Katar ve 4 Arap rejimi arasındaki krizde iyileşme gözükmüyor

Son günlerde Katar ile Arabistan’ın başını çektiği dörtlü ittifakın arasındaki krizin çözümü için yeni bir girişim başlatılmış olmasına karşın Katar Dışişleri Bakanı Muhammed bin Abdurrahman Al-i Sani bir kez daha Doha yönetimi ancak Katar’ın milli egemenliğine zarar vermeyecek bir müzakere masasına oturacağını açıkladı.

Umman Dışişleri Bakanı Yusuf bin Alevi 7 Eylül Perşembe günü Katar’ın başkenti Doha’ya geldi. Bakan Alevi Doha’da Katar Emiri Şeyh Tamim bin Hamd Al-i Sani ile Arap dünyasının içinde yaşanan krizi görüştü.

Bu ziyarete paralel olarak Kuveyt Emiri Sabah Ahmet Cabir Sabah da geçen gün Washington’da ABD Başkanı Donald Trump ile bir araya gelerek söz konusu krizi ele aldı. Bu arada ABD Başkanı Trump, Kuveyt Emiri Sabah ile görüştükten kısa bir süre sonra Katar Emiri Şeyh Tamim bin Hamd Al-i Sani ile bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi.

Bu gelişmelere bakıldığında, Katar ile Arabistan’ın başını çektiği dörtlü ittifakın arasındaki krizin çözümü için yeni bir inisiyatif başlatıldığı söylenebilir.

Katar ile Arabistan ve üç müttefiki BAE, Bahreyn ve Mısır arasındaki kriz geçen 5 Haziran tarihinde başladı ve şimdi bu krizin üzerinden yaklaşık üç ay geçtiği bir sırada bu krizin çözümü yönünde şimdiye kadar sarf edilen çabaların sonuca ulaşamadığı anlaşılıyor. Nitekim Kuveyt Emiri ve Katar Dışişleri Bakanının farklı açıklamaları ve ayrıca Katar’a yaptırım uygulayan dörtlü Arap ittifakının Cuma günü yayımladığı bildirinin içeriği de Katar ile Arabistan’ın başını çektiği dörtlü ittifakın arasındaki krizin devam ettiğini ortaya koyuyor.

Kuveyt Emiri Sabah, ABD Başkanı Trump ile görüşmesinde, Doha yönetimi Arap ülkelerinin gündeme getirdikleri şartları müzakere etmeyi içeren mektubuna olumlu cevap verdiğini belirtti. Oysa Katar Dışişleri Bakanı Muhammed bin Abdurrahman Al-i Sani, Umman Dışişleri Bakanı Yusuf bin Alevi ile görüştükten sonra yaptığı açıklamada, Katar’a yaptırım uygulayan 4 Arap rejimin 13 şartı Katar’ın milli egemenliği ile çeliştiğini belirterek, Doha yönetimi ancak Katar’ın hakimiyetine zarar vermeyecek ve uluslararası yasalara da aykırı olmayacak çerçevede müzakere etmeye hazır olduğunu ifade etti.

Öte yandan Katar devletine yaptırım uygulayan dört ülke 8 Eylül Cuma günü Katar Emiri ve Katar Dışişleri Bakanının açıklamalarına tepki olarak yayımladıkları bildiride, Doha yönetiminin 13 şartı müzakere etmek için önşart belirlemesi Katar’ın teröristlerin mali kaynakları ile mücadelede ciddi olmadığını ortaya koyduğunu belirtti.

Aslında bu bildiri Katar ile Arabistan’ın başını çektiği dörtlü ittifakın arasındaki krizin çözümü yönünde sarf edilen tüm çabaları boşa çıkaran bir adım oldu, çünkü söz konusu dört ülke açıkça Katar yönetiminin teröristlerin mali hamisi olmakla suçladı.

Bu yüzden şimdi akla gelen soru, neden bu krizin çözümü için sarf edilen çabaların hiç bir sonuca ulaşmadığı ve tarafların gerginlikleri gidermeye istekleri görünmemeleri sorusudur. Bu sorunun cevabını iki anahtar ve hayati terimde bulmak mümkün. Bunlar “istiklal” ve “emir komuta zinciri”dir. Katar yönetimi haklı olarak 13 şartı yerine getirmeyi milli egemenliğinin ihali olarak görüyor. İkinci nokta Arabistan’ın hâla kendini FKİK çerçevesinde üye ülkelerin ağabeyi gibi görmesidir. Buna göre Suud rejimi FKİK’e üye ülkelerin nasıl bir yol ve politika izleyeceğini ancak kendisinin belirlemesi gerektiğini ve üye ülkelerin de uygulaması gerektiğini düşünüyor.

Bu yüzden gözlemciler bu şartlarda Katar ile dörtlü Arap ittifakı arasındaki krizin devam edeceğini belirtiyor.