NATO genel sekreterinin Amerika ziyareti

Kuzey Atlantik Paktı teşkilatı (NATO) genel sekreteri Yens Stoltenberg pazartesi Amerikalı yetkililerle özellikle ülkenin savunma bakanı ile görüşmek amacıyla Washingtona 3 günlük bir ziyaret gerçekleştirdi. NATO genel sekreteri Amerika savunma bakanı James Matis ile yaptığı görüşmede NATO'nun savunma harcamaları ve terörizmle mücadele süreci konularında istişarelerde bulundu.

NATO genel sekreteri Yens Stoltenberg Amerika başkanı Donald Trumpın Beyaz Saraya girmesinden sonra bu ülkeye ilk defa gidiyor. NATO'nun en önemli sorunu ve kaygısı değir bir değişle onun Amerika temaslarından güttüğü en önemli hedefi, Amerika başkanının hedefi olan NATO'nun Avrupalı üye ülkelerinin bu kurum bütçesindeki payının arttırılması ve Avrupalı müttefiklerinin askeri bütçesinin bu ülkelerin gayrı safi yurtiçi hasılasının yüzde iki oranında arttırılmasıdır.

NATO üyesi ülkelerin GSYİH'nın yüzde ikisini askeri konularına ayrılmasına taahhüt etmelerine rağmen, Britanya, Polonya, Stonya ve Yunanistan verdikleri taahhütlerine uyarak bunu hayata geçirmişlerdir. Amerika halihazırda kendi GSYİH'nın en yüksek oranını askeri harcamalarına ayırmış bulunmaktadır ki bunun NATO üyesi diğer ülkelerin sahip oldukları orandan çok fazladır. Amerika 2014'de GSYİH'nın yüzde 3.5 kadarını askeri harcamalarına ayırmıştır halbuki AB'nin ekonomi motoru ve en önemli ülkesi olan Almanyanın GSYİH'nın yüzde 1.2'sini askeri harcamalarına ayırmıştır. Bu rakam 2014 yılında İngiltere için yüzde 2.2 olmaktadır.

Aslında Amerika başkanı Donald Trumpın bu yöndeki talebi NATO genel sekreterince destek görmüştür. Ukrayna krizinden önce NATO'ya üye olan diğer ülkelerin bazı nedenlerden ötürü iktisadi ve askeri harcamalarının azalmasına yönelik kararlar almak zorunda kalmaları gibi sorunlarla karşı karşıya kalmışlardır. Bu da bir gerçek ki, NATO'nun aldığı karar uyarınca bu teşkilata üye olan ülkeler GSYİH'nın en az yüzde ikisini savunma ve askeri harcamalara ayırmaları gerekiyor.

NATO genel sekreteri Yens Stoltenbergin Amerikanın üst düzey askeri yetkililerinin taleplerini kabul ettiği anlaşılıyor ve Avrupalı ülkelerin bu yönde açık kararlar almalarını istiyor. NATO genel sekreterinin Amerikanın siyasi ve askeri üst düzey yetkilileriyle yaptığı görüşmedeki ikinci önemli mesele ise, terörizmle mücadele ve IŞİD karşıtı koalisyon güçlerinin nasıl takviye edilmesidir.

Bu yüzden Stoltenberg bugün, Amerika dışişleri bakanı Rex Tilerson başkanlığında IŞİD karşıtı koalisyon konusundaki oturuma katılması bekleniyor. NATO bu koalisyonda IŞİD karşıtı askeri operasyonları desteklemek ve Iraklı ve Kürt askerlerini eğitmesi yoluyla önemli rol ifa ettiğini iddia ediyor. Amerikanın öncülüğündeki IŞİD ile sözde mücadele eden uluslararası koalisyon eylül 2014 yılından itibaren Suriyedeki IŞİD unsurlarına karşı hava operasyonunu başlatmıştır. Bu saldırılar pek fazla başarı elde edememiştir ve bunun yanısıra Irak ve Suriyedeki altyapı tesisleri ve sivil insanları da bu saldırılar neticesinde büyük hasara uğramıştır. Sözde IŞİD karşıtı Amerika ve uluslararası koalisyonun bu terör örgütüyle mücadele edilmesinde ne denli sadık kaldığı meselesine şüpheyle bakılıyor.