Uzak Mesafe Kanatlı Yasin Bombası

Askeri ve silah teknolojilerinin gelişmesine paralel olarak ordularda kullanılan silahlar da gelişmiş ve her daim güncellenmiştir. Havadan fırlatılan füzeler ve bombalar gibi hava mühimmatı hava güçleri tarafından kullanılan en önemli silahlar olarak bilinmektedirler.

 Havadan fırlatılan akıllı silahlar, taarruz alanında hava gücünün ana direklerinden biri olarak kabul edilebilir, çünkü günümüzde yeni uçuş ve elektronik sistemlerin gelişmesiyle birlikte, insan hatasını azaltmak için havadan fırlatılanlar ile ilgili birçok hesaplama bilgisayarlar tarafından yapılmaktadır. Aynı zamanda, havadan karaya mühimmat da dahil olmak üzere temel havadan fırlatılan mühimmatın tasarımı ve üretiminde güdümlülük ve isabetlilik konusu önemli bileşenlerdendir.      

 Havadan fırlatılan silahlar alanında çeşitli güdüm sistemlerinin devreye girmesiyle birlikte bu silahların evrimi hızlanmış ve çeşitli tipte güdümlü bomba ve füzeler tasarlanmış, üretilmiş ve kullanılmıştır. Füzeler ve bombalar alanında günüm sistemleri arasında lazer ve televizyon güdüm sistemleri yer almaktadır. Ancak bu tür güdüm sistemlerinin birçok kısıtlaması da bulunmaktadır.  Bu sınırlamaların üstesinden gelmek için kombine bir güdüm sistemi geliştirilmiş ve uydu güdüm sistemi kullanımı ile bu silahların isabetliliği artırılmış ve her boyutta ve her türlü hava koşulunda yüksek isabetle hedefleri hedefleyebilmeleri sağlanmıştır.  

  İran'da çeşitli tiplerde hassas güdümlü bomba ve füze tasarlama ve üretme süreci yıllar önce başladı. Savunma Bakanlığı tarafından geliştirilen uçak ve akıllı bombalar, Silahlı Kuvvetlerin harekat kapasitesini önemli ölçüde artırdı. Uzak Mesafe Kanatlı Yasin Füzesi bu çabanın önemli sembollerinden biridir.   

Kerrar İHA'sı gövdesi altında Savunma Bakanlığının 2015'te kaydettiği başarıların video klibinde ilk görüntüleri isim ve teknik özellikler belirtilmeden görülen Yasin uzun mesafe kanatlı bombası,mevcut  bombalara hassas kitler ekleme ve menzili artırma yaklaşımının en bariz örneğidir. İslam Cumhuriyeti Hava Kuvvetleri'nin F-4 ve F-5 savaş uçakları tarafından İran'ın empoze edilen savaşta  yaygın olarak kullandığı 500 Poundluk veya 225 kilogramlık MK-82 bombaları Yasin kanatlı bombasına harp başlığı olarak kullanılmıştır        

Bunun ardından Kasım 2017'de İsfahan'da düzenlenen Velayet Fedaileri 7 tatbikatında Yasin kanatlı bombasının adı ilk kez anıldı. Hala herhangi bir görüntü yayınlanmamasına rağmen, bombanın 60 km menzilli olarak bir F-7 avcı uçağı tarafından başarıyla test edildiği açıklandı. Ardından 10 Sukho22 savaş uçağının Devrim Muhafızları Hava Kuvvetleri güçlerine teslim sırasında 2018 yılında Yasin kanatlı füzesi bir kez daha görücüye çıkarıldı. 2015 görüntülerinin yer aldığı bu kanatlı bomba, bunun aynı bomba olduğunu gösterdi. Ordu ve Devrim Muhafızları'nda zorlu testlerden geçtikten sonra faaliyete geçecek olan Kerrar İHA'sının altında bulunan füzeler olduğu burada açıkça anlaşıldı.  Birkaç ay sonra, sekizinci Velayet Fedaileri hava tatbikatında 2018'de Yasin füzeleri ile donatılmış F-7 avcı uçağının görüntüleri ortaya çıktı.   

Daha sonra bu bomba Sukhoi 22 ile birlikte 2018'de Fecr Fuarında halka teşhir edildi ve daha fazla detay ortaya çıktı.Bu fuarda nihai ağırlığı 300 kg olan bu Yasin bomba örneği tanıtıldı. Yasin bombasının 2019'da resmi olarak tanıtılması ile, bu bomba İran İslam Cumhuriyeti ordusu ve İslam İnkılabı Muhafızlar Ordusu avcı ve bombardıman uçaklarının operasyonel silahları listesine eklendi. 300 kg'lık Yasin bombasının ağırlığı ve bomba düzeneklerinde yapılan küçük değişiklikler nedeniyle, bu avcı uçakları neredeyse aynı rampaların sayısına göre Yasin kanat bombası taşıyabilecek kapasitededir.  

 Yasin gibi bir silahın operasyonel değerini göstermek için şunu belirtmek gerekir ki, yeterli hız ve irtifada saldırı uçağnın, 120 km çapında bir operasyon ve isabet dairesine sahip olacaktır. Bu, sadece 8 Phantom uçak savaşı ile, 8 yıllık empoze edilen savaşta savaş bölgelerindeki tüm sınır şeridinin savunulabileceği anlamına gelir. Buna ilaveten 7 adet Phantom uçağı tahminen 168 kilogram Yasin bombası taışyabilirler. Bu da 60 kilometre derinliğe kadar 168 ayrı hedefi izleyebilmesi ve vurabilmesi anlamına gelir.     

