Hayberşeken; İran’ın yeni balistik füzesi

Füze gücü, İran İslam Cumhuriyeti’nin iktidar bileşenlerinden biridir. Füze gücü İran’a dayatılan silah ambargosuna ve ayrıca caydırıcı güce kavuşmak bağlamında güçlü ve stratejik bir etken olarak geliştirilmiştir.

Bilim temelli olmak ve ayrıca teknolojinin yerel hale getirilmesi, son otuz küsur yılda İran İslam Cumhuriyeti’nin füze gücünün gelişmesine sebebiyet veren iki önemli özelliktir. Bugün İran silahlı kuvvetleri çeşitli kategorilerde balistik füzeyi imal edebilecek kadar bu alanda ilerleme kaydetmiştir. Gerçekte balistik füzeler İran İslam Cumhuriyeti’nin füze gücünün önemli bir bileşeni ve savaş meydanlarında düşmana ağır ve ölümcül darbe indirebilecek en etkili silahlardan biri sayılır.

İran’ın en yeni balistik füzelerinden biri ise Hayberşeken balistik füzesidir. Bu füze İran İslam inkılabının 43. Zafer yıl dönümü dolayısıyla hş. 20 Behmen 1400’te Genel Kurmay Başkanı General Muhammed Bakıri ve İslam İnkılabı Muhafızlar Ordusu Hava Uzay Kuvveti Komutanı General Emir Ali Hacızade’nin bu kuvvetin füze üslerinden birini ziyaretleri sırasında ilk kez görücüye çıktı.

General Hacızade yaptığı açıklamada, Hayberşeken füzesi büyük etkinliği sayesinde Hava Uzay Kuvveti’nin vurucu gücüne büyük katkısı olduğunu belirtti. General Hacızade, Hayberşeken füzesi tamamen İranlı uzmanların kendi imkanları ile tasarlanarak imal edilen bir füze olduğunu vurguladı.

Aslında Fatih füzelerinin en yeni kuşağı olan ve eğik şekilde fırlatılan Hayberşeken balistik füzesi, İslam İnkılabı Muhafızlar Ordusu Hava Uzay Kuvveti’nin uzun menzilli füzelerinin üçüncü kuşağıdır.

Bazı kaynaklar ise Hayberşeken füzesi uzun menzilli Dezful balistik füzesinin ailesinden olduğunu belirtiyor; gerçi Dezful füzesi de Fatih füzelerinin ailesinden sayılır.

Öte yandan Hayberşeken füzesi dünyanın katı yakıt kullanan en uzun menzilli balistik füzesi olduğu ifade ediliyor.

Hayberşeken füzesi iniş aşamasında füze savunma sistemlerini aşmak üzere önemli yeteneklerle donatılmış bulunuyor. Bu füzenin ağırlığı benzerlerine kıyasla üçte bir kadar olduğu ve fırlatmaya hazır hale getirme süresi de altıda bire indirildiği belirtiliyor. 1450 km çapındaki bir alan yer alan hedefleri vurma kabiliyeti, çevikliği ve fevkalade hızı, Hayberşeken füzesinin diğer bazı özellikleridir.

Hayberşeken füzesinin başlığı füzenin ana gövdesinden ayrılarak hedefe ulaşıncaya dek yönlendirilebiliyor ve gerekli manevraları yapabiliyor. Yine füzenin gövdesinin yapımında daha hafif kompozit maddelerin kullanılması füzenin ağırlığını aynı menzil için kullanılan benzerlerine kıyasla üçte bire indirdiği ve fırlatmaya hazır hale getirme süresi de çok azaldığı ifade ediliyor. Füzenin ana gövdesinden ayrılabilen başlığı da füze savunma sistemlerinin ateşlediği füzelerden korunabilmek için güçlü manevra kabiliyeti bulunuyor. Füzenin başlığının nihai hızı muhtemelen 7 ila 10 mah ve Dezful balistik füzesine benzer olduğunu varsayacak olursak hata payı da isabet noktasında 10 metreden daha az olduğu anlaşılıyor.

Hayberşeken füzesi İran İslam Cumhuriyeti’nin en yeni füzelerinden biridir ve İran’ın füze gücü alanında ilk kez eşsiz özelliklere kavuşmuştur. Örneğin ilk kez işgal altındaki Filistin’in tümü katı yakıt kullanan bu füzenin menzili altına girmiştir.

Füzenin teknik özelliklerine gelince ilk dikkat çeken özellik, savaş başlığının hareket eden kanatlarının daha büyük boyutta olmasıdır, ki bu da savaş başlığı atmosferi girdikten sonra manevra kabiliyetini arttırarak, Amerika’nın Patriot füze savunma sistemi ve korsan İsrail’in füze savunma sistemleri gibi hava savunma sistemlerinin füzelerini daha etkili bir şekilde aşmasına katkı sağlıyor.

Hayberşeken füzesinin savaş başlığının yapısı üç koni türündendir. Bu yapı füzenin ağır manevraları sırasında savaş başlığının konumunu korumasına katkı sağlıyor. Bu yapıda Drag gücü biraz daha fazladır, fakat füzenin başlığında artan bu güç başlığın manevra kabiliyetini arttırmak içindir. Gerçekte füzenin tasarımcıları başlığın manevra gücünü arttırmayı tercih etmiştir. Bu arada Hayberşeken füzesinin uzunluğu, çapı, savaş başlığının ağırlığı hakkında açıklama yapılmazken, yayımlanan görüntülerinden uzunluğu yaklaşık 10.5 metre, çapı ise 80 santimetre olarak tahmin ediliyor.

İslam İnkılabı Muhafızlar Ordusu Hava Uzay Kuvveti Komutanı General Emir Ali Hacızade’nin açıkladığına göre Hayberşeken füzesinin ağırlığı benzerlerinin üçte biri kadardır, ki buna göre füzenin savaş başlığı ile birlikte ağırlığı 4.5 ton olması gerekiyor. Bu ağırlık, menzili 1450 km olan bir balistik füze için oldukça ideal bir ağırlıktır. Hayberşeken füzesinin benzerlerine kıyasla daha hafif olmasının sebebi, füze gövdesinin yapımında kullanılan kompozit madde yüzündendir. Bu madde İslam İnkılabı Muhafızlar Ordusu’nun son yıllarda ürettiği füzelerde kullanılmıştır. Örneği Rad-500 füzesinin gövdesi ve Zahir, Salman ve Rafe motorları bu kompozit maddeden imal edilmiştir.

Hayberşeken füzesinden yayımlanan görüntüler füzenin fırlatma anından sonra fevkalade yüksek ivme kazandığını gösteriyor, ki bu da füze atmosferin üzerine çıkmadan önce çok yüksek hıza kavuştuğunu ve hızı 4 ila 5 maha ulaştığını gösteriyor. Bu durumu fırlatma anından sonra aero dinamik yapıdan kaynaklanan ısı yüzünden kanatların yanma biçiminden anlamak mümkün. Bu denli yüksek ivme yer çekimi gücünün etkisini çok azalttığı ve sonuçta füzenin menzilini arttırdığı anlaşılıyor.

Hayberşeken füzesinin bir başka meziyeti, İran’ın füzeleri arasında benzerlerine kıyasla daha küçük ebatta olmasıdır. Füzenin daha küçük olması ise önemli meziyetleri beraberinde getiriyor; örneğin her ne kadar füzenin ebadı küçük olursa, yer altı füze üslerinin kısıtlı alanında daha çok sayıda füze depolamak mümkün oluyor. Bir başka meziyeti ise çeşitli fırlatıcı platformlardan fırlatılmasıdır. Yayımlanan görüntülerde Hayberşeken füzesinin kullandığı fırlatıcı on tekerlikle bir kamyonun üzerinde görünüyor ve kamuflaj kabiliyeti yüksek olduğu anlaşılıyor.

Bundan önce Fatih, Zülfikar ve Dezful gibi katı yakıt kullanan balistik füzeler, iki füzeyi fırlatabilen fırlatıcı platformlarda görmüştük, ancak şimdi İran ilk kez 1450 km menzilli bir füze için çift füze fırlatan bir platformu görücüye çıkarmış bulunuyor.

Hayberşeken füzesinin bir başka özelliği savaş başlığının infilak biçimidir. Yayımlanan görüntüler bu başlığın sebebiyet verdiği patlamanın çok şiddetli olduğunu gösteriyor.

İslam İnkılabı Muhafızlar Ordusu Hava Uzay Kuvveti Komutanı General Emir Ali Hacızade’nin belirttiğine göre, Hayberşeken füzesinin savaş başlığında kullanılan maddeler patlama gücünü bir kaç ton TNT patlayıcı maddenin patlama gücü Katar arttırıyor. Füzenin adlandırılmasına bakıldığında ise bu füzede düşman barikatlarına karşı geliştirilen özel savaş başlıklarının da kullanılabileceği anlaşılıyor.