Ayetullah Şebesteri’nin vefatı üzerine

Geçen hafta nizamın maslahatını belirleme kurumu üyesi Ayetullah Muhsin Müçtehid Şebesteri vefat etti. Ayetullah Şebesteri İran İslam inkılabının öncülerinden ve mücadeleci ruhaniyet camiasının kurucu üyesi ve birçok değerli esere imza atan bir alimdi.

Kuşkusuz ulema ve din adamları çeşitli dönemlerde toplumun siyasi gelişmelerinde ve özellikle İslami uyanış sürecinde eksen rol ifa etmiştir.

Din adamlarının toplumda faaliyet tarihine bakıldığında, bu büyük insanların toplumum manevi önderliğinin yanında siyasi önderlik alanında da İslam tarihinin çeşitli evrelerinde önderlik konumunda olmuştur, ki bu da ulemanın dinin esas taşıyıcıları olarak siyaset meydanında etkinliğinin göstergesidir.

Din adamları her daim toplumda dini kültürü, değerleri ve İslam inançları beyan ederek yaygınlaştırmaya çalışmıştır. Bu arada İran İslam inkılabında etkili olan ulemadan biri olarak Ayetullah Muhsin Müçtehid Şebesteri’yi örnek vermek mümkün.

Ayetullah Şebesteri dini yeni düşünceleri taşıyan ve çağdaş dönemde ömrünü dini düşünceyi ihya etme uğruna harcayan ve İran İslam inkılabının şekillenmesinde önemli rol ifa eden din adamlarından biriydi. Ayetullah Şebesteri Tebriz Cuma hatibi ve veliyi fakihin Doğu Azerbaycan eyaleti temsilci gibi önemli görevleri yürüttü.

Muhsin Müçtehid Şebesteri 1937 yılında Doğu Azerbaycan eyaletinin Şebester ilçesinde dünyaya geldi. Ailesi Rıza Han hükümeti döneminde fakih ve alim ailelerinden biriydi ve halkın Pehlevi zulmüne karşı aydınlatmada önemli rol ifa etti. Babası Ayetullah Mirza Kazım Şebesteri sürekli komünist düşünceler ve ecnebi sömürüsü ile mücadele etti ve İran topraklarının bütünlüğüne vurgu yaptı. Babasının emekleri sonucunda Şebester ilçesinde dini ilimler merkezi açıldı ve Tebriz kentinde dini ilimler merkezinin temelini attı.

Ayetullah Muhsin Müçtehid Şebesteri ilk eğitimini doğduğu kentte tamamladı ve ardından Kum dini ilimler merkezine gelerek dini eğitimine bu merkezde devam etti. Ayetullah Şebesteri İran İslam Cumhuriyeti nizamının büyük kurucusu İmam Humeyni’nin -ks- en seçkin talebelerinden biriydi ve İmam’ın dersleri hakkında şöyle diyordu:

İmam’ın derslerine başladığım günden itibaren İmam’la irtibatım ve saygım artıyordu. İmam Kum’da bulunduğu müddetçe derslerine devam ettim. İmam hem beyan, hem araştırma, hem şecaat, hem inkılapçı düşünce bakımından emsalsizdi; fevkalade bir cazibesi vardı ve araştırma ehli olan çoğu talebe ve alim İmam’ın derslerine katılırdı.

Ayetullah Şebesteri Pehlevi rejimi ile mücadelede derin bir maziye sahipti. O da diğer mücadeleci ulema gibi zalim Pehlevi rejimi ile mücadelede en ön safta yer aldı ve o günlerde amansız bir mücadele verdi.

Merhum Ayetullah Şebesteri şehit Ayetullah Mutahhari, şehit Müfettih ve şehit Beheşti ile birlikte Tahran’da mücadeleci ruhaniyet camiasını kurdu ve Pehlevi rejimine karşı mücadelesi özellikle İslam inkılabı ile sonuçlanan son bir iki yılda bildiri yayımlamak ve bu teşekkülde faaliyet yürütmekle geçti.

Ayetullah Muhsin Müçtehid Şebesteri mücadeleci ruhaniyet camiasının aydınlatıcı bildirilerinin metnini yazmakla görevliydi ve bu yüzden birçok kez şahın istihbarat örgütü Savak tarafından gözaltına alındı.

Bu yılmaz mücahit İran İslam inkılabı ile sonuçlanan son yıllarda sürekli Tebriz ve Kum arasında mekik dokudu ve gerçekte bu inkılabın Şebester’de direklerinden biriydi.

Ayetullah Muhsin Müçtehid Şebesteri İslam inkılabının ilk yıllarında her zaman en kritik anlarda meydanlardaydı, nitekim İmam Humeyni’nin -ks- kapitülasyonu kınayan konuşması sırasında da imamın minberi önünde oturuyordu.

İran İslam inkılabı iyice kızışmaya başladığı günlerde Ayetullah Muhsin Müçtehid Şebesteri’nin faaliyet alanı özellikle camiler olmak üzere geniş alanlara yayıldı. Ayetullah Şebesteri şöyle diyordu:

Cami önemli bir barikattır ve her daim İslam kültürünün yayılma merkezi sayılır. Cami sırf namaz kılma mekanı değildir, kültürel işler de camilerce takip edilmelidir. Nasıl ki asrı saadette İslam kültürel, sosyal, dini ve siyasi açılardan önemli bir mekan ve güçleri seferber etme merkezi olduysa, bugün de kültürel ve diğer alanlarda aktif olmalıdır. Düşman kültürel silahlar ve yumuşak savaşla ülkeye saldırıyor. Camiler ve kültürel merkezler bu saldırılara karşı koymalıdır.

Ayetullah Şebesteri bu çerçevede gençleri camilere cezbetmek için büyük emek sarf ediyordu.

Şubat 1979 tarihinde Tahran üniversitesi ulema oturma eylemi düzenlediğinde Ayetullah Şebesteri de bu eyleme katıldı. Ayetullah Şebesteri o günü şöyle anlattı:

Mücadeleci ruhaniyet camiası Tahran üniversitesinde oturma eylemi düzenledi. Bu harekette şehit Beheşti öncüydü. Ben de oturma eylemine katıldım.

İslam inkılabının zafere ulaşmasından bir gün önce İmam Humeyni’nin -ks- sıkıyönetime karşı çıkma yönündeki kesin talimatı üzerine Ayetullah Şebesteri de halkın arasına gelerek onları direnişe davet etti.

Ayetullah Muhsin Müçtehid Şebesteri hş. 1373 ila 1396 yılına kadar İslam İnkılabı Lideri Ayetullah Hamanei tarafından Tebriz Cuma hatibi olarak görev yaptı; ayrıca dört dönem Bilgeler Meclisi üyesinde bulundu. Ve İslami Şura Meclisi’nin birinci, ikinci, dördüncü ve beşinci dönemlerinde de Tahran halkının milletvekilliğini yaptı.

Ayetullah Muhsin Müçtehid Şebesteri son yıllarda da İslami nizamın ve inkılabın düşmanlarına karşı kesin tavır sergiledi. Ayetullah Şebesteri şöyle diyordu:

Küresel istikbar İran milletine askeri savaş dayattı, ancak kırk yıl boyunca başarılı olamada, bu yüzde zalimane yaptırımları ve iktisadi savaşı gündemine aldı. Ancak bu millet direnişi ile düşmanı iktisadi savaşta da hüsrana uğratti. İstikbar daha sonra psikolojik savaşa yöneldi. Düşmanın psikolojik savaşta stratejisi ülkenin bilimsel, teknoloji ve sanayi alanlarında ilerlemesini tahrif etmektir. Düşman bu ülkenin gençleri Fars körfezi rafineriini inşa etmek, balistik füze yapmak, uzaya uydu göndermek, tarım arazilerini ihya etmek gibi çeşitli alanlarda başarılarını göremiyor.

Ayetullah Muhsin Müçtehid Şebesteri Kum dini ilimler merkezinde ve ardından Tahran’da çeşitli dini ilimleri ders verdi. Ayetullah Şebesteri üç yıl Tahran ilahiyat fakültesinde maarif ve fıkıh derslerini verdi ve Tebriz kentinde de bu çalışmalarına devam etti.

Ayetullah Şebesteri’nin eserleri genellikle tefsir, akaid, fıkıh ve usul üzerinedir. Cuma ve Münafikun surelerinin tefsiri, Nur Tecellisi, Velayeti fakih imamların velayetinin devamı ve diğer birçok eser, Ayetullah Şebesteri’nin bazı önemli eserleriydi.

Ayetullah Muhsin Müçtehid Şebesteri tedris çalışmalarının yanında bir de kültürel işlerle uğraşıyordu ve bir kaç kütüphane, musallayı inşa etmek, Tebriz’de dini ilimler merkezini ihya etmek ve camilerin işleri ile uğraşmak gibi çalışmalarda bulundu.

Ayetullah Şebesteri sekiz yıl önce Adine-i Tebriz dergisini yayımladı. Ayetullah Şebesteri dört yıl önce de İslam İnkılabı Lideri Ayetullah Hamanei tarafından nizamın maslahatını belirleme kurulu üyesi olarak atandı.

Ayetullah Muhsin Müçtehid Şebesteri İmam Humeyni -ks- ve İslam İnkılabı Lideri Ayetullah Hamanei’nin en sadık ve vefakar arkadaşlarından biriydi ve İslam inkılabını savunmada en ön safta yer alıyordu ve inkılabı ve İslami nizamı son nefesine kadar savundu.

İslam İnkılabı Lideri Ayetullah Hamanei Ayetullah Şebesteri’nin vefatı dolayısıyla yayımladığı mesajda, Ayetullah Şebesteri Tahran ve Tebriz’de sosyal hizmetlerde ve dini ilimler merkezlerin yönetiminde en başarılı ulemadan biri olduğunu belirterek, Tebriz Cuma hatibi olduğu dönemde hizmetleri asla unutulamayacağını ve merhumdan geriye kalan eserler ilahi rahmetine vesile olacağını belirterek merhumu Allah’tan mağfiret ve yüksek dereceler niyaz etti.

Ayetullah Muhsin Müçtehid Şebesteri’nin naaşı geçen Cuma günü ulema ve halk kitlelerinin katılımı ile Kum kentinde Hz. Masuma’nın -s- külliyesinde toprağa verildi.