Böyle bir kabiliyeti elde etmek, daha fazla hedefi yüksek isabetlilik oranı ile yok etmek için daha az savaşçıya ihtiyaç duyulduğu anlamına gelir. 2020'de Fars Körfezi'nde ve Hürmüz Boğazı'nın batısında İslam Devrim Muhafızları'nın 14'üncü Büyük Peygamber tatbikatında, Devrim Muhafızları Sukhoi 22 saldırı uçakları, Farur Adaları'ndaki önceden belirlenmiş hedefleri Yasin kanatlı bombalarıyla hedef aldı ve imha etti.         

 Daha önce 60 km olarak duyurulan bu bombanın son test menzili, bu tatbikatta 100 km'ye çıkarılarak, düşmanların savunma çemberleri dışında taarruz harekatı yapılması mümkün hale getirildi. 2021'de gerçekleştirilen 10'uncu Velayet Fedaileri hava gücü tatbikatının temel aşamasında ve harekat aşamasında, farazi düşmanın hayati hedefleri, yerel bomba ve Yasin 90 uzak mesafe kanatlı bombaları kullanılarak F-7 avcı uçağı tarafından imha edildi. Ayrıca, Savunma Sanayii Teşkilatı tarafından yine 2021'de gerçekleştirilen kara muharebe teçhizatı fuarının açılışında, bu alanda yeni bir havadan fırlatılan, uzak mesafeli, nokta vuruşu yapan Yasin bombası örneği tanıtıldı. Bu yeni versiyon roket motorla donatılmıştı. Bu fuarda ayrıca Yasin bombasının yeni nesli olabilecek farklı kanat ve kanatçıklara sahip bir bomba örneği de sergilendi.

Yasin Kanatlı Bombası, 60 km mesafeden atılabilen ve hedefe kilitlenip  isabet eden güdümlü ve uzun menzilli bir bombadır.Ayrıca gece ve gündüz her türlü hava koşulunda kullanılabilen,insanlı ve insansız uçaklara monte edilebilen bir bombadır. Artırılmış güvenlik , kısa ve uzun menzilde operasyon yapabilmesi bu akıllı bombanın diğer özellikleridir. Yasin bombasının uzun mesafeli olması demek taşıyıcı uçaklarının hemen hemen her kısa menzilli hava savunma sisteminden kurtulması ve savunma sistemlerinin menzilinin dışından saldırı gerçekleştirebilmesidir.  Bu kabiliyet, özellikle kısa menzilli hava savunma sistemleri ile donatılmış terör gruplarının hedeflerine saldırmada etkilidir ve uçan araçların güvenliğini sağlar. Tabii ki, Yasin kanatlı bombasına lazer, optik veya tahrik sistemleri eklenerek isabetlilik oranı artırılabilir ve hatta 100 kilometreden daha uzaktaki mobil ve dinamik hedeflere ateş etmek için kullanılabilir.

Esasında uzaktan kumandalı ve güdümlü bombaların çalışması, içlerinde bulunan uçuş bilgisayarına göredir. Bu süreçte hedef noktanın koordinatları operatör tarafından verilir. Uçuş bilgisayarı, otomatik hesaplamalar yaparak bombayı, uçaktan bırakmak ve fırlatmak için gereken hız ve irtifayı pilota gösterir.Yasin güdümlü akıllı bombası da bu şekilde çalışır. Önce hedef noktanın koordinatları operatör tarafından bomba uçuş bilgisayarına yüklenir ve ardından istenilen menzile göre ve bomba atış tablosuna göre pilota bırakma ve fırlatma noktası, hızı ve yüksekliği verilir. Bu işlemlerin ardından bomba rampaları açılır ve bomba hedef noktasına dorğu bırakılır ve yol boyunca kanatlara ve yatay kanatlara kurulan kontrol düzeylerini kullanarak hedefi doğru bir şekilde vurmak için yolunu değiştirir

Uzak mesafe havadan fırlatılan silahlar arasında yer alan Yasin bombasının avantajı, düşmanın savunma sistemlerinin menzili dışında operasyonel olarak faaliyet gösterebilmesidir.  uzak, düşmanın savunması dışında operasyonlar yürütme yeteneği. Bu da, savaş uçaklarının düşmanın orta menzilli savunma sistemleri tarafından vurulma tehlikesine maruz kalmadan hedefini yok edebileceği anlamına gelir.

Yasin Kanatlı Bomba'nın üst kısmına monte edilen katlanır uçuş kontrol düzeyleri, hedefe doğru uçmasını ve rotasını düzeltmesini sağlar. Yasin bombası, farklı hava koşullarında, gündüz ve gece boyunca görev yapabilmektedir. Normal bombalar, pilotun hedeflerini doğru bir şekilde bombalayabilmesi için görüşe sahip olmasını gerektirir, ancak güdümlü sistemle donatılmış bombalar, hedef bilgileri üzerlerine yüklendikten sonra, uygun hava koşullarına ve görüşe ihtiyaç duymazlar.

Yasin bombası ok şeklinde açılan kanatlara sahiptir. Bu kanatlar, bomba uçaktan atılmadan önce ileri geri katlanır.  Bu kanatlar bomba bırakılmadan önce geriye doğru katlanmış bir şekilde füze yuvasında yer almaktadır. Bu bombanın kontrol kanatları, güdüm ve navigasyon kitinin sonunda yer alır ve "artı" veya "plus" + yapısına sahiptir.

Yasin bombası ile ilgili dikkat çeken noktalardan biri de kanadında hareketli düzeylerin ve yüzeylerin kullanılmasıdır. Bu özelliğin varlığı menzil ve uçuş özellikleri açısından daha fazla operasyonel esneklik sağlar.