30. Uluslararası Tahran Kitap Fuarı; Kitap milli şenliği

Uluslararası Tahran kitap fuarı, İslam inkılabından sonra İslami nizamın en önemli kültürel faaliyetlerinden biridir. Bu etkinlikten İran’da kitap milli şenliği şeklinde de söz ediliyor.

Uluslararası Tahran kitap fuarı şimdiye kadar 29 kez düzenlenerek Asya ve Ortadoğu ve dünyanın en muteber kitap fuarlarından biri olmuştur. Her yıl iki bini aşkın yerli ve yüzlerce yabancı yayıncının fuara katılması ve 4 milyon kişinin bu fuarı ziyaret etmesi, fuara ayrı bir itibar kazandırmıştır.

Uluslararası Tahran kitap fuarının esas amacı basım ve yayıncılık mesleğini yürütenlerin arasında ticari ilişki kurmaktan ziyade, gerçek mahiyeti kültürel ve kitap okuma kültürünü geliştirmekten ibaret olan bu sektörü geliştirmektir. Oysa dünyanın bir çok ülkesinde önemli uluslararası kitap fuarlarını düzenlemenin esas amacı birinci derecede ticari amaçtır. Çünkü bu fuarlarda yayıncılar birbiriyle yayın hakkı alış verişi ile uğraşır ve daha çok iktisadi faaliyette bulunur ve kültürel ürünlerinin reklamını yaparak bu ürünler için yeni piyasaları bulmaya çalışır. Ancak uluslararası Tahran kitap fuarı daha çok kitap okuma kültürünü toplumun tüm kesimleri ve bütün yaş grupları arasında yaygınlaştırma üzerinde odaklanmış ve son otuz yılda bu yolda ilerlemeye çalışmıştır.

30. Uluslararası Tahran kitap fuarının açılışı 2 Mayıs Salı günü gerçekleşti. İslami irşad ve kültür Bakanı Seyyid Rıza Salihi Emiri açılış töreninde yaptığı konuşmada şu ifadelere yer verdi:

Uluslararası Tahran kitap fuarı İslam inkılabından sonra yürütülen en önemli kültürel faaliyetlerden biridir ve gerçekte İslam inkılabının ürünüdür. İmam Humeyni -ks- ve İslam İnkılabı Lideri Ayetullah Hamanei düşüncesinde kitap, kültürel değişim ve gelişme sürecinde önemli yeri vardır ve kitabın rolünü korumak, İran İslam Cumhuriyeti nizamını seven herkesin görevidir. 30 yaş, çalışmak için en iyi yaştır, öyle ki insan bu yaşta hem gençlik enerjisine ve orta yaşlılık deneyimlerine sahiptir. Şimdi fuar 30 yaşına geldiği bir sırada önemli bir gelişme yaşamıştır, ki o da fuarı düzenlemenin tüm işleri bu sektörde faaliyet yürüten teşekküllere devredilmiştir. Bundan başka bu yıl yerli yayıncıların katılımından başka bu sektörde değişim için iktisadi fırsatlar da söz konusudur.

30. Uluslararası Tahran kitap fuarının açılış törenine bu yılki fuarın özel konuğu olan İtalya kültürel miras ve faaliyetler Bakanı yardımcısı Antimo Çezro da katılmıştı. Bundan başka Sırbistan kültür Bakanı Meladen Veskoviç ve bu ülkeden yayıncılardan oluşan bir heyet, İtalya’nın Tahran büyükelçisi Maoro Kençaturi, İtalya’nın Tahran’daki kültür ataşesi Karlo Çorti ve yayıncılık sektöründe çalışanlar da 30. Uluslararası Tahran kitap fuarının açılış törenine katılanların arasındaydı.

Açılış töreninde konuşan İtalya kültürel miras ve faaliyetler Bakanı yardımcısı Antimo Çezro, İtalya Cumhurbaşkanı Sercio Matarella’nın fuara gönderdiği mesajı okudu. İtalya Cumhurbaşkanı Matarella mesajının bir bölümünde ülkesinin özel konuğu olduğu 30. Uluslararası Tahran kitap fuarının açılışını kutlamaktan onu duyduğunu, bu gelişme İran ve İtalya’nın dostluğu ve aralarındaki bağları simgelediğini kaydetti. Cumhurbaşkanı Matarella İpekyolu ve kağıdın doğudan batıya geldiğine işaret ederek, İran’da da İtalya’da olduğu gibi kitap ve kitap okuma alışkanlığı derin mazisi olduğunu, bu doğrultuda kağıt ve kitap, dünya tarihini değiştirdiğini vurguladı.

30. Uluslararası Tahran kitap fuarında geçen sene fuara katılan yerli yayıncıların arasından seçilen seçkin yayıncılar, fuarın açılış töreninde açıklandı. Açıklamada özel sektörde yetişkinlere özel eserlerin yayıncıları bölümünde Mizan yayınevi, ilçeler bazında özel sektörde yetişkinlere özel eserlerin yayıncıları bölümünde Darul Hadis kültür müessesesi yayınları, özel sektörün dışında yayıncıların arasında Mehr Suresi yayınevi geçen senenin seçkin yayıncıları seçildiği belirtildi.

Özel sektörde çocuk ve ergenlere özel yayıncıların arasında ise Kadyani yayınevi ve Şehri Kalem ve Ufuk yayınevi, ilçeler bazında özel sektörde bu alanda yayın yapan yayıncıların arasında ise Cemal ve Burak yayınevleri ve özel sektörün dışında bu alanda faaliyet yürüten yayıncıların arasında da Çocuk ve Ergenler Fikri Terbiye Merkezi yayınevi seçildi.

Şehit Kazımi yayınevi, Kitabsan Marifet yayınevi ve Goman yayınevi de genel yayıncılık alanında seçilen yayınevleriydi.

30. Uluslararası Tahran kitap fuarında bu yıl yerli yayıncılar bölümünde 2 bin 643 yayıncı 800 stantta sayıları 240 bini aşan eserlerini sergiliyor. Bu yıl ayrıca fuarın kulisinde yayıncıların çeşitli alanlarda kursları düzenleniyor ve ilk kez ülkenin umumi kütüphaneleri kurumunun işbirliği ile kitap ve karikatür salonu açılıyor.

Bu yılki fuarda yine yeni eserlerin görücüye çıktığı salonda 50 yeni eser ilk kez görücüye çıkarken, 20 eser de ilk kez stantlarda görücüye çıkıyor.

Fuar boyunca ayrıca yazarların 30 oturumu, yayıncıların 130 oturumu ve 25 eğitim amaçlı kurs düzenleniyor.

30. Uluslararası Tahran kitap fuarında bu yıl katılımcılara 135 bin metrekarelik fuar alanı tahsis edilirken bu alanın 85 bin metrekaresi geçici salonlara ayrıldığı ifade ediliyor. Bu yılki fuarda ilk kez konuk kent de katılıyor. Bunun için ve ilk kez Türkiye’nin İstanbul kenti seçildi. Bu kararın Fars dili ve medeniyeti alanında iyi bir deneyim olacağı ifade ediliyor. Fuarda ayrıca ilk kez fuar tarafından burs verilmesi de gündeme geliyor. Bu konu ise yayıncılık sektöründe faaliyet yürütenlerle irtibata geçme açısından iyi bir fırsat olduğu belirtiliyor. Geçen sene alınan karar çerçevesinde Farsçadan başka dillere yayın yapan 10 mütercime burs verilmesi kararlaştırıldı. Bu insanların çoğu yazar, yayıncı ve Farsçadan başka dillere tercüme yapan mütercimlerden oluşuyor ve Mısır, Ermenistan, İtalya, İsviçre, Amerika gibi ülkelerin vatandaşları oldukları belirtiliyor.

30. Uluslararası Tahran kitap fuarına 14 kadar yabancı fuarların başkanları ve yayıncılar birliği Başkanı da katılıyor. Fuarın Yas salonunda geçmiş yıllarda olduğu gibi yayıncılığın yan faaliyetleri ile ilgilenenler ve yayıncılık karnesi oturumu farklı bir yaklaşımla bir araya geliyor.

Kavimler alanında ise çeşitli etkinliklerin öngörüldüğü ve İran’ın her bir eyaleti için ayrı ayrı düzenleneceği belirtiliyor.

30. Uluslararası Tahran kitap fuarında Arapça yayınlar bölümüne 94 yayıncı katılıyor. Bu bölümde 47 bin 234 eser ve Latince yayınlar bölümünde 150 bin 144 eser sergileniyor.

30. Uluslararası Tahran kitap fuarının düzenlenmesine paralel olarak Almanya’dan kültürel aktivistler ve yayıncılardan oluşan bir heyet uluslararası Frankfurt fuarının standında bulunuyor. Bu heyette uluslararası Frankfurt kitap fuarından fuarın Başkan vekili ve diğer bazı yetkilileri yer alıyor.

30. Uluslararası Tahran kitap fuarında ayrıca 18 Alman yayıncı eserleri ile katılıyor. Bu yılki fuarda ilk kez Alman şairlerden bir grup Berlin şiir evine katılıyor ve bu standın oturumları fuar boyunca İran mimarisi klavuzu adlı kitap ve Nasıl etkili pazarlama ile kitap satışını arttıralım adlı eser ilk ke görücüye çıkıyor.

Uluslararası Tahran kitap fuarının uluslararası bölümü, uluslararası ilişkiler ve iletişim sayesinde günden güne genişleyen bölümlerden biridir. Bu yıl fuarın özel konuğu İtalya ve son bir yıl içinde bu bağlamda iyi programlar düzenlendi. İtalya, 35’i bu ülkenin önde gelen yazarlarından oluşan 40 kişilik bir heyet olarak fuara katıldı. Fuar sırasında İtalyanların iki günlük kursu, İran ve İtalya’nın kitap çizerlerinin ortak kursu, sözlü çevirmenlik oturumu, dillerin arasında çeviri yapmanın patolojisi oturumu, İtalya’nın çağdaş edebiyatı ve yayıncılık piyasası oturumu, İtalya’dan gelen heyetin fuar boyunca düzenlediği bazı etkinliklerdir.

30. Uluslararası Tahran kitap fuarının ilk gününde İtalya standı ise İslami irşad ve kültür Bakanı yardımcısı ve fuar başkanı Seyyid Abbas Salahi ve İtalya’nın kültürel miras ve faaliyetler Bakanı yardımcısı Antimo Çezro’nun katıldığı törenle açıldı.

İtalya kültürel miras ve faaliyetler Bakanı yardımcısı Antimo Çezro ülkesinin fuarda kurduğu standın açılışında yaptığı konuşmada iki ülkenin kültür alanında işbirliğine işaretle şöyle dedi:

Bundan önce İtalya Başbakanı’nın dediği gibi İran ve İtalya ilişkileri ilkin kültürel ve daha sonra iktisadi ve siyasi ilişkilerdir. Ben bugün İtalya’nın kültürel miras ve faaliyetler ve turizm bakanını temsilen, uluslararası Tahran kitap fuarının ilk Batılı konuk ülkesi olarak bu fuara katılmamızı kutluyoruz. Uluslararası Tahran kitap fuarının önemini bilmeyen yoktur ve bu etkinlik, İran’da kitap ve kitap okumanın zenginliğini yansıtır ve bence eşsiz ve coşkulu bir deneyim sayılır.

Çezro konuşmasının devamında uluslararası Tahran kitap fuarı yöneticileri ve İtalya standının tasarımcılarına şükranlarını sundu ve ardından ülkesinin fuarda ve İran’ın diğer bazı kültürel kurumlarında ve özellikli İran milli kütüphanesinde etkinliklerini açıkladı.

“Bir kitap daha fazla okuyalım” sloganı ile 2 Mayıs Salı günü açılış yapan 30. Uluslararası Tahran kitap fuarı, Şehri Aftab fuar merkezinde 13 Mayıs gününe kadar ziyaretçilere açık olacak.