Trump’ın İran için artık bir hatıradan ibaret olan tehditlerine dönüşü
Pars Today - Trump, “dünyanın en ezici ekonomik operasyonu” vaadiyle İran’ı bir kez daha tehdit etti. Ancak iki dönemlik azami baskı deneyimi, yaptırımların İran’ın petrol satışlarını sıfırlamak bir yana, petrol satışlarında rekor kırılmasına yol açtığını gösterdi.
Pars Today’in Fars Haber Ajansı’ndan aktardığına göre, Trump dün gece “dünyanın en ezici ekonomik operasyonu” anahtar sözcüğüyle İran’a yönelik yeni bir tehdit aşaması başlattı. Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, herhangi bir ülkenin kendi finans kuruluşlarının, işletmelerinin, havalimanlarının veya devlet kurumlarının İran’a herhangi bir can simidi sağlamasına izin vermesi halinde, kendisinin de çok ağır ekonomik sonuçlarla karşı karşıya kalacağını yazdı. Ancak Trump, İran’a yönelik ilk bankacılık yaptırımının Kasım 1979’da, ağır petrol yaptırımlarının başlangıcının Mart 1995’te, İran’ın havacılık sektörüne odaklanan yaptırımların Ağustos 2018’de ve İran’a yönelik en kapsamlı ticari yaptırımların ise Haziran 1980’de başladığını bilmiyor.Son 10 yılda, Trump’ın 2018’de İran’ın petrol satışlarını sıfırlama hedefiyle başlattığı ilk azami baskı döneminin ardından, İran’ın petrol satışlarında nükleer anlaşma dönemindeki seviyeye denk gelen bir rekor kırıldı. Trump’ın ikinci başkanlık döneminin başlamasından itibaren İran’a karşı yeniden azami baskı politikası uygulanmaya başlandı. Ancak bu kez söz konusu politikanın İran’ın petrol satışları üzerindeki etkisi sıfır oldu. Şimdi ise ABD, iki kez uyguladığı azami baskı politikasının ardından bir savaşta başarısız olmasının sonrasında yeniden İran ekonomisine odaklanmış durumda. Yaptırımlar ve iç engeller, İran ekonomisini olumsuz etkileyen iki temel faktör olarak değerlendiriliyor. Ekonomist Abbas Ahundi, yaptırımları İran ekonomisinin mevcut durumunu etkileyen en önemli parametre olarak görüyor ve yaptırımlar kaldırılmadığı sürece İran için ekonomik büyümenin mümkün olduğunun düşünülmemesi gerektiğine inanıyor.
Ancak üniversite profesörü Said Leylaz, yaptırımların halk üzerindeki ekonomik baskının artmasında etkili olduğunu, fakat hiçbir zaman temel faktör olmadığını belirtiyor. Leylaz, “Biz içeride ne zaman etkili bir şekilde hareket ettiysek yaptırımların etkisini sıfırladık. Bunun örneği de Trump’ın ilk azami baskı döneminin etkisiz hale getirilmesidir” diyor. Emir Kebir Üniversitesi düşünce kuruluşunun raporuna göre, İran ekonomisinin kuralsızlaştırılması, kaynakların optimum şekilde tahsis edilmesi, düşük gelirli kesimler için güçlü bir geçim güvencesi oluşturulması, dünyadaki stratejik ortaklarla ticari ilişkilerin güçlendirilmesi ve hepsinden önemlisi hükümet yetkilileri tarafından zayıflık sinyali verilmesine son verilmesi, Trump’ın yeni azami baskı dönemine karşı izlenmesi gereken en önemli adımlar olarak sıralanıyor.