koyduğunu, Londra'nın bir yandan askeri harcamaları artırmaya çalışırken, diğer yandan kaynak yetersizliği, artan borç, vergi baskısı ve yükselen sosyal yardım maliyetleriyle boğuştuğunu gösterdiğini yazdı.

Healey’nin istifası, İngiltere hükümetinin son aylarda Avrupa’da askerî rolünü genişletme, Ukrayna’ya desteği sürdürme, NATO görevlerinde daha aktif olma, deniz gücünü güçlendirme ve Batı Asya’daki güvenlik düzenlemelerine katılma yönündeki söylemleri sürerken geldi. Ancak savunma bakanının mektubu, İngiltere’nin güvenlik yapısı içinde bile hükümetin bu ölçekteki taahhütlerin maliyetini karşılayabilme kapasitesine dair ciddi şüpheler bulunduğunu gösterdi./