ABD'nin İran'a Karşı Savaşı Ara Seçimlerde Kongre Seçimlerini Nasıl Etkiliyor?
Parstoday – Reuters'ın yaptığı bir kamuoyu araştırmasına göre, ABD'nin İran'la savaşı şimdiden Kasım 2026 ara seçimleri üzerinde etkisini göstermeye başladı ve Demokratlar Cumhuriyetçilere kıyasla dikkat çekici bir üstünlük elde etmiş durumda.
Parstoday'in haberine göre, Amerikalılar yaklaşık on yıldır ilk kez Reuters/Ipsos anketinde ekonomiyi yönetme konusunda Demokratları Cumhuriyetçilere tercih etti. Aynı ankete göre ABD Başkanı Donald Trump'ın performansından memnuniyet oranı %35'e geriledi. Bu oran geçen ay %37 idi. Araştırma, Trump'ın ekonomiyi yönetme biçiminin, özellikle İran'a yönelik saldırıların ardından enerji fiyatlarında yaşanan artışın, partisinin Kasım 2026 ara seçimlerindeki şansını olumsuz etkileyebileceğini ortaya koyuyor.
Ankete göre, Kongre seçimlerine kayıtlı seçmenlerin %42'si bir Demokrat adaya, %37'si ise seçim bugün yapılsa bir Cumhuriyetçi adaya oy vereceğini belirtti. Bağımsız seçmenler arasında Demokratlar, Cumhuriyetçilere karşı 12 puanlık bir farkla önde bulunuyor. Buna göre, Trump'ın İran'a yönelik yasa dışı saldırısı, Cumhuriyetçilerin Kasım 2026 seçimlerini kazanma ihtimalini önemli ölçüde azaltmış görünüyor.
Asıl soru ise şu: İran'la savaş neden Demokratların lehine sonuçlandı? Bu konuda birkaç noktaya değinilebilir:
1. Enerji fiyatlarındaki sert artış, Cumhuriyetçilerin geleneksel ekonomik üstünlüğünü zayıflattı.
Cumhuriyetçiler uzun yıllardır ekonomi konusunda Demokratlara üstünlük sağlıyordu. Ancak ABD ve İsrail'in 28 Şubat 2026'da İran'a yönelik geniş çaplı askeri saldırılar başlatmasının ardından bu avantaj hızla ortadan kalktı. Savaş, Amerikalı ailelerin günlük yaşam maliyetlerini doğrudan etkiledi. İran'la çatışmaların başlamasından bu yana benzin fiyatları %25'ten fazla arttı ve galon başına ortalama fiyat 1 dolardan fazla yükseldi. Bloomberg'e göre İran'ın misilleme saldırıları, dünya petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinde aksamalara yol açtı.
Günlük yaşam maliyetlerindeki artış, haber başlıklarından çıkarak her ailenin benzin masrafına yansıdığında, seçmenlerin iktidar partisine yönelik memnuniyetsizliği soyut bir düşünceden somut bir oy verme motivasyonuna dönüşüyor. Reuters'ın analizine göre, Cumhuriyetçilerin ekonomi konusundaki avantajı "Trump'ın mevcut başkanlık döneminde kademeli olarak zayıfladı ve son aylarda sıfıra indi."
2. ABD'nin İran'a karşı savaşı Amerikan kamuoyunda popüler değil.
Trump başlangıçta bu saldırıyı "güç gösterisi" olarak tanımladı. Ancak kamuoyu araştırmaları farklı bir tablo ortaya koyuyor.
Çatışmaların ilk günlerinde Amerikalıların yalnızca %27'si İran'a yönelik askeri saldırıyı desteklerken, %43'ü buna açıkça karşı çıktı. Temmuz ayı sonuna kadar savaşa verilen destek sürekli olarak %40'ın altında kaldı. Quinnipiac Üniversitesi'nin anketine göre seçmenlerin %60'ı ABD'nin İran'daki askeri faaliyetlerine karşı çıkıyor. Associated Press–NORC anketine göre ise Cumhuriyetçi seçmenler arasında bile İran'a kara kuvveti gönderilmesini destekleyenlerin oranı yalnızca %20.
