AB komisyonunun ortak savunma fonu kurma kararı

Avrupa Komisyonu Başkanı Juncker, Kasım ayının 9'ünda Berlin'de düzenlenen bir toplantıda AB'nin ortak ordu kurması gerektiğini, Avrupa’nın karşı karşıya olduğu güvenlik tehditleriyle mücadele etmek için Avrupa ordusunun kurulması gerektiğini, Amerikalıların sonsuza kadar Avrupa’nın güvenliğini sağlamayacağını, Dünyanın efendiye ihtiyacı olmadığını söyledi.

 AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini, birlik ülkelerinin güvenliği ve savunması için kabul edilen yeni planın AB ordusunu içermediğini söyledi.
 AB ülkelerinin dışişleri bakanlarının katıldığı toplantı sonrasında konuşan Mogherini, “Bugün 28 ülkenin tümü olarak Avrupa Birliği’nin güvenliği ve savunması konusunda yeni bir plan üzerinde karar verdi. Bu, Avrupa ordusuyla alakalı değil; diyebilirim ki NATO bile NATO ordusuna sahip değil” dedi.
 AB temsilcisi, savunma planının yeni bir yönetim merkezi, AB’nin sınırlarının korunması ya da NATO’yla rekabet içine girilmesiyle ilgili olmadığını da sözlerine ekledi.
   ABD'nin yeni başkanı seçilen Donald Trump'a Avrupa'nın kendi savunma masraflarını karşılayacağı mesajını göndermek isteyen AB, son 10 yılın en büyük savunma ve araştırma fonunu kurma kararını aldı. Fon için 25 ile 100 milyar euro arası bir rakam düşünülüyor.

Avrupa Birliği, savunma harcamalarında son 10 yıldır bilinçli olarak yapılan kısıntıları kaldırarak 'ortak savunma gücü' kurma konusunda 100 milyar Euro'ya varan bir bütçeyi onaylamaya hazırlanıyor. Avrupa Komisyonu, toplantısında, savunma işbirliğinin canlandırılması için 5 milyar Eurolük bir fon kurulmasını ve AB'nin ortak bütçesinden ve kalkınma bankasından askeri araştırmalara fon ayrılmasını yasaklayan kuralların iptalini önerdi.
ABD'de başkan seçilen Donald Trump'ın seçim kampanyası döneminde, Avrupa ülkelerinin savunma alanına daha çok yatırım yapmaları ve NATO'nun artık Avrupa ülkelerinin 'otomatik koruyucusu' olmaktan çıkması gerektiğini vurgulaması da AB ülkelerini savunma konusunda yeni adımlar atmasına sebep oldu. 
  AB Komisyonu'ndan bu konuda getirilen öneriler arasında bulunan 'Ortak Avrupa Güvenlik ve Savunma Birliği' kurulması planının Aralık ayında düzenlenecek AB zirvesinde kabul edilmesi bekleniyor. Bu plan ile kurulacak birliğin NATO'ya rakip olmayacağının altı çiziliyor. AB Komisyonu yetkilileri, hedefin ortak bir 'Avrupa ordusu' kurmak olmadığını belirtti. Ayrıca kurulacak bu birliğin idaresi için sivil ve askeri yönetim kademelerinin kurulacağı bildirildi. Oluşturulacak fon ile AB'nin savunma sanayi alanında daha aktif hale gelmesi hedefleniyor. Fon üzerinden yapılacak yatırımların çerçevesi ve içeriği ise AB üyesi ülkeler tarafından belirlenecek.
  Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı Jyrki Katainen ise, "Bu bir AB ordusu kurulacak ya da sosyal güvenlik yerine askeri güvenliğe para harcanacak demek değil" dedi. "Giderek çoğalan tehditlerle karşı karşıyayız ve harekete geçmemiz gerekiyor" diyen Finlandiya eski başbakanı Katainen, elde edilecek tüm savunma varlıklarının ulusal hükümetlere ait olacağını vurguladı. Önerinin temeli, parasal katkı yapacak AB hükümetlerinin aynı zamanda borç da alabilmelerine imkân veren bir savunma fonu oluşturmak. Böylece helikopter ya da insansız hava araçları gibi savunma programları için her zaman kullanılacak para var olacak.  AB savunma Fonuna, Avrupa Yatırım Bankası da destek verebilecek. Ancak bundan önce bankanın askeri projeleri desteklemesine karşı getirilmiş olan yasağın kaldırılmasını, üye ülkelerin çoğunluğu onaylamak zorunda.
 Kurulmasından önce hükümetlerarası bir anlaşma gerektiren fon için önerilerden biri de, tahvil ihracı ile finans piyasalarından sermaye sağlamak. Bu durumda Komisyon fonu yönetecek ancak sahibi olmayacak. Öneride, ağır kamu borçları olan Fransa ve İtalya'ya kolaylık göstermek için, bir ülkenin fona kattığı ancak doğrudan askeri malzeme alımı için harcamadığı meblağın, o ülkenin bütçe açığından düşülmesi hükmü de getirildi. AB kurallarına göre üyelerin bütçe açığının, ekonomik üretiminin yüzde 3'ünü aşmaması gerekiyor. Bu öneriden ayrı olarak, AB'nin yıllık 150 milyar Euro civarında olan bütçesini de denetleyen Avrupa Komisyonu, 2011 yılından itibaren her yıl bütçeden 500 milyon Euro'nun askeri araştırmalar için kullanılmasının artık uygun olacağı görüşünü de belirtti.

  AB'nin askeri ve savunma Harcamaları geçen 10 yılda aynı düzeyde seyrederek 200 milyar Euro'da kaldı. Buna karşılık Çin, aynı süre zarfında savunma harcamalarını yüzde 150 artırdı. Aynı şekilde ABD, sadece 2015'te AB'nin toplam savunma harcamalarının iki katından daha fazla savunma harcaması yaptı. Amerika'nın ise AB ortak ordusunun kurulmasını engelleyeceği söyleniyor. Nitekim NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg geçenlerde yaptığı açıklamada Amerika liderliğinin dünya çapında sarsılmaması ve NATO'nun takviye edilmesi gerektiği uyarısında bulundu.