Nükleer anlaşma konusunda kongre Trump ile birlikte değil

Amerika kongresinde İran'ın barışçıl nükleer çalışmaları ile ilgili uluslararası Bercam nükleer anlaşmasını incelemek için tanınan iki aylık süre, Amerikan milletvekillerinin konu hakkında bir karar almadıkları bir ortamda sona eriyor.

Amerika başkanı Donald Trump 13 Ekim tarihinde tartışmalı ve İran İslam cumhuriyetine yönelik suçlamalarla dolu sözlerinde, İran'ın Bercam nükleer anlaşmasına bağlılığını onaylamayacağını söyledi. Bu kararla, 2015 yılında "İran nükleer anlaşmayı gözden geçirme yasası"nda öngörülen süreç başladı. Söz konusu yasaya göre Amerika başkanı İran'ın uluslararası Bercam nükleer anlaşmasına bağlılığını onaylamadığı halde, kongre İran'a karşı askıya alınan yaptırımların tekrar uygulanması için 60 günlük fırsatı olacaktır.

Trump'ın konuşmasından sonraki ilk günlerde bazı kongre temsilcileri, füze ve bölgesel konular hakkında İran'a baskı uygulamak amacı ile Bercam nükleer anlaşmayı sözde gözden geçirmek veya bazı maddeler eklemek hedefi ile bazı önerilerde bulundular. İran karşıtlığı ile bilinen aşırıcı cumhuriyetçi Bob Korker ve Tom Catten de bu bağlamda bir tasarı hazırladılar. Eğer bu tasarı onaylansaydı, İran'a karşı yaptırımların askıya alınma şartı, İran'ın savunma amaçlı füze çalışmaları ile düğümlenecekti, üstelik kongrenin bazı sabotajları ile de sonuçta Bercam nükleer anlaşması iptal edilebilirdi. Fakat Avrupa'dan çeşitli heyetlerin kongre temsilcileri ile sıkı görüşmelerin ardından Korker ve Catten önerisi kenara bırakıldı. Hatta kongre de "İran nükleer anlaşmasını gözden geçirme" yasasına da boyun eğmedi.

Böylece Amerika başkanı Donlad Trump 15 Ocak 2018 tarihinde bir kez daha İran'ın Bercam uluslararası nükleer anlaşmaya bağlı olup olmadığını onaylaması ya da ekim ayında olduğu gibi yine onaylamayarak konuyu kongreye havale edecektir. Başka bir ifade ile ekim ayında top bir kez Beyaz Saray'dan kongre sahasına atılmışken bu kez kongre Bercam topunu yine Beyaz Saray'a geri iade ederek, İran ve nükleer anlaşmaya karşı tüm laf kalabalıkları ve boş ithamlara rağmen, ameirkalı milletvekillerinin Bercam nükleer anlaşmayı iptal etme cesaretine sahip olmadıklarını gözler önüne serdiler.

Amerika'nın siyaset alanına inzivaya sürüklenmesinden duyulan endişe, Amerika'nın müttefiklerinin olumsuz tepkileri ve sonuçta İran'ın vereceği karşılıktan duyulan endişe, Amerika'da cumhuriyetçilerin Amerika'nın yasama ve yürütme organlarındaki hakimiyetine rağmen, Bercam nükleer anlaşmaya karşı her hangi bir girişimin gerçekleşmemesine sebep olmuştur.

Eski Amerikan istihbarat ve casusluk kurumu CIA başkanı David Petraos bu bağlamda yaptığı açıklamada, Bercam'ın ihlal edilmesinin, muhtemelen Amerika'yı İran'dan daha fazla inzivaya iteceğini belirtti.

Gerçi son bir yılda Amerikalılar dünyada İranofobiyi yaymak ve sabotajları ile İran'ın uluslararası Bercam nükleer anlaşmanın sağlamış olduğu ekonomi ve mali imkanlardan yararlanmasını engellemek veya en azından azaltmaya çalıştılar.

Fakat İran İslam cumhuriyeti cumhurbaşkanı Hasan Ruhani,  geçenlerde İngiltere dışişleri bakanı ile yaptığı görüşmede iki ülke arasındaki bankacılık ilişkilerinin nükleer anlaşmanın ardından geliştirilmesi gerektiğini bildirerek, “Anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle korunması gayet önemlidir ve biz de bu yönde İran milleti başta olmak üzere herkesin bu anlaşmadan yararlanması gerektiğini düşünüyoruz” ifadelerinde bulundu.

Fakat yine de Amerika başkanı Trump'ın "Amerika tarihinden en kötü anlaşma" olarak söz ettiği Bercam nükleer anlaşması güçlü bir şekilde varlığını koruyor./