Daha dikkat çekici olan ise Trump'ın en sadık destekçileri (MAGA hareketi) arasında bile savaşa verilen desteğin %13 oranında azalmış olmasıdır. Bir savaş ne rakibinin saygısını kazanabiliyor ne de kendi vatandaşlarının desteğini alabiliyorsa, bunun siyasi bedeli kaçınılmaz olarak iktidar partisinin omuzlarına yüklenir.
3. Trump'ın kriz yönetimi kamuoyundaki güveni daha da sarstı.
İran'a karşı yürütülen savaş yalnızca Beyaz Saray'ın politika eksikliklerini değil, Trump'ın liderlik konusundaki yetersizliklerini de gözler önüne serdi. Pentagon, savaşın maliyetinin şimdiye kadar 37,5 milyar dolara ulaştığını açıkladı. Her iki partiden Kongre üyeleri de savaşın gidişatı ve gelecek planları hakkında Kongre'nin zamanında bilgilendirilmemesinden dolayı Trump ve ekibini eleştirdi.
Trump birkaç kez savaşın "sona erdiğini" ilan etmeye çalıştı, ancak ABD'nin İran'a yönelik saldırıları devam etti. ABD Başkanı ne çatışmaları kontrol altına alabiliyor ne de halka net bir gelecekperspektifi sunabiliyorsa, seçmenlerin güveni geri dönüşü zor bir şekilde sarsılır.
Bütün bu gelişmeler, özellikle Kasım 2026'da yapılacak Kongre ara seçimleri öncesinde önemli siyasi sonuçlar doğuruyor. Bunlardan bazıları şunlardır:
1. Kongre'nin kontrol dengesinin değişmesi: Cumhuriyetçiler hem Temsilciler Meclisi'nde hem de Senato'da çok küçük bir çoğunluğa sahip. Anketlerde görülen %5'lik fark, kritik sandalyelerin sayısı göz önüne alındığında Kongre'nin kontrolünü değiştirebilir. Time dergisinin belirttiği gibi, birçok saygın kamuoyu araştırma kuruluşu Demokratların çeşitli göstergelerde yükselişini doğruluyor.
2. Ekonomi kartının Demokratlara geçmesi tarihi bir gelişme niteliğinde: Cumhuriyetçiler 2017'den bu yana ekonomiyi yönetme becerisini en önemli seçim avantajı olarak sunuyordu. Bu üstünlüğün, ekonominin seçmenler için en önemli konu olduğu bir yılda kaybedilmesi, Cumhuriyetçilerin en güçlü propaganda aracını yitirdiği ve seçim kampanyasını başka konular üzerine kurmak zorunda kalacağı anlamına geliyor.
3. Dış politikanın ABD iç siyasetinde belirleyici bir değişkene dönüşmesi: İran'a karşı savaş, günümüz dünyasında sınır ötesindeki askeri bir operasyonun ekonomik zincirleme etkilerinin birkaç ay içinde ülke içindeki siyasi dengeleri değiştirebildiğini gösterdi.
Enerji fiyatlarındaki artış, İran'daki uzak savaş alanını yakıt faturaları aracılığıyla Amerikan ailelerinin günlük yaşamına taşıdı ve dış politikayı yalnızca elitlerin ilgilendiği bir konu olmaktan çıkararak her seçmenin oy verme davranışını etkileyen önemli bir faktör hâline getirdi.
Görünüşe göre Reuters anketinde Demokratların öne çıkması, bu partinin programlarının aniden daha cazip hâle gelmesinden değil; popüler olmayan bir savaşın Amerikan ailelerinin ekonomik yaşamı üzerindeki somut etkilerinden kaynaklanıyor. Benzin fiyatları iktidar partisinin performansını ölçen temel göstergeye dönüştüğünde, İran savaşı artık yalnızca Fars Körfezi kıyılarındaki bir çatışma değil, Kasım 2026 seçim sandıklarında en ağır siyasi yüklerden biri olacaktır.