RQ 170 İHA’sını tersine mühendislikte İran başarısı, Şahid İHA’sı

Bilindiği üzere modern askeri ve savunma teknolojisine ulaşmanın yollarından biri başarılı ve modern silahlar ve teçhizatlarda tersine mühendisliktir. Bu bağlamda sizlere İran’ın bu yoldan ulaştığı büyük başarılarından birini aktarmak istiyoruz.

Tersine mühendislik alanında İnsansız Hava Araçları İHA üretiminde 2011 yılında, ortam devrim muhafızları hava uzay güçleri için eşsiz bir şekilde hazırlandı. Gerçi ondan önce de devrim muhafızları Amerika’ya ait bazı İHA’ları yere indirerek onlara da tersine mühendislik uygulamıştı. 4 Aralık 2011’de Amerika’ya ait bir adet RQ 170 tipi modern İHA İran hava sahasına girince devrim muhafızları tarafından yere indirildi. Böylece İran, Amerika’nın sözde istihbarat örgütü CIA casusluk servisi ve ordusunun en gizli teçhizatları yani, “Kandahar Canavarı” olarak bilinen RQ 170 Sentinel’i ele geçirdi.

Devrim muhafızları hava uzay komutanı, İHA’nın veri depolama aygıtını deşifre etmenin ardından 2012 yılında yaşanan tüm olayları ele geçirerek tersine mühendislik yöntemini bu konuda uygulayacaklarını duyurdu, fakat bu konu batılı askeri uzmanlar tarafından şüphe ile karşılandı. Onlar İran’ın benzer İHA’lar üretmek için tersine mühendislik teknolojisinden bile haberleri yoktu. Fakat Amerikalıların tüm hayret ve inkarları arasında şimdi RQ 170 İHA’sının yere indirilmesinden 9 yıl geçerken İran tarafından bir çok versiyonu üretilmiştir.

Şahid İHA’sının üretilen farklı versiyonları

Şahid 141 ve 161 İHA'ları

İran'da son zamanlarda, RQ 170 tipi modern İHA ailesi ile ilgili yayınlanan kısa bir video klipte, en az 6 farklı tip İHA'nın söz konusu İHA üzerinden ters mühendislik yöntemi ile yapıldığı gösterildi. Devrim muhafızları hava uzay güçleri en başta RQ 170 tipi İHA'nın yüzde 15'lik örneğini araştırma ve geliştirme ayrıca detaylar, yapım yöntemi ve kablo sistemini çözmek amacı ile inşa ettiler. Ardından 2014 yılında söz konusu İHA'nın yüzde 40'lık örneği Şahid 161 ve 141 adları ile devrim muhafızları hava uzay güçlerinin çalışma programına alındı.

Şahid 141 ve 161 tipi İHA'ların farkı itici güç olarak Şahid 161'de jet motoru ve Şahid 141 'de de pistonlu motorun kullanılmasıdır. 500 km menzili olan ve 25 bin fit yükseklikte uçabilen Şahid 161 İHA'sının görevi savaş alanını gözetlemektir. Bu İHA'nın maksimum hızı 275 km/saat ve kalkış ağırlığı 170 kg'dır ve her biri 50 kg ağırlığında  iki güdümlü Sedid bombası taşıyabilir.

Devrim muhafızları 2014'te imal ettikleri söz konusu iki İnsansız Hava Araçları İHA'lardan birinci etapta uçuş dinamiği ve kuş kanadı konfigürasyonu alanında teknolojiye ulaşma ve bilgileri tamamlamak ve ardından hava destek ve keşif görevlerinde kullanılarak savaş opersayonları için hazır hale getirmeyi amaçladı. Hiç şüphesiz pistonlu motor modeli daha ucuz ve uçuş masrafları da daha azdı ve kuş kanadı tasarım meziyetleri nedeni ile devrim muhafızları hava uzay güçlerinde yeni bir İHA kuşağının temelini attı.

Şahid 181 ve 191 İHA'ları

Bunların ardından 2015 yılında sıra RQ 170 İHA'sının yüzde 60'lık örneğini Şahid 181 ve Şahid 191 adları ile üretmeye geldi. Şahid 191'de jet motoru ve Şahid 181'de pistonlu motor, itici güç olarak kullanıldı. Keşif, savaş ve bakım 3'lü görev için tasarlanan Şahid 191 İHA'sı 1500 km menzil ve 4,5 saat kesintisiz uçuş kabiliyetine sahiptir. 25 bin fit yüksekliğe çıkabilen bu İHA 350 km/saat hıza ulaşabilir. Kalkış ağırlığı 500 kg'dır ve savaş görevinde 100 kg cephanelik taşıyabilir. Şahid 191 İHA'nın 2 bomba taşıyarak silahların gövdenin dışında olması nedeni ile radara yakalanma riskini azaltmak hedefi ile iç hazneye sahiptir. Bu model İnsansız Hava Araçları İHA'lardan bazıları Suriye'nın doğusunda IŞİD teröristlerine karşı Ekim 2018'de kullanıldı. Yapılan bu saldırı ile İran, grup İHA operasyonları (SWARM) bilgisi ve teknolojisine sahip ülkelerin arasına ktılırken, bu savaş yöntemini ilk kullanan ülke olarak dünya kayıtlarına geçti.

Şahid 171 veya Simorg İHA'sı

Yüzde 40 ve 60'lık örneklerin üretimi ardından 2017 yılında sıra RQ 170 İHA'sının bire bir örneğini imal etmeye geldi, böylece Şahid 171 veya diğer adı ile Simorg İHA'sı imal edildi. Simorg İHA'sının maksimum menzili 4400 km'dir. İtici güç olarak bir turbofan motoru olan Simorg İHA'sı keşif ve gözetleme görevleri ile 36 bin fite kadar yükselebilirken 10 saat kesintisiz uçabiliyor. Kalkıştaki maksimum ağırlığı 3070 kg olan Simorg'un hızı da 460 km/saattir. Böylece ilk kez bir İran yapımı İHA'da turbofan motoru kullanılması İran'ın yeni kuşak jet motorları ve hava iticilerini üreten ülkeler arasında yer almasına sebep oldu.

Şahid 171 İHA'sının özellikleri dikkate alındığında onun en seçkin İran İHA'sı olduğu söylenebilir. Son menzil açısından bu İHA Şahid 129 ve Fotros İHA'sı ile aynı seviyede olduğu ve yüksek menzili olduğu söylenebilir. Üstelik bu İHA'nın operasyon menzili 2200 km'dir, başka bir ifade ile bir kaç 10 dakikalık operasyon gerçekleştirebilir. Şahid 171 İHA'sı ayrıca muhtemelen İran'ın en ağır İHA'sıdır. Aslında Fotros İHA'sı ile rekabet edebilecek tek İHA'dır, fakat yine de kalkış maksimum ağırlığının 3 tona ulaşması biraz zor görünüyor.

Bu yüzden her ne kadar Şahid 171 İHA'sı halihazırda keşif görevlerini yerine getiriyor, fakat uygun gövde kapasitesi nedeni ile başka bir savaş İHA'sı için bir basamak olarak kullanılacağı görünüyor. Diğer yandan Şahid 171 İHA'sı turbofana sahip ilk İran İHA'sıdır. Yerli Ceheş-700 turbofan motorunun bu yıl üretilmesi ve Şahid 171 İHA'sının 3 yıl önce üretilmesi nedeni ile muhtemelen devrim muhafızları bu İHA'da başka bir turbofan motoru kullanmıştır.

Bir diğer konu söz konusu İHA’nın maksimum uçuş seviyesidir ki halihazırda İran yapımı İHA’lar arasında en yükseği sayılıyor. Aslında 4000 fit yani Şahid 171 İHA’sından yaklaşık yüzde 11 kadar daha fazla olan Kerrar İHA’sı dışında İran üretimi diğer İHA’lar daha alçak seviyede uçuyorlar.

Bir başka konu Şahid 171 İHA’sının kesintisiz uçuş mesafesidir, zira İran yapımı jet motorla uçan diğer İHA’lara göre daha uzun süre uçabiliyor

Simorg İHA’sı uçuş hızı bakımından da Kerrar ve Kian İHA’ları ardından Kian’a az bir mesafe ile 3. Sırada yer alıyor. Şahid 171 İHA’sının gövde yapımında kullanılan materyal ve hem de gövde estetiği nedeni ile Amerika’nın radardan kaçan B-2 Spirit gizli bombardıman uçağı gibi dikey açılara sahip olmadığı için radara çok daha az yakalanabiliyor ve bu yüzden radara yakalanmayan gizli İHA’lar kategorisinde yer alıyor. Bu özellik Şahid 171’in keşif görevlerinde düşman mevzilerinin derinliklerine kadar sızabilmesini sağlıyor.

Günümüzde bu İnsansız Hava Araçları hatta sivil görevlerde örneğin yağmur bulutların bombardımanında bile kullanılabiliyor. İran günümüz dünyasında dünyada kuş kanadı İHA üreten ve kullanan ülkeler arasında ikinci sırada yer alıyor.