33. Fecr Müzik Festivali

İran’ın soğuk kış günleri, müzik salonlarında düzenlenen konserlerin sıcaklığı ile ısındı.

33. Uluslararası Fecr müzik festivali Cumartesi günü birincileri açıklayarak çalışmalarını noktalıyor. Biz de festival ve katılan sanatçılar ve grupların hakkında kısa bir rapor hazırladık. 

İran diyarının musikisinden söz, aşkın sesinden söz etmektir, nitekim bu ilahi muhibetin mazisi kadar İran diyarında musiki maarifinin içinde yatan gizli güzelliklerden, bu diyarın şerefli insanlarının sadakatinden, güzellikleri ve eşsiz kapasitelerinden ve özellikle asil İran milletinin sosyal tarihinin engebeli günlerine eşlik etmesinden söz etmek mümkün.

Musikiden en güçlü sanat olarak söz edilir ve bu sanat her yıl İran’da düzenlenen Fecr müzek festivalinde yeni eserlerini ve eşsiz kapasitelerinden bir köşesini sergileyerek muhatapları ile paylaşır. Buna göre Fecr müzik festivali bir yandan geçmişi gözden geçirme ve eksikleri tamamla fırsatını sunmanın yanında musiki alanında faaliyet yürüten sanatçıların son bir yıllık faaliyetlerini de izlemek için uygun bir vitrin sunar.

Uluslararası Fecr müzik festivali ilk kez 1986 yılında ve inkılapçı marşlar ve besteler festivali başlığı altında faaliyetlerine başladı. Bu sanat festivalinin adı dört yıl faaliyetin ardından Fecr müzik festivali olarak değiştirildi ve festivale bazı yeni bölümler eklendi. Şubat 1992 tarihinde Fecr müzik festivali ilk kez uluslararası bir etkinlik olarak düzenlendi ve çeşitli tarzlarda müzik yapan yerli grupların yanında bir kaç yabancı müzik grubu de festivalde yerini aldı. Gerçi o yılda daha çok İslam ülkeleri uluslararası bölümdeki faaliyetlerin ekseni olarak alındı ve en seçkin Müslüman müzik ustaları festivale katıldı. Bu adlara üstad Adine Haşimov’un grubu, Tacikistan’dan Devletmend Halef grubu, Hindistan’dan Bismillahhan grubu ve ünlü ses sanatçısı Nasrullah Nasıhpur eşliğinde Azerbaycan cumhuriyetinin üstad Habil Aliyev’in grubu gibi grupları örnek vermek mümkün.

Şubat 1998’de ve 13. Uluslararası Fec müzik festivalinde ilk kez bayanların müzik grupları da festivalde sahne almaya başladı. Bayan müzik grupları daha sonraki yıllarda da Fecr müzik festivaline katılmaya devam etti. 20. Fecr müzik festivaline festivalin bakışı özel olarak musiki alanı üzerinde araştırmanın üzerinde odaklandı ve 23. Fecr müzik festivalinde de yarışma bölümü açıldı. Festivalin daha sonraki yıllarında ise gençleşme eğilimi festivalin ana ekseni olarak gündeme geldi. 31. Fecr müzik festivalinde geçmiş yılların deneyimleri gözetilmek ve ayrıca müzik üreten sektöre özel özen göstermekle bu etkinliğe daha fazla itibar kazandırılmaya çalışıldı.

Bugün ise Fecr müzik festivali 33 yaşına gelmiştir ve Hamid Rıza Nurbahş tarafından yönetilmektedir.

33. Uluslararası Fecr müzik festivali 10 – 20 Ocak tarihleri arasında Tahran’da Vahdet salonu, Rudeki salonu, Azadi kulesinin salonu, Niaveran kültürevi salonu, Milad kulesi salonu ve İranlılar konferans merkezinde düzenlendi. Bu yıl festivalde 85 müzik grubu 90 icra ile çeşitli disiplinlerde sahne aldı.

İnkılap musikisi bölümünde altı icra sahne aldı, ki bunlardan üç icra makam musikisiyle ilgiliydi. Bu arada il kez inkılap musikisine kral bölümü eklendi ve inkılabın ebedi besteleri ve marşları üç koro tarafından icra edildi.

Festivalin araştırma bölümü ise Eko kültür müessesesinde düzenlendi. Bu yıl Almanya, Avusturya, Polonya ve İran’dan bazı araştırmacılar yapılan programın çerçevesinde ve belirlenen günlerde çeşitli konuların üzerinde araştırmalarının sonuçlarını paylaştı.

33. uluslararası Fecr müzik festivalinin araştırma bölümünde Avusturya’dan Mishail Kar, Almanya’dan Klaus Noyman, İran’dan Muhammed Said Şerifian, İran’dan Erdevan Kamkar, İran’dan Hamid Mütebessim, yine İran’dan Aydın Samimi Mufahham ve Polonya’dan Martina Kaska düzenledikleri oturumlarda veya kurslarda son bir yılda kazanımlarını ve deneyimlerini meraklıları ile paylaştı.

33. uluslararası Fec müzik festivalinin bu yılki uluslararası bölümü İran kültürü üzerinde vurgu yaparak düzenlendi. Bu bölüme İtalya’dan saksafon çalgıcısı Françisko Kefiso, Fransa’dan drams çalgıcısı Manu Keçe, Moğolistan’dan bir grup, Afganistan’dan Rübab ustası Humayun Sahi, Türkiye’den bağlama ve gitar ustası Erkan Uğur yer aldı. Yine Hindistan’dan Perviz Şehithan, Avusturya’dan Aysu grubu, Portekiz’den Rikardo Ribero, Almanya’dan Kuartet Keleng, Fransa’tan Terio Soşan ve Çin, Sırbistan, Slovenya ve Senegal’den bazı sanatçılar, uluslararası bölümde sanatlarını sergileyen yabancı konuklardı.

İtalya’nın klasik müzik yorumcusu Marko Bizli 33. Uluslararası Fecr müzik festivalinde sahne alan sanatçılardan biriydi. Bizli’nin beste üzerine yaptığı araştırmalar meraklılarından büyük ilgi gördü. Bizli 2009 yılında Hollanda’da tiyatro ve konser salonları birliği tarafından yılın en iyi ödülü adayı olarak açıklandı. Bizli’nin yoğun ilgi gören bir çok albümü da bulunuyor.

İtalyan sanatçı Bizli’den başka Fransa’dan dramz ustası Manu Keçe de 33. Uluslararası Fecr müzik festivalinde sahne alan sanatçılardan biriydi. Manu Keçe hem canlı performansta ve hem stüdyo kayıt çalışmalarında aktif bir şekilde faaliyet yürüten sanatçılardan biridir. Keçe çalgıcılık alanında tek bir tarzı izleyen ve zarafetle gücü farklı bir şekilde bütünleştiren ve bu yüzden müzik ustaları ve yapımcıların sürekli peşinde olan sanatçılardan biridir. Dramz çalan Keçe, Peter Gabrial’in Balyoz adlı eserini çok başarılı bir şekilde icra etti. Bu sanatçı da şimdiye kadar altı albüm yayımladı ki her biri dünya genelinde yoğun ilgi gören albümler oldu.

Bu yıl 33. Uluslararası Fecr müzik festivalinde sahne alan sanatçılardan biri de Türkiye’den bağlama ve gitar ustası Erkan Uğur’du. Uğur Türkiye’de tanınmış müzik ustalarından biridir ve Türk halk müziği ve filmlerin müziklerini yapmakla bilinir. Uğur Türk halk müziği ile yerli caz müziğinin aşina melodilerini birleştirerek bu tarzda farklı bir bakışla musiki icra eder.

33. Uluslararası Fecr festivalinin yöreler musikisi bölümünde ise İranlı etkik grupların müzik grupları da festivalde sahne alan gruplardı. Bu bölümde Bulucistan müzik gecesi özel programı Mokran Sahili grubu tarafından ve Muhammed İshak Buluç şefliğinde ve Bulucistan yöresinin bazı seçkin çalgıcılarının eşliğinde düzenlendi. Bu etkinlik müzik meraklıları tarafından büyük ilgi gördü. Yine Ji adlı grup da Şehbaz Şahinpur şefliğinde ve Surani kültürünü tanıtmak amacıyla sahne alan bir başka gruptu. Buşehr yöresinden Emir Mirşekari şefliğinde sahne alan Ney Meh grubu da büyük ilgi gören gruplardan biriydi.

33. Uluslararası Fecr festivalinin yöreler musikisi bölümünde Hürmüzgan, Buşehr ve Huzistan eyaletlerinden de bazı gruplar sahne aldı. Bundan başka Hürmüz adasından bir müzik grubu sahne performansları ile İran’ın Güney yöresinin müziğini icra eden gruplardan biriydi.

Bu bölümde ayrıca Gilan eyaletinden Dilmun grubu, Lorestan eyaletinden Muhammed Bacelavend eşliğinde bir grup, Mazandaran eyaletinden Mazerun grubu, Türkmen yöresinden Makamçılar grubu, Horasan yöresinden bir grup ve Azerbaycan yöresinden de Aşıklar grubu sahne alan bazı gruplardı.

Öte yandan İran’ın milli günlerinde sahne almak üzere yöreler musikisi bölümünün yetenekli gençlerinden oluşan “Altı iklim gençleri” adlı grup de festival günlerinde sahne alan ve büyük ilgi gören gruplardan biriydi. Bu grubun en önemli özelliklerinden biri, Lorestan, Bahtiyari, Türkmen Çölü, Kürdistan, Horasan ve Azerbaycan yörelerinden seçkin musiki hocalarının çalgıcı olarak yer almasıdır.

33. Uluslararası Fecr festivalinin orkestral bölümü, bu festivalin temel bölümlerinden biriydi. Bu bölümde İran devlet radyo televizyon kurumu orkestrası, Feridun Şehbazian şefliğinde İran milli orkestrası, Şehrdad Ruhani şefliğinde Tahran semfonik orkestrası, Nevid Goheri şefliğinde Nilper orkestrası, Milad Ümranlu eşliğinde Tahran ses korosuz ve Mehdi Ahmedi şefliğinde Kürdistan filarmonik orkestrası sahne alan gruplardı.

Barbed ödülü, Fecr müzik festivalinin dönüm noktasıdır ve yaklaşık 200 eser değerlendirildikten sonra etkinliğin sonunda birincileri veriliyor.

En iyi İranlı müzik albümü, en iyi yöreler musikisi albümü, yılın en iyi klasik müziği albümü, yılın en iyi İranlı müzik albümü, yılın en iyi füzyon müziği albümü, yılın en iyi pop müziği albümü ve yılın en iyi miks müziği albümü, her yıl festivalde Barbed ödülünün verildiği başlıklardır.

Barbed, İran’ın kameri 6 ve 7. yüzyıllarda yaşamış ünlü müzik ustası, besteci ve çalgıcısıdır.