15 Hordad kıyamının yıldönümü üzerine

İran İslam Cumhuriyeti nizamının büyük kurucusu İmam Humeyni’nin -ks- vefatı üzerinden tam 31 yıl geçiyor.

İmam Humeyni -ks- mücahit ve ilahi değerlere inanan bir şahsiyetti ve bu yüzden yaşamının önemli bir bölümü tağut ve haksızlıklar ve adaletsizliklerle mücadele ile geçti.

Gerçekte hş. 1342 yılında 15 Hordad kıyamı İran’ın çağdaş siyasi tarihinde İmam Humeyni’nin -ks- verdiği mücadelede önemli bir yeri olan ve İslam inkılabının kaderinde de büyük tesiri bulunan bir gelişmeydi. Nitekim bu inkılapçı hareketin şekillenme zemini çok yıllar önce ve Ağustos 1953’te İran’da yapılan Amerikan – İngiliz patentli darbe yıllarında başlamıştı.

15 Hordad kıyamı, bir millet bazı zorba güçlerin saldırısına ve zorbalığına maruz kaldığı vakit, bu zulümlere karşı direnebilecek ve kendi kaderini belirleyebilecek tek gücün yine o milletin iradesi olduğunu ortaya koydu.

İmam Humeyni -ks- şah rejiminin en baskıcı günlerinde yaptığı konuşmaları ve yayımladığı bildirileri ile tağut rejimi hakkında ifşaat yapmaya başladı. İmam bu doğrultuda 15 Hordad kıyamını tetikleyen tarihî nutkunu bu tarihten iki gün önce yani 13 Hordad’da Kum kentinde Feyziye medresesinde yaptı.

İmam Humeyni’nin -ks- konuşması şah rejiminin Beyaz Devrim adı altında eyalet ve velayet dernekleri yasasını çıkarma kılıfı ile İran milletine yaptığı zulme tepkiydi. Ancak bu yasa sömürücü mahiyeti yüzünden kamuoyu ve özellikle dindar kesimlerin geniş çaplı itirazları ile karşılaştı

İran takvimine göre hş. 1342 yılının 15 Hordad günü Pehlevi rejiminin ajanları Kum dini ilimler merkezinde yaptığı ünlü konuşması ile zalim şah rejimi ve Amerikalı ve İsrailli patronlarının cinayetlerini ifşa etmesinin ardından İmam Humeyni’nin -ks- itiraz sesini bastırmak için düzenlediği operasyonda İmam Humeyni’yi -ks- tutuklayarak Tahran’da bir hapishaneye getirdi. O gün yaklaşık 15 bin inkılapçı Müslüman kana bulandı ve böylece bugün İran tarihinde 15 Hordad kıyamı olarak kayda geçti. Protesto eylemleri günlerce sürdü ve her gün şehit ve yaralı sayısı artmaya başladı.

Gerçi şah rejimi bir süre sonra İmam Humeyni’yi -ks- serbest bıraktı, ancak itirazlar devam etti ve İmam susmadığı gibi, daha büyük bir azim ve irade ile şah rejimi ve onu destekleyen istikbar düzenini eleştirmeye devam etti. Bu itiraz ve eleştiriler sonunda İmam’ın yeniden tutuklanması ve 15 yıl süren sürgünle sonuçlandı. İmam Humeyni -ks- bir süre Türkiye’de, ardından Irak’ın Necef kentinde ve en son Fransa’da sürgün hayatı yaşadı.

İmam Humeyni -ks- bir konuşmasında 15 Hordad 1342 kıyamı hakkında şöyle buyurdu:

15 Hordad günü Aşura günü gibi mazlum İran milletinin yas günü olduğu gibi, İslam ve Müslümanların yeniden doğuş günüdür. 15 Hordad hamasetini anmak, tarih boyunca insani değerleri anmaktır. 15 Hordad kıyamı şahın mitolojik zulüm gücünü kırdı ve tüm efsaneleri ve büyüleri batıl etti. O gün cesur kadınların, erkeklerin ve gençleri şehadeti şeytani güç barajının temellerini sarstı. Varoşlarda yaşayan silahşorların kanı, zulüm saraylarını dağıttı. O gün büyük İran milleti kıyamı ve aziz evlatlarının kanını sunmasıyla gelecek kuşakların kıyam yolunu açtı ve olmazları olur yaptı.

İmam Humeyni -ks- mazlum milletlerin arasında en zorlu şartlarla en büyük zaferleri elde etme inancını güçlendirdi ve gerçek mücadele meydanında gerçek iktidar milletlere ait olduğunu ve küresel güçlere dayanmaksızın büyük bir siyasi değişime zemin oluşturulabileceğini gösterdi.

Bu yüzden İran İslam inkılabı zafere kavuştuktan sonra dünyanın özgürlük peşinde olan milletlere ilham kaynağı oldu ve başta İslam ülkeleri olmak üzere birçok siyasi hareket tarafından örnek alındı, nitekim bugün İran İslam inkılabı üzerinden kırk yılı aşkın bir süre geçtiği halde halâ birçok ülkede inkılapçı hareketlere ilham kaynağı olmaya devam ediyor.

Gerçekte İmam Humeyni -ks- kurtarıcı siyasi düşüncelerini yaygınlaştırmakla İslam dinini ve İslami toplumları inzivadan çıkardı ve hak ve adalet yolunda mücadeleyi somut hale getirdi. Bu gün İmam’ın siyasi düşüncelerinin evrensel hale gelmesi, İslam inkılabının adalet, hak ve hakikat peşinde olduğunu ortaya koyuyor. İmam Humeyni -ks- Müslüman milletleri bilinçlendirmek ve uyandırmakla İslam dünyasının mahrum ve mustazaf kesimlerine mücadele etmek için gerekli cesareti ve şecaat ruhunu kazandırdı

İmam Humeyni’nin -ks- başlattığı büyük hareket, inkılap değerlerine evrensel değerlere çevirdi ve milletlerin haklarını savunma ilkesi direniş hareketleri kalıbında ortaya çıkmaya başladı. Buna göre İran İslam inkılabı dünyanın siyasi ve sosyal alanlarında haktalepliğin simgesi haline geldi.

Aslında tüm bunlar İmam Humeyni’nin -ks- siyasi düşüncelerinin mahiyetinde tecelli eden inkar edilemez gerçeklerdir. Buna göre İmam’ın siyasi düşünceleri bölgede ve hatta dünya genelinde büyük ve köklü değişimlerin başlangıcı oldu. İmam Humeyni’nin -ks- İslam’ın siyasi kapasitelerini tanıtmak üzere başlattığı büyük hareket, güçlü bir mekanizma olarak o günlerin iki kutuplu dünya düzenini sorgulamaya başladı.

İran milletinin kıyamında ve bu kıyamın süreklilik arz etmesinde en önemli etken, İmam Humeyni’nin -ks- kişiliği ve direnişçi ruhu ve istikbar ile mücadele sürecinde kesin tavrıydı. 15 Hordad tarihi kıyamı doğrudan ve hiç bir şeyden çekinmeksizin Amerika ve İran’ın despot şah rejimi dönemindeki baskıcı şartlarına rağmen ilişkilerini sorgulamaya başladı. Bu yüzden bu inkılapçı hareket İran’ın sosyal ve siyasi gelişmelerini çok hassas bir aşamaya taşıdı ve şah rejiminin kanlı baskınına rağmen bu hareket durmadı ve hatta İmam Humeyni -ks- yurt dışına sürgün edildikten sonra da etkisini sürdürdü ve sonunda şah rejimi ile mücadelenin temelini oluşturdu.

15 Hordad kıyamının bir başka özelliği ise kıyamın halkçı oluşuydu. Bu kıyam her hangi bir özel kesime ait değil, köylüsünden kentlisine, ümmisinden akademisyenine, kadınından erkeğine, gencinden yaşlısına, tüm kesimleri kapsayan bir harekettir. Bu insanları tek bir çatı altında toplayan etken ise, İslam'dır.

Gerçekte 15 Hordad kıyamını tetikleyen tüm etkenler İslam inkılabını da zafere götürdü ve yine aynı etkenler İran İslam Cumhuriyeti'nin iktidarı ve kalkınmasına vesile oldu.

Tarihte de belirtildiği üzere İran’ın siyasi gelişme sürecinde bu milletin dini ve milli ve halkçı bir çok kıyamı ve küresel istikbar ile mücadelesi söz konusu olmuş ve her biri de İran’ın siyasi gelişmelerinde kalıcı etkisi olmuştur. Bu yüzden 15 Hordad kıyamı veya 13 Aban küresel istikbarla mücadele milli günü gibi günleri unutmamak ve bu günlerin özelliklerini anlatmak gerekir.

Siyasi ve sosyal açıdan bakıldığında da İran milletinin hiç bir zaman Amerika’nın nüfuzuna boyun eğmediği ve 15 Hordad kıyamı da bunun en somut örneği olduğu söylenebilir.İran milleti İslam İnkılabı Lideri Ayetullah Hamanei’nin akılcı önderliği ve İmam Humeyni’nin -ks- inkılapçı düşüncelerine dayanarak yoluna devam ediyor ve bu anlayış ve bu özellikler devam ettiği sürece hiç bir güç bu millete zarar veremeyeceği kesindir